Salome (opera)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Salome (opera)
Fin soprano Aino Ackté Salome rolunde

Müzik: Richard Strauss
Libretto: Hedwig Lachmann
İlk gösterim yeri: Königliches Opernhaus , Dresden
Oyuncular: * Herod, Roma Yahudiyesi'nin "Tetrark" idarecisi - tenör
  • Herodias, Karısı - mezzo-soprano
  • Salome, üvey kızı ve yeġeni - soprano
  • Jokanaan. Vaftizci Yahya - bariton
  • Narraboth, Muhafız Birliği Komutanı - tenör
  • Herodias'in genç hizmetlisi - kontralto
  • Birinci Yahudi - tenör
  • İkinci Yahudi - tenör
  • Üçüncü Yahudi - tenör
  • Dördüncü Yahudi - tenör
  • Beşinci Yahudi - bas
  • Birinci Nasıralı - bas
  • İkinci Nasıralı - tenör
  • Birinci asker - bas
  • İkinci asker-bas
  • Bir Kapadokyalı - bas
  • Bir köle - soprano/tenor
  • Misafirler (Mısırlılar ve Romalılar) ve maiyetleri, hizmetliler , askerler (hepsi sessiz)

Salome Alman besteci Richard Strauss tarafından Oscar Wilde'ın orijinal Fransızca Salome oyunundan Hedwig Lachmann tarafından uyarlanan librettosuna göre hazırlanmış bir perdelik "müzikli dram" janrında biroperadır. Bu eser Ernst von Schuch'un orkestra şefliği altında ilk defa 9 Aralık 1905'de Dresden "Konigliches Opernhaus" operaevinde sahnelenmiştir.

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

1907 New York Metropoliten Operaevi yapimi icin Salome rolunde Olive Fremstad
Rol Ses İlk gösterim rolleri, 9 Aralık 1905
(Orkestra şefi: Ernst von Schuch))
Herod, Roma'ya bağlı Judea'nin "Tetrark" idarecisi tenor Karel Burian
Herodias, Karısı mezzo-soprano Irene von Chavanne
Salome, üvey kızı ve yeġeni soprano Marie Wittich
Jokanaan. Vaftizci Yahya bariton Karl Perron
Narraboth, Muhafız Birliği Komutanı tenor Rudolf Ferdinand Jäger
Herodias'in genç hizmetlisi kontralto Riza Eibenschütz
Birinci Yahudi tenor Hans Rüdiger
İkinci Yahudi tenor Hans Saville
Üçüncü Yahudi tenor Grosch
Dördüncü Yahudi tenor Anton Erl
Beşinci Yahudi bas Léon Rains
Birinci Nasıralı bas Theodor Kruis
İkinci Nasıralı tenor Friedrich Plaschke
Birinci asker bas Franz Nebuschka
İkinci asker bas Erwin
Bir Kapadokyalı bas Ernst Wachter
Bir köle soprano/tenor Maria Keldorfer
Misafirler (Mısırlılar ve Romalılar) ve maiyetleri, hizmetliler , askerler (hepsi sessiz)


Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekân - Herod'un Sarayı'nın büyük terası.
Zaman - İsa'nın ölümünden birkaç yıl önce.

[1]


1. Sahne[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhafız gücünün komutanı olan genç asker Narraboth Sarayda verilen festival ziyafetinde bulunan güzel prenses Salome'nin karşı durulmaz güzeliğine hayran olup onu gözlemektedir. Herod'un genç hizmetlisi onunla konuşmaya koyulur. Bu genç muhafızlar konutanına bu takıntısından vazgeçmesini tavsiye eder. Bu türlü soylu kadınların tehlikeli kişiler olduklarını bildirir. Zaten de saray ziyaretçilerini gözlemenin makul erkekler tarafından yapılmaması gereken bir şey olduğunu söyleyerek onu ikaz eder. Ziyafet salonunun içlerinden derinlerden Salome'nin üvey babası ve "Yahudiye" valisi Herod'un bir kuyu içinde tutuklattığı (operada Jokanaan adı ile anılan) Vaftizci Yahya'nın sesi duyulmaktadır. Yahya yeni ve son peygamber olarak yeryüzüne İsa'nın geldiğini devamlı olarak avazı çıktığı kadar bağırarak ilan etmektedir. Fakat devlet idarecileri onun ne dediğini anlamamaktadırlar.

2. Sahne[değiştir | kaynağı değiştir]

Salome üvey babasının ziyafette kendine şehvetli göz atışlarından bıkmıştır ve kendini ziyafet salonundan terasa dışarı atar. Fakat salonun içinde bulunan bir kuyudan gelen Jokanaan'ın seslerine merak sarmıştır. Jokanaan bu bağırtıları arasında Salome'nin annesi ve Herod'un karısı olan Herodias hakkında çok fena gerçekler ifşa etmektedir. Herodias'ın Salome'nin babasını kardeşine öldürttüğünü ve sonra bu kocasının katili ile evlendiğini açıkça bağırıp söylemektedir. Ama Herod kimsenin bu çukurun yakınına gitmesini yasaklamıştır. Salome bu yasağa uymamak için muhafızlar komutanı Narraboth'u kullanmaya karar verir ve çeşitli iğfal edici yollarla Narraboth'u kandırarak Jokanaan'ın tutuklandığı çukurdan çıkarılmasını sağlar ve en çekici tavırlarını takınarak onun yanına gelir.

3. Sahne[değiştir | kaynağı değiştir]

Salome Jokanaan'dan sanki büyülenmiştir. Ona aşk yeminleri yapar, fiziksel güçleri, saçları ve dudakları hakkinda şarkılar söyler. Bu kişinin kendine cekici bulmayip ona karşı gösterdiği menfi tavırlar arttıkça, Salome onu gittikçe daha da çekici bulmaya başlamistir. Onun zindanlara tekrar geri gönderilmesinde önce onunla birleşmeyi şiddetle arzu etmeye başlar.

Salome'nin "Yedi Peçe Dansı" . Ressam:Franz von Stuck (1906)

4. Sahne[değiştir | kaynağı değiştir]

Ziyafettekilerde de salondan çıkıp terasa gelirler. Herod Salome'den kendisi ve ziyaretçiler için dans etmesini ister. Salome dans etmek için bir ön şart koyar. Eğer Herod için dans ederse ondan her ne isterse istesin kendisine vereceğine dair bir yemin vermesini şart olarak Herod'a bildirir. Bun şartı Herod kabul eder. Bunun üzerine Salome çok çekici ve şehvet doğurucu bir dans olan "Yedi Peçe Dansı"'nı Herod için icra eder.

Herod bu danstan çok memnun kalmıştır ve Salome'nin her isteğini yerine getirmeye hazırdır. O kadar iğfal edici hareketlerine rağmen Jokanaan'dan hiç pozitif yanıt alamayan Salome ondan intikam almak istemektedir. Herod'dan istediği bir gümüş tepsi üzerinde Jokanaan'ın kesik başıdır. Herod bu istekten hiç hoşlanmamıştır ve Salome'yi bu isteğinden caydırmaya ındarırmaya çalışır ama Salome isteğinde ısrar eder. Jokanaan kesik kafası bir gümüş tepsi ile Salome'ye sunulur. Salome kesik başı elleri arasında tutar; ama Jokanaan'ın kendine çekiciliğinden ölüsünden bile kendini kurtaramaz. Bu şehvetli isteğini karşılamak için elleri arasında tuttuğu kesik başı tutup dudaklarına götürüp bu kesik başın dudaklarına çok şehvetli bir buse verir.

Herod Salome'nin bu şehvetli hareketinden tiksinip ondan nefret etmiştir. Muhafız askerlerine çok kısa bir emir verir: "Bu kadını öldürün". Salome'nin öldürülmesinden sonra da askerlerin kalkanları altına gömülmesini emreder.



Enstrümantasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Salome operasının orijinal orkestra notalarına göre şu çalgılar bulunan büyük bir orkestra gereklidir:

Seçilmiş disk kayıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Şu listede Salome operasi için yapilan disk (DCD ve DVD) kayitlarinda secilmisleri verilmektedir:[2]


CD[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Roller
(Salome, Jochanaan, Herod, Herodias, Narraboth )
Orkestra şefi,
Opera Evi ve Orkestra
Marka
1947 Maria Cebotarı,
Marko Rothmüller,
Julius Patzak,
Elisabeth Hongen,
Karl Friedrich
Clemens Krauss,
Viyana Filarmonik Orkestrası
Audio CD: Gebhardt Cat: JGCD 0011
1949 Ljuba Welitsch,
Herbert Janssen,
Frederick Jagel,
Kirsten Thorborg,
Brian Sullivan
Fritz Reiner
New York Metropolitan Opera Orkestrası
Audio CD: Gebhardt Cat: JGCD 0013
1951 Inge Borkh,
Hans Hotter,
Max Lorenz,
Irmgard Barth,
Lorenz Fehenberger
Joseph Keilberth
Joseph Keilberth
Bayerische Staatsoper Orkestrası
Audio CD: Cantus Classıcs Cat: 500705
1952 Inge Borkh,
Ferdinand Frantz,
Max Lorenz,
Margarete Klose,
Franz Fehringer
Karl Schröder
Hesse Radiodifusion Senfoni Orkestrası
Audio CD: Myto
Cat: 00211
1952 Ljuba Welitsch,
Hans Hotter ,
Set Svanholm ,
Elisabeth Hongen ,
Brian Sullivan
Fritz Reiner,
New York, Metropolitan Opera Orkestrası
Audio CD: Walhall
Cat: WLCD 0201
1961 Birgit Nilsson,
Eberhard Wächter,
Gerhard Stolze,
Grace Hoffman,
Waldemar Kmentt
Georg Solti
Viyana Filarmonik Orkestrası
Audio CD: Decca Records Cat: 475 7528; 000692102 (USA)
1970 Dame Gwyneth Jönes ,
Dietrich Fischer-Dieskau,
Richard Cassilly ,
Mignon Dunn,
Wieslaw Ochmann
Karl Bohm
Hamburg Devlet Operasi Orkestrası
Audio CD: Deutsche Grammophon Cat: 445 319-2
1972 Leonie Rysanek,
Eberhard Wächter,
Hans Hopf,
Grace Hoffman,
Waldemar Kmentt
Karl Bohm
Viyana Filarmonik Orkestrası
Audio CD: Opera d'Oro Cat: OPD 7004
1977 Hildegard Behrens,
José van Dam,
Karl-Walter Bohm,
Agnes Baltsa,
Wiesław Ochman
Herbert von Karajan
Viyana Filarmonik Orkestrası
Audio CD: Celestial Audio Cat: ÇA 645
1990 Jessye Norman,
James Morris,
Walter Raffeiner,
Kerstin Witt,
Richard Leech
Seiji Özawa
Dresden Staatskapelle Orkestrası
Audio CD: Philips Cat: 432 153-2
1991 Karen Huffstodt,
José van Dam,
Jean Dupouy,
Hélène Jossoud,
Jean-Luc Viala
Kent Nagano
Opera de Lyon Orkestrası
Audio CD: Virgin Classıcs Cat: VCD7 91477-2

DVD[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Roller
(Salome, Jochanaan, Herod, Herodias, Narraboth )
Orkestra şefi,
Opera Evi ve Orkestra
Marka
1974 Teresa Strataş ,
Bernd Weikl ,
Hans Hopf ,
Astrid Varnay ,
Wieslaw Ochman ,
Hanna Schwarz
Karl Bohm
Viyana Filarmonik Orkestrası
DVD: Deutsche Grammophon Cat: DG 000907209
1991 Cheryl Studer,
Bryn Terfel,
Horst Hiestermann,
Leonie Rysanek,
Clemens Bieber
Giuseppe Sinopoli
Deutsche Oper Berlin Orkestrası
DVD: Warner Music Vision Cat: 9031-73827-2
1997 Catherine Malfitano,
Bryn Terfel]],
Kenneth Riegel,
Anja Silja,
Robert Gambill
Christoph von Dohnányi
Royal Opera House Covent Garden Orkestrası
DVD: Decca Cat: 074105-9
2007 Nadja Michael,
İris Vermıllion,
Peter Bronder,
Matthias Klink,
Falk Struckmann
Daniel Harding
Teatro alla Scala Orkestrası
DVD: TDK DVWW OPSALOME
2008 Nadja Michael,
Michaela Schuster,
Thomas Moser,
Joseph Kaiser,
Michael Volle
Philippe Jordan
Royal Opera House, Covent Garden Orkestrası
DVD: Opus Arte OA 0996 D

Dipnotları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Konu özeti Malıtz, Leo (1921) The Opera Goer's Complete Guide eserinden ve Metropolitan Opera synopsisinden [1] uyarlanmıştır.
  2. ^ "Opearadis" websitesi Richarda Strauss "Salome" diskografisi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]