SAVAK

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sazeman-e Ettelaat va Amniyat-e Keshvar
سازمان اطلاعات و امنیت کشور
Kısaltma SAVAK
Genel Bilgiler
Kuruluş tarihi 1957
Kapanış tarihi 1979
Bağlılığı İran Şahlığı
Personel sayısı 60.000
Başkan Nasser Moghadam

SAVAK (İran'ın casus yetiştirmek ve istihbaratçı eğitmek amacıyla kurmuş olduğu bir istihbarat örgütü)(Farsça: ساواک, veya سازمان اطلاعات و امنیت کشور Sazeman-e Ettelaat va Amniyat-e Keshvar), İran istihbarat teşkilatıdır (1957–1979).

İran'ın casus yetiştirmek ve istihbaratçı eğitmek amacıyla kurmuş olduğu bir istihbarat örgütüdür. Adı, İran eski savunma bakanı Ali Rıza Asgari'nin kaybolmasıyla gündeme gelmiştir. Hakkında fazla bilgi bulunmaması ve fazla gündeme gelmemesi nedeniyle en gizli servislerden biri olarak görülmektedir. Olası bir savaş durumunda orduya dahil edilebilecek 60.000 kadar özel tim eğitimli istihbaratçısının hazır durumda olduğu iddia edilmektedir. Savak'ın teknoloji konusunda da eğitim verilen üssünde, İran'ın tüm iletişim kaynakları denetlenmektedir.

1979'da Devrim ile beraber yerini belki de dünyanın en gizemli ve ölümcül ancak gücü ülke içine sınırlı istihbarat birimi olan ve özel bakanlığı bulunan istihbarat bakanlığına bırakmıştır. İran İslam Devriminin zafere ulaşması SAVAK'ın sistem hatasının bir ürünü olduğu iddia edilmektedir. Devrim sonrası SAVAK'ın birçok elemanı yurtdışına kaçmış bir çoğu idam edilmiş ve bazılarının yeni istihbarat teşkilatının kurulmasında yardımcı olduğu iddia edilmektedir.

Devrim öncesi Irak ve diğer Arap ülkeleriyle Iran arasındaki ezeli düşmanlığın ürünü olan sürtüşmelerde zamanında gelen istihbaratlar ile duruma ordunun el koyup savaşın engellenmesi SAVAK'ın Iran'ın dışında etkin bir istihbarat birimi olduğunu göstermektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]