Samanîler

سامانیان Samanîler ← 30px 819 – 999 →   → Samanî İmparatorluğu. Başkent Buhara Semerkand Herat Resmi dili Farsça Dini Sünni İslam Yönetim Emirlik Emir  - 819-855 Yahya ibn Asad  - 999 Abd al-Malik II Tarihsel devir Orta Çağ  - Kuruluş tarihi 819  - Yıkılış tarihi 999 Yüzölçüm  - 928 est. 2.850.000 km² (1.100.391 sq mi)

Samanîler (875-999) (Farsça: سامانیان Sāmāniyān), Orta Asya ve doğu İran'da kurulmuş, adını kurucusu Saman Hüdâ'dan alan bir hanedanlıktır. İslâm ordularının İran'ı ele geçirmesinin ve Seferi egemenliğinin yıkılmasının ardından İran'da iktidarı ele geçiren ilk yerli yönetimdir.

İsmail Samanî türbesi (Buhara)

Samanîler dönemi Tacik milletinin başlangıcı olarak kabul edilir. Egemenlikleri 102 yıl süren Samanîler topraklarını, Horasan, Taberistan, Kirman, Cürcan, Rey ve Maveraünnehir'e kadar yaymışlardır. Egemenliklerini kabul ettirmek için Sasaniler'in devamıymış gibi davranmışlardır. Başkentleri Buhara, Semerkand ve Herat gibi kentler olmuştur.

Samanîler eski İran Kültürü'nü canlandırmak ile kalmadılar ve İslâmiyet'in yayılması için de büyük çaba sarfettiler. Pers-İran kültürünün tüm etkilerini Orta Asya'ya yaydılar. Sanatta çanak - çömlek yapımında ileri gittiler, ve süslemeli yazıları olan eserler verdiler. Toprakları içindeki birçok topluluk İslâmiyet'e girmeye başladı. Tarihçilere göre Samanîlerin gayretleri ile o dönemde yaklaşık 200,000 Türk İslâmiyet'e girdi. Türkler'in İslâma girişi gelecekte bölgeyi egemenlikleri altına alacak olan Gazneliler'in büyük bir hızla güçlenmesine ortam hazırladı. Devletleri 999 yılında Karahanlılar tarafından yıkıldı.

Samanî emirleri

İran tarihi

Devletler Öncül-Elami medeniyeti(3200–2700 M.Ö.) Jiroft medeniyeti(3000–5th c. M.Ö.) Elami hanedanları(2700–539 M.Ö.) Manna Devleti(10th–7th c. M.Ö.) Medler (Medyen)(728–550 M.Ö.) Ahamenişler (Persler)(648–330 M.Ö.) Selevkoslar (Selefkiler)(330–150 M.Ö.) Arşaklılar (Partlar)(250 M.Ö.– 226 M.S.) Sasanîler(226–650) Müslümanlar'ın fetihleri(637–651) Emeviler(661-750) Abbasiler(750-1258) Tahiriler Hanedanı(821–873) Alavi Hanedanı(864–928) Seferî Hanedanı(861–1003) Samani Hanedanı(875–999) Ziyari Hanedanı(928–1043) Büveyhoğulları Hanedanı(934–1055) Gazneliler(963–1187) Gurlular Hanedanı(1149–1212) Büyük Selçuklular(1037–1194) İl-Denizliler(1136-1225) Harezmşahlar(1077–1231) İlhanlılar(1256–1353) Muzaffariler Hanedanı(1314–1393) Çobanîler Hanedanı(1337–1357) Celayirîler hanedanı(1339–1432) Timur İmparatorluğu(1370–1506) Karakoyunlular(1407–1468) Akkoyunlular(1378–1508) Safevi Hanedanı(1501–1722/1736) Hotakiler Hanedanı(1722–1729) Afşar Hanedanı(1736–1802) Zend Hanedanı(1750–1794) Kaçar Hanedanı(1781–1925) Pehlevi Hanedanı(1925–1979) İran İslam Devrimi(1979) Geçici Hükümet(1979–1980) İran İslam Cumhuriyeti(1980– )

• Saman Hüda (Samanîlerin atası)
• I. Ahmed (819 - 864) (Ahmed Esad bin Saman)

1. I. Nasr (864 - 892) (Nasr bin Ahmed)
2. I. İsmail (892 - 907) (İsmail bin Ahmed)
3. II. Ahmed (907 - 914) (Ahmed bin İsmail)
4. II. Nasr (914 - 943) (Said Nasr)
5. I. Nuh (943 - 954) (Hamid Nuh)
6. I. Abdül Melik (954 - 961) (Müeyyed Abdül Melik)
7. I. Mansur (961 - 976) (Mansur bin Nuh)
8. II. Nuh (976 - 997) (Rıza Nuh)
9. II. Mansur (997 - 999) (Ebu'l-Haris Mansur)
10. II. Abdül Melik (999) (Abdülmelik bin Nuh)

• II. İsmail (Diriltmeye çalıştı) (İsmail el-Muntasır)

900 yılında Avrasya ve Kuzey Afrika

Saman Hüda

Esad

Nuh

Ahmed

Yahya

İlyas

I. Nasır 1.(875-892)

I. İsmail 2.(892-907)

II. Ahmed 3.(907-914)

II. Nasır 4.(914-943)

I. Nuh 5.(943-954)

I. Abdül Melik 6.(954-961)

I. Mansur 7.(961-976)

II. Nuh 8.(976-997)

II. Mansur 9.(997-999)

II. Abdülmelik 10.(999)

İsmail el-Muntasır