Sakiye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İdeal bir sakiyenin şeması

Sakiye (Arapça: ساقية‎, sakiya, Bostan dolabı olarak da bilinir), kuyu ya da hendeklerden su çekmekte yararlanılan mekanik aygıt.

Dikey bir çarka ya da çarkın çevresine dolandırılan bir halat kemere tutturulmuş kovalar ile, dikey çarkın bir mil aracılığıyla bağlandığı, at, öküz ya da eşekler tarafından döndürülen yatay bir çarktan oluşur.

Metal, tahta ve taştan yapılmış sakiyelerden başta Mısır olmak üzere tüm Ortadoğu ülkelerinde, sulama için gerekli suyun sürekli akışını sağlamak amacıyla yararlanılır. Tarihte, saray ve bahçelerdeki çeşmeleri doldurmak için de kullanılmıştır.

Çeşitli arkeolojik kazılarda ortaya çıkartılan, özel kulplu ve üzerlerinde kuyu duvarlarına ve çarklara sürtünme sonucu oluşan izler bulunan toprak kaplar, sakiyenin yaklaşık İS 2. yüzyıldan beri kullanılmakta olduğunu göstermektedir.