Sarnath

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 25.3811°{{{latm}}}′{{{latNS}}}, 83.0214°{{{longm}}}′{{{longEW}}}

Sarnath
Dhamekh Stupa, Sarnath
Dhamekh Stupa, Sarnath
Koordinatlar: 25°22′52″K 83°01′17″D / 25.3811°K 83.0214°D / 25.3811; 83.0214
Ülke Hindistan Hindistan
Eyalet Uttar Pradeş

Sarnath (सारनाथ) veya Sārnātha (Mrigadava, Migadāya, Rishipattana, Isipatana adlarıyla da anılır) Gautama Buddha'nın Dharma'yı ilk defa öğretmeye başladığı, ve Budist Sangha'nın ortaya çıktığı geyik korusudur. Sarnath Hindistan'nın Uttar Pradeş eyaletindeki Varanasi'nin 13 km kuzeydoğusunda yeralır. Lumbini, Bodh Gaya ve Kuşinagar ile birlikte Budistler için önemli dört hac merkezinden biridir.

Çeşitli Budist kaynaklarda Mrigadava (geyik parkı), Isipatana (kutsal adamların olduğu yer) isimleriyle anılır. Sarnath kelimesinin türetildiği Saranganath, "geyiklerin efendisi" anlamına gelir. Söylenceye göre burada avlanan bir kral, bir dişi geyiği öldüreceği sırada, başka bir geyik hayatını feda eder; bu hareketten etkilenen kral, geyiğe mezar olarak burada bir park yaptırır. Xuanzang'a göre geyiklerin rahatsız edilmeden dolaştığı bu koru, Benares kralı Jātaka tarafından bağışlanmıştı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Gautama Buddha[değiştir | kaynağı değiştir]

Siddharta Gautama çileci uygulamalardan vazgeçtiği için, çilaci rahip olan beş arkadaşı kendisini terk edip Sarnath'a gelmişti. Gautama Bodh Gaya'da aydınlanmaya ulaştıktan sonra, eski arkadaşlarının Dharma'yı çabucak anlayacaklarını sezdiği için Sarnath'a gelir. Sarnath'da arkadaşlarına Dört Yüce Gerçek üzerine öğretisini anlattınca, arkadaşları da aydınlanır. Böylelikle aydınlanmışlar topluluğu, Sangha kurulur. Buda'nın bu Dört Yüce Gerçek üzerine ilk vaazı Dhammacakkappavattana Sutta adıyla anılır. Buda yağmur mevsimini Sarnath'da geçirir. Bu sırada Yasa ve arkadaşlarının da katılımıyla Sangha 60 kişiye ulaşır. Buda, arahantlığa erişen bu 60 rahibi Dharma'yı öğretmeleri için değişik yerlere gönderir.

Yukarıda bahsedilen Dhammacakkappavattana Sutta'dan başka birçok sutra, Buda'nın Sarnath'da kaldığı döneme aittir:

  • Anattalakkhana Sutta,
  • Saccavibhanga Sutta,
  • Pañca Sutta (S.iii.66f),
  • Rathakāra veya Pacetana Sutta (A.i.110f),
  • İki Pāsa Suttaları (S.i.105f),
  • Samaya Sutta (A.iii.320ff),
  • Katuviya Sutta (A.i.279f.),
  • Parāyana Metteyyapañha üzerine söylev (A.iii.399f),
  • Dhammadinna Sutta (S.v.406f).

Buda sonrası gelişmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihsel kayıtlar Buda'nın ölümünden sonra bölgenin önemli bir Budist merkez olarak gelişimine devam ettiğini göstermektedir. Burada bulunan pek çok tapınak ve anıt arasında, İmparator Asoka'nın yaptırdığı taş stupa da vardı. Satnath, Vanarasi'deki kral ve varlıklı tüccarların desteğiyle önemli bir sanat merkezi haline gelmiş, Gupta İmparatorluğu döneminde (M.S. 4. - 6. yüzyıllar) en parlak devrini yaşamıştır. 7. yüzyılda burayı ziyaret eden Çinli rahip Xuan Zang, Sarnath'da 30 manastır ve 3000 rahibin bulunduğunu söyler.

12. yüzyılda Türk-İslam akınlarından sonra bölge terk edilmiştir. 19. yüzyılda Alexander Cunningham[1] çalışmalarıyla tekrar yeri tespit edilmiştir.

Geyik korusundaki Dharma çemberinin çevresinde toplanmış ilk beş öğrenci.

Hac merkezi olarak Sarnath[değiştir | kaynağı değiştir]

Sarnath'ta Tibetli topluluğa ait tapınak

Sarnath günümüzde Budistler için önemli bir hac merkezidir. Tayland, Japonya, Tibet, Sri Lanka ve Myanmar'dan Budistler burada kendi geleneklerini yansıtan tapınak ve manastırlar yaptırmıştır.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca Bakın[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Arch. Reports, i. p. 107

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Sarnath ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.