Saadet zinciri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Saadet zinciri, 1990'lı yıllarda ortaya çıkmış bir para kazanma sistemi olan piramit sistemin halk arasındaki ismidir. İngilizce ismi pyramid schemedir.

Klasik çok katlı pazarlama (multi level marketing) sisteminin devşirilmiş bir modeli olarak da adlandırılabilir. Ağ pazarlama veya MLM'nin aksine ortada bir ürün veya hizmet bulunmamaktır. Tamamen para ile para kazanma metodu üzerine kurulmuştur.

Para kazanma ve sistem[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu sistemlerde mutlaka bir katılım ücreti bulunmaktadır. Bu katılım ücretleri belli bir havuzda birikerek daha sonra hak sahiplerine bulundukları pozisyonlara göre dağıtılır.

Üçgen şeklinde oluşturulan bu sisteme, üçgenin alt sağ veya sol köşesinden giriş yapılır. Bir kişi bu köşeden giriş yaptığında önündeki herkesin bir kademe ileri gitmesini sağlar. Böylelikle üçgene daha önce girmiş ve köşesine gelmiş olan kişi, bir üst kademeye çıkarak piramidin yöneticileri tarafından belirlenen miktardaki parayı, belirlenen periyotlar aralığı ile kazanmaya başlar. Üye, her kademe atladığında havuzdaki paradan daha fazla para almaya hak kazanır ve piramidin en üst tepesine çıktığında ise en yüksek hakkı alır ve piramitten çıkar.

Genel olarak bu sisteme üye bulma işi ya kurucular ya da üyeler tarafından devam ettirilir ve her üye sistem içerisindeki yerini, ilerleme aşamalarını mutlaka birebir görebilmelidir.

(Başka türlü piramit sistemler de bulunmakta ancak bilinen ve en yaygın sistem budur.)

Türkiye'deki piramit sistemler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de sadece Titan saadet zinciri isimli piramit sistem kurulmuştur. Bu sistem üyelerinin şikayeti üzerine devlet tarafından tamamen yasaklanmıştır. 1998'de Titan Saadet Zinciri'ni kuran kişi Kenan Şeranoğlu ve Ahmet Hakan Baz tutuklanarak hapis cezasına çarptırılmış[1] ve 2008 yılında serbest bırakılmıştır.[2]

Bu sisteme üye olanlar önemli düzeyde para kazanmışlardır ancak hiçbirisi vaat edilen kazancı elde edememişlerdir. Bunun sebebi sistemi başka kimsenin görememesi üzerine kuran Kenan Şeranoğlu'nun, kendisi ve 7 arkadaşını piramitten hiç çıkarmamasıdır. Dolayısı ile örneğin; 3 kademede olması gereken kişi 2 kademeye ancak ulaşmıştır ve hiçbir zaman piramidin tepesine ulaşamayarak piramitten çıkarılmıştır.[3]

Aynı Qnet (Quest.net) gibi Hong Kong merkezli olan Mega Holdings'in Ağustos 2011'de kurulmasıyla Türkiye'deki piramit sistemlerin kendini Ağ pazarlama (network marketing) şeklinde göstererek ve kişisel gelişim uzmanlarının da yer aldığı seminerler ve konferanslar ile girişimcilik eğitimleri de yaparak Titan'ın aksine ortaya sanal da olsa somut bir ürün koymasıyla dışarıdan yasal olarak gözüken bir organizasyon hâline getirdiği görülmektedir.[3]

Yasallık[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyada birçok ülkede yasal olan bu sistem; Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Brezilya, Kanada, Çin, Kolombiya, Danimarka, Dominik Cumhuriyeti, Estonya, Fransa, Almanya, Hong Kong, Macaristan, İzlanda, İran, İtalya, Japonya, Malezya, Meksika, Nepal, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Filipinler, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya Federasyonu, Güney Afrika, İspanya, Sri Lanka, İsveç, İsviçre, Tayvan, Tayland, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yasaktır.

Türkiye'de de kanunla yasaklanmıştır.[4]

Ağ pazarlama ve çok katlı pazarlama ağının saadet zincirinden farkı[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ortada pazarlanan ürün ve\veya hizmet bulunur.
  • Bir iş modelidir.
  • Binary Kurgusu vs. gibi sistemlerle adil kazanç elde etmeyi ve emek sarf etmeyi gerektirir. Sistemin sağ ve sol olmak üzere dengeli gitmesi de önemlidir. Bu dengeden dolayı en üstteki kazanır düşüncesi de ortadan kalkmış olur.
  • Bir organizasyon kurma ve bunu yöneterek satış arttırmak üzerine kuruludur.
  • 50'li yıllarda ortaya çıkmış ve tamamen yasal bir sektördür.
  • Üyelik için cüzi miktarlar istenir. (Ancak daha sonrasında kazanç elde etmekle alakalı satın alınan ürünün miktarı ve fiyatı şirketin inisiyatifindendir.)

Not: Sembolik ürün olan bazı saadet zincirleri de bulunmaktadır. Bu yüzden bu ürünün fahiş fiyatlara satılıp, satılmadığı da mühimdir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Ponzi Oyunu

İlgili Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Erdinç Tekbaş ' 'Ticari Cemaatler: Kapitalizm Dininin Para Tarikatları mı?' ', 2011, Seçkin Yayıncılık

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ünaydın, Olga (16 Haziran 1998). "Titancılara 25 yıl". Hurriyet.com.tr. http://archive.is/5XNL3. Erişim tarihi: 6 Ocak 2014. 
  2. ^ "Titancılar afla hapisten 15 yıl erken çıktı". ntvmsnbc.com. 5 Şubat 2008. http://archive.is/171yp. Erişim tarihi: 6 Ocak 2014. 
  3. ^ a b "Titan skandalını hatırlatan yeni nesil saadet zinciri". Hurriyet.com.tr. 6 Ocak 2014. 3 Eylül 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140903071107/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=25506601&tarih=2014-01-06. Erişim tarihi: 6 Ocak 2014.  WebCite®
  4. ^ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/11/20131128-1.htm

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]