Samandağ, Hatay
Vikipedi, özgür ansiklopedi
|
Türkiye'de bulunduğu yer |
|
|
Hatay İli Siyasi Haritası |
|
| Bilgiler | |
| Şehir nüfusu | 43.5281 (2008) |
| İlçe nüfusu | 129.0111 (2008) |
| Yüzölçümü | 446 km² |
| Rakım | 10 metre |
| Koordinatlar | |
| Posta kodu | 31770 |
| Alan kodu | 0326 |
| İl plaka kodu | 31 |
| Yönetim | |
| Coğrafi bölge | Akdeniz Bölgesi |
| İl | Hatay |
| Kaymakam | Tahsin Kurtbeyoğlu |
| Belediye başkanı | Mithat Nehir |
| Kaymakamlık website | {{{internet1}}} |
Samandağ, Türkiye'nin güneyinde, Hatay İlinin ilçelerinden biri.
Konu başlıkları |
[değiştir] Coğrafya
Samandağ, Musa Dağı, Keldağ ve Saman Dağı arasında bulunan, Asi Nehri'nin Akdeniz'e döküldüğü noktada oluşmuş deltada kuruludur. 446 km2'lik yüz ölçümüne sahip ilçede bağlı belediye sayısı 13, köy sayısı 31'dir.
[değiştir] Tarihçe
Samandağ'ın eski adı, Seleucia Pieria'dır (Selevkiye). Makedonyalı Büyük İskender'in fetihlerinden sonra, İskender'in komutanlarından biri olan Seleucus Nicator (Muzaffer Selevkiyeli) tarafından bir liman kenti olarak kurulmuştur (M.Ö.305) ve adını kurucu hanedandan alır.
İskender'in ölümünden hemen sonra imparatorluğu parçalara ayrılmış ve haleflerden biri Lübnan, Filistin ve Suriye'yi de içine alan Selevkos İmparatorluğu olmuştur. Ancak bu imparatorluğun topraklarında birçok "Seleucia" kurulmuştu (Birisi bugün Mersin'in ilçesi olan Silifke, bir diğeri Mezopotamya'da Dicle Nehri kıyısındaki bir diğer Seleucia).
Efsanelere göre, adını Nicator'un babası Antiochus'dan alan Antakya'nın ilk yeri Seleucia Pieria idi. Ancak, hasta babası için Zeus'a adak adayan Nicator, rahiplerin isteği üzerine başkenti bugünkü Antakya'ya taşımış.
Seleucia Pieria, Helenistik dönemde Antakya'nın Akdeniz'e açılan çok önemli bir limanı haline geldi. Sonraki dönemlerde, gerek Hıristiyanlığın yayılmasında gerek 11.yüzyılda başlayan Haçlı Seferleri'nde Filistin ve Kudüs'e giden yolda bir aktarma limanı olarak kullanıldı. Seleucia'nın kalıntıları bugün Samandağ'a birkaç kilometre uzaklıkta deniz kıyısındaki Çevlik mevkiindedir. Uzunluğu 1 kilometreden fazla olan ünlü Titus Vespasiyanus tüneli de buradadır.
İlçe daha sonraları İslam egemenliğine girmiş, sırasıyla Selçuklular, Fatımiler ile Memlüklerin egemenliği altında kalmıştır. XVI. yüzyıl başlarından 1918’e kadar Osmanlı yönetimi hüküm sürmüştür. 1918-1939 yılları arasında Fransız işgali altında kalan bölge, 1939’da Türkiye Cumhuriyeti yönetimine katılmıştır. 1940-1948 yılları arasında (halk arasında halen kullanılmakta olan) Suveydiye adıyla Antakya’ya bağlı bir bucak iken 11 Haziran 1947 tarih ve 5070 sayılı kanunla SAMANDAĞ ismi ile ilçenin kuruluşu kabul edilmiş, 1948’de Samandağ ilçe statüsüne kavuşmuştur. Yaygın olmasa da Levşiye ((Arapça)da 'Pazar Yeri' adıyla da anılır.
[değiştir] Seleucia Pieria - Şehir Yapısı
Seleucia Pierianın şehir yapısı konumu nedeniyle iki bölümden oluşuyordu. Yukarı şehir ve aşağı şehir olarak adlandırılan bu bölümler şehrin kurulduğu bölgedeki arazi yapısı bunu mecburi kılıyordu. Yukarı şehir dağın üst yamacında yer alıyordu. (Bugün Kapısuyu köyünün bulunduğu bölge) Denizden yaklaşık 30 metre yüksekliğinde imalathaneler, mabetler ve resmi binalar burada kurulmuştu. Dağın güney-batı tarafında dik kayalıklar şehri aşağıdaki bölümden ayırıyordu. Aşağı şehirle buradaki bağlantıyı dik kayalıklara oyulmuş ve 7-8 kişinin yanyana yürüyebileceği muazzam merdivenler sağlıyordu. (Merdivenler hala sapa sağlam durmaktadır ve görülebilecek durumdadır. Merdivenden biraz önce sol tarafta kayanın içine oyularak yapılan, bekçi odası olarak kullanılmış olması muhtemel bir mağara vardır. Burası daha sonra rahiplerin oturduğu yer olarak kullanılmıştır.) Aşağı şehir liman çevresinde kurulmuştu. Liman tesisleri yanında pazar, çarşı, dükkanlar ve zanaatkarlar burada bulunmaktadır. Aynı zamanda büyük bir hamam ve küçük bir tiyatro yer almaktadır. Burası şehrin en canlı en hareketli yeridir. İhracat ve ithalat merkezi olduğu için büyük depolar, ayrıca gemi onarımı için küçük bir tersane inşa edilmişti. Teraslarda zemini mozaikle kaplı lüks Roma villaları yer alıyordu. Şehrin surları içinde yer alan liman bir boğaz ile denize bağlıydı. Aşağı şehirle, yukarı şehir arasında bulunan kapı dahilen iki burçla dar bir geçidi ihtiva etmektedir. Bunu burcun kalan izlerinden anlamak mümkündür. Surun kalınlığı 4 metredir. Şehrin tamamı bir surla çevrilidir. Bu surun uzunluğu 12.5 km.'yi bulur. Bu duvarlardan günümüze çok az bir kısmı kalmıştır. Bazı yerlerde kalıntı izleri durmasına rağmen duvarın büyük bölümünü oluşturan taşlar eski evlerde kullanıldığından bugün sadece izi kalmıştır. Uzaktan bakıldığında rahatlıkla sur izleri görülebilmektedir. Çevre duvarları içerisinde kalan liman 16 hektardır. (160 dönüm) Şehrin 3 büyük kapısı vardır. En güneydeki kapı şehrin pazar kapısı olarak adlandırılmış, surların dibindeki kapı orta kapısı olarak kullanılmıştır. Bu kapı surların dibindeki kapı olarak Bab el- Kils (kireç kapısı) ve kral kapısı olarak bilindiğine dair görüşler vardır. Şehrin içinden geçen suyun surlardan çıktığı yerdeki kapıya Bab el-Mina (liman kapısı) denmektedir. Bu kapının pazar kapısı gibi şimdi yıkılmış olan iki büyük kulesi vardı. Biraz daha kuzeyde üçüncü bir kule inşa edilmiş ve şehrin iç tarafında uzun bir yapı savunma için yapılmıştır. Yukarı şehrin uzun duvarında yalnız bir kapı (Bab el-hava) yapılmıştır. El Kabusiye (Kapısuyu) köyüne giden yol buradan başlamaktadır. Kuzey-doğu şehir duvarından ayrılan çapraz şeklindeki duvar şehrin içine doğru kıvrılmış ve orada kesilmiştir. Şehir duvarı batıdaki suya kadar gelir, öbür uçtan devam edip limana kadar ulaşır ve orada son bulur. Bu liman şimdi Minat el- Atiga (eski liman) ve Minat el-Cedide (yeni liman) denilen yerden dış limana açılır. Kanal kuzeyde kalenin duvarları, güneyde liman duvarlarıyla korunmuştur. Boğazın denize açılan yerinde iki bekçi evi yapılmıştır. Güneydeki bekçi evi kalenin içinde 3x12 metre büyüklüğünde bir oda şeklindedir. Limanın doğu tarafındaki eski liman, duvar izleriyle tespit edilmiştir. Limandan denize bir kanalın gittiği, kanalın etrafındaki sıra kulelerle tespit edilmiştir. Dış binanın genişliği 130-140 metre olarak saptanmıştır. Güneydeki iskele 100 metre uzunlukta 9 metre genişlikte olup yapısını kısmen koruyabilmiştir.
[değiştir] Nüfus
İlçe merkezi nüfusu (2008 yılı sayımı) 43.528, bağlı belde ve köylerle birlikte nüfusu 129.011'dır.
| Samandağ Belde ve Köylere Göre Nüfus Dağılımı | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yerleşim Birimi | Erkek Nüfus | Kadın Nüfus | Toplam | ||||||||||||||||
| Merkez | 21.566 | 21.962 | 43.528 | ||||||||||||||||
| Aknehir Beldesi | 1.111 | 1.153 | 2.264 | ||||||||||||||||
| Değirmenbaşı Beldesi | 1.762 | 1.678 | 3.440 | ||||||||||||||||
| Koyunoğlu Beldesi | 2.065 | 2.066 | 4.131 | ||||||||||||||||
| Kuşalanı Beldesi | 2.851 | 2.693 | 5.544 | ||||||||||||||||
| Mağaracık Beldesi | 2.487 | 2.330 | 4.817 | ||||||||||||||||
| Mızraklı Beldesi | 2.826 | 2.687 | 5.513 | ||||||||||||||||
| Sutaşı Beldesi | 3.226 | 3.066 | 6.292 | ||||||||||||||||
| Tavla Beldesi | 1.528 | 1.669 | 3.197 | ||||||||||||||||
| Tekebaşı Beldesi | 4.368 | 4.338 | 8.706 | ||||||||||||||||
| Tomruksuyu Beldesi | 1.606 | 1.635 | 3.241 | ||||||||||||||||
| Uzunbağ Beldesi | 1.811 | 1.677 | 3.488 | ||||||||||||||||
| Yaylıca Beldesi | 1.751 | 1.734 | 3.485 | ||||||||||||||||
| Beldeler Toplamı | 27.392 | 26.726 | 54.118 | ||||||||||||||||
| Ataköy | 571 | 577 | 1.148 | ||||||||||||||||
| Avcılar | 412 | 452 | 864 | ||||||||||||||||
| Batıayaz | 469 | 448 | 917 | ||||||||||||||||
| Büyükçat | 700 | 804 | 1.504 | ||||||||||||||||
| Büyükoba | 226 | 228 | 454 | ||||||||||||||||
| Ceylandere | 144 | 106 | 250 | ||||||||||||||||
| Çamlıyayla | 87 | 89 | 176 | ||||||||||||||||
| Çanakoluk | 445 | 481 | 926 | ||||||||||||||||
| Çınarlı | 329 | 291 | 620 | ||||||||||||||||
| Çöğürlü | 1.573 | 1.495 | 3.068 | ||||||||||||||||
| Çökek | 358 | 315 | 673 | ||||||||||||||||
| Çubukçu | 231 | 240 | 471 | ||||||||||||||||
| Eriklikuyu | 330 | 305 | 635 | ||||||||||||||||
| Fidanlı | 561 | 516 | 1.077 | ||||||||||||||||
| Gözene | 695 | 702 | 1.397 | ||||||||||||||||
| Hancağız | 332 | 396 | 728 | ||||||||||||||||
| Hıdırbey | 325 | 342 | 667 | ||||||||||||||||
| Huzurlu | 703 | 747 | 1.450 | ||||||||||||||||
| Hüseyinli | 307 | 296 | 603 | ||||||||||||||||
| Kapısuyu | 869 | 873 | 1.742 | ||||||||||||||||
| Karaçay | 1.235 | 1.273 | 2.508 | ||||||||||||||||
| Meydan | 1.173 | 1.347 | 2.520 | ||||||||||||||||
| Özbek | 301 | 356 | 657 | ||||||||||||||||
| Özengili | 319 | 284 | 603 | ||||||||||||||||
| Seldiren | 282 | 245 | 527 | ||||||||||||||||
| Vakıflı | 58 | 62 | 120 | ||||||||||||||||
| Yeniçağ | 1.171 | 1.175 | 2.346 | ||||||||||||||||
| Yeniköy | 137 | 131 | 268 | ||||||||||||||||
| Yeşilköy | 809 | 816 | 1.625 | ||||||||||||||||
| Yeşilyazı | 74 | 88 | 162 | ||||||||||||||||
| Yoğunoluk | 334 | 325 | 659 | ||||||||||||||||
| Köyler Toplamı | 15.560 | 15.805 | 31.365 | ||||||||||||||||
| İlçe Toplamı | 64.518 | 64.493 | 129.011 | ||||||||||||||||
| Türkiye İstatistik Kurumu[1] | |||||||||||||||||||
[değiştir] Ekonomi
Günümüzde balıkçılık ve yoğun şekilde tarım yapılan bir ilçedir. Nüfusun belli bir bölümü geçimini yutdışında çalışan aile üyelerinden gelen para ile gelir sağlamaktadır. Akdeniz kıyısında, Çevlik mevkiinden başlayan güneye doğru uzanan kumsalı oldukça uzundur. Bu kumsalın uzunluğu yaklaşık 14 kilometredir. Dünyanın en uzun ikinci sahilidir. [1] İlçe, Antakya'ya ve Yayladağı'na asfalt yollarla bağlantılıdır. Samandağ kumsalları, nesli tehlikede olan Chelonia mydas (yeşil kaplumbağa) ve koruma altına alınmış Caretta caretta (iribaş kaplumbağa) türü deniz kaplumbağalarının önemli yumurtlama-üreme alanlarından biridir.
Narenciye,mandalina ve portakal üretimi yapılır. İlçede 30 eczane iki sağlık ocağı 1 devlet hastanesi vardır. Denize sıfır olmasına rağmen turizm yatırımı henüz yapılmamıştır. Denizi yazın rüzgarlı olduğu için sörf sporu için idealdir.
[değiştir] Yerel Yönetim
[değiştir] Belediye
Samandağ'da belediye teşkilatı ilk kez 1937 yılında kurulmuştur. [2]
| Samandağ Belediye Başkanları [2] | |||
|---|---|---|---|
| İsim | Görev Yılı | ||
| Mithat Nehir | 2009-Günümüz | ||
| Ali Terzi | 2004-2009 | ||
| Ganim Canbolat | 1999-2004 | ||
| Mithat Abacı | 1994-1999 | ||
| Ganim Canbolat | 1984-1994 | ||
| Erhan Aksay | - | ||
| Hasan Erdoğan | - | ||
| Mithat Aslan | 1977- | ||
| Ataullah Cilli | 1968- | ||
| İzzettin Cilli | - | ||
| Abdullah Cilli | - | ||
| Zeynel Abidin Cilli | - | ||
| Yunus Nural | - | ||
[değiştir] İdari Yapı
Samandağ 9 mahalleden[2] oluşmaktadır. Ayrıca 12 belde ve 37 köye [2] sahiptir.
[değiştir] Mahalleler
|
[değiştir] Kaynakça
- ^ [http://www.tuik.gov.tr/ Samandağ Belde ve Köylere Göre Nüfs Dağılımı]. Türkiye İstatistik Kurumu. 2009-07-08 tarihinde erişilmiştir.
- ^ a b c d [http://www.samandag.gov.tr/samandagi.html
[değiştir] Dış bağlantılar
- Samandağ Tanıtım Sitesi
- Samandağ Rehberi
- Samandağ Kaymakamlığı→ İlçe hakkında geniş bilgi ve çok güzel resimler
- Samandağ Radyo Tempo
- Livius.org - Seleucia hakkında
- Hatay Valiliği
| Samandağ İlçesinin Belde ve Köyleri | ||
|---|---|---|
|
İl: Hatay ● İlçe Merkezi: Samandağ |
||
|
Hatay İlçeleri: Altınözü | Antakya | Belen | Dörtyol | Erzin | Hassa | İskenderun | Kırıkhan | Kumlu | Reyhanlı | Samandağ | Yayladağı |
||

