Salisburyli John

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

John of Salisbury ya da Johannes Parvus (d. 1120 - ö. 25 Ekim 1180), İngiliz yazar, eğitimci, diplomat ve din adamı.

Hıristiyanlığın ve dolayısıyla Kilise'nin güçlü bir konuma sahip olduğu bir dönemde, 1120 (bazı kaynaklara göre 1115) yılında, İngiltere'nin Salisbury kentinde dünyaya gelen John, on iki yıl Fransa'da eğitim görmüştür. 1148 yılında Canterbury Başpiskoposu Theobald'ın hizmetine girmiş, onun 1161'deki ölümünden sonra, yeni başpiskopos Thomas Becket'e hizmet vermiştir. İngiliz asıllı tek Papa olan IV. Hadrianus ile yakın bir dostluk kurmuş olan John'un en önemli iki eseri, 1159 tarihinde yazdığı Policraticus ile aynı yıl tamamladığı Metalogicus'tur. Fransa kralı VII. Louis'nin çağrısıyla 1176'da Chartres Piskoposu olmuş ve ölümüne dek bu görevde kalmıştır.

John'un siyasal görüşlerinin hemen hemen tümünü kapsayan Policraticus (Devlet Adamının Kitabı), Augustinus'un Tanrı Devleti adlı yapıtından sonra, ilk kapsamlı siyasal inceleme olarak görülmektedir. Bu yapıtında John'un Kilise Babaları'ndan değil de, büyük ölçüde Plutarkhos, Cicero ve Seneca gibi antikçağ yazarlarından etkilendiği kabul edilmektedir. Policraticus'un ortaçağ siyasal düşüncesi bakımından bir diğer önemi de, henüz Aristoteles'in Politika adlı yapıtının Latinceye çevrilmediği ve dolayısıyla okuryazar Kilise çevrelerinde pek bilinmediği bir dönemde, politicus sözcüğünü, ilk kez "Devlet'in kurumlarını anlatmak üzere" kullanmasıdır. Ayrıca, Policraticus'ta ortaya konulan görüşler, siyasal iktidarın pratik düzenlenişiyle ilgili olmaktan çok, siyasetin ahlaki temelleriyle ilgili yeni bir sistematik kuram oluşturma girişimi olarak da dikkat çekmektedir. Bu yeni sistemleştirme girişiminin temellerini ise, organizmacı toplum anlayıışı ile tiranlık kavramı oluşturmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]