Sentor

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Malmaison'da bronz bir sentor heykeli

Sentorlar (Yunanca: Κένταυρος, Kendavros (tekil), Κένταυροι, Kendavri (çoğul)), Yunan mitolojisinde kısmen insan ve kısmen at görünümlü yaratıklardır.

Yunan mitolojisin de Centaur[değiştir | kaynağı değiştir]

Yun. Mit. Yarı insan ve yarı at bedenli düşsel varlıktır. Centaur Gandharvarlar gibi, Hint-Avrupa folkloruna özgü olan, bulutlar ve dağlardan gelen sularla ilgili cinle aynı köktendir. Yunanlılar'a göre centaurlar İksion'un oğullarıydı. Homeros'a göre ise Tesalya'da yaşayan karşı koyulmaz bir güce sahip olan vahşi bir kavimdir. Genellikle kaba ve kötü yaratıklar olarak bilinirler. Efsaneye göre; Hippodameia ile evlenirken Lapithai kralı Pirithoos, onları düğününe çağırmış, şölenin ortasında centaurlar nişanlı kızı kaçırmak ve oradaki kızların ırzına geçmek istemişlerdir.

Efsaneler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sentor efsanesi at sırtında savaşa giden savaşçılardan gelmektedir. Sentorun sureti görenlere çok farklı ve ürkütücü gelmektedir. İnkalar'ın, Pizarro ve adamları 1533 'de at üstünde geldiklerinde yanılmış olmaları muhtemeldir. Çünkü inandıkları at ve insan birleşimi canlının gerçek olduğu fikri onları o sırada çok korkutmuştur. Sentorların varolup olmadığı ile ilgili tartışmalarda varlığı yönündeki en önemli kanıt yine Yunan kaynaklarından gelmektedir. Sentorların; Türkler olduğu konusunda bir dizi araştırmalar yapılmıştır. Mitolojik efsanelerin anlatıldığı dönemde atın evcilleştirilmesi ve hakimiyeti konusunda Orta Asya halkları oldukça üstünlerdi, Türklerin Orta Asya'dan Batı'ya gerçekleştirdikleri seferlerde bu yakıştırmalara haiz olmuşlardır. Türklerin olağanüstü at binme yeteneklerinin yanında at binerken kılıç kullanma, isabetli ok atma yetenekleri bunun sebeplerindendir. Atın hızlı hareketi sırasında at kafasını mümkün olduğunca öne eğer, uzaktan sadece atın bacakları ve üzerinde savaşan er görünürdü. Bu da mitolojide sentorların doğuşunda etken olmuştu, Yunan mitolojisinde sentorlar savaşçı, savaş yetenekleri gelişmiş, güçlü yaratıklar olarak tasvir edilmiştir.

Bilinen Sentorlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Laurent Marqueste tarafından 1892 yılında yapılan heykel, sentörün bir nemf'i kaçırışını tasvir etmektedir, Tuileries, Paris.

Sentorler arasında en ünlüleri Nessos, Hiron, Folos, Evritiyon'dır. Hepsi Herakles hikâyelerinde geçmektedir. İleos ve Roitos ise, Atalanta'ya saldırı girişimi sırasında Meleager tarafından yok edilmişlerdir.

Modern edebiyatta Sentorlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sentorlari modern zamanlarda birçok yerde görmek mümkündür. Örneğin; Narnia Günlükleri (ve film uyarlaması Narnia Günlükleri:Aslan, Cadı ve Dolap), Zeyna:Savaşçı Prenses, Titan triloji, Harry Potter. Bunlara ek olarak Shakespeare'in Yanlışlıklar Komedyası Percy Jackson Ve Olimposlular Şimşek Hırsızı eserinde Centaur Inn bir otel adıdır.

Oyun karakteri olarak[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Dungeons & Dragons adlı role-playing oyununda sentorlar bir ırk adıdır.
  • Mortal Kombat dövüş oyunları serisinde , ilk üç oyunun kötü, yönetici karakteri Motaro, bir sentordur.
  • Age of Mythology oyununda sentor klasik çağ mit ünitesidir.
  • Etten ve kemikten yapılmamış olmasına rağmen Mega Man 6 daki Robot Master , Centour Man karakteri sentor gibi görünecek şekilde tasarlanmıştır.
  • Shining Force serilerindeki sentorlar şovalyeler olarak geçmektedir.
  • Fantazi romanlardaki sentorlar, bazen barbarbar karakterler olmanın ötesinde türünün devamlılığı için çalışan onurlu bir ırk olarak gösterilmektedir. Gerçek-zamanlı bilgisayar oyunlarında Warcraft III: Reign of Chaos ve MMORPG, World of Warcraft, sentorlar barbar savaşçılar olarak gösterilmiştir.
  • The University of Tennessee nın Hodges Kütüphanesi'nde, "Centaur from Volos" adlı bir sergi sürekli olarak bulunmaktadır.Sergi bir insan iskeleti ile bir Shetland midillisinin iskeletinin birleştirilerek Sentorlere İnanır Mısınız? başlığıyla yapılmıştır.[1]
  • Bully adlı bilgisayar oyununda Fetty'nin Keşke bir sentor olsaydım dediğini duyarsınız.
  • Disciples II: Dark Prophecy oyununda sentorlar gardiyanlar ve savaşçılardır.
  • Warcraft dünyasında da centaurlar birçok yerde karşımıza çıkmaktadır.
  • Heroes of Might and Magic serisinde sentor mit ünitesidir.
  • AQW (Adventure Quest Worlds) oyununda Centaur 21 İsimi ile Ev Satmaktadır.
  • Knight Online oyununda kullanılan bir Canavardır

Knight Online Oyunundada Centaur Adında Geçmektedir

  • Rappelz'de Evcilleştirilebilen ve Saldırılabilen Nadir Bir Yaratıktır.

Ayrıca Percy Jackson ve Olimposlular: Şimşek Hırsızı filminde karşımıza Kheiron veya Chiron olarak çıkmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Tıpkı sentorlarda olduğu gibi Yunan mitolojisindeki diğer melez canlılar Helenik kültür ile Arkaik ve non-Helenik kültür arasında eşiksel bağlantı sağlar.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • M. Grant and J. Hazel, Who's Who in Greek Mythology, David McKay & Co Inc, 1979

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Sentor ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.