Sümüklüböcek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Sümüklüböcekler
Sümüklüböcekler
Sümüklüböcekler
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Animalia
Şube: Mollusca
Sınıf: Gastropoda
Alt sınıf: Pulmonata

Sümüklüböcek aslında eklembacaklı türü olan böcek değil, gastropoda (karındanbacaklılar) sınıfından, kabukları körelmiş ya da hiç bulunmayan yumuşakçaların (mollusca) ortak adıdır.

Sümüklüböcek adı genel olarak karada yaşayan ve pulmonata (akciğerli salyangozlar) altsınıfında yer alan kabuksuz ya da kabuğu körelmiş yumuşakçalar için kullanılır. Yumuşak ve yapışkan gövdeli bu hayvanların tatlı sularda yaşadığı bilinen tek türü dışında kalanlar, karalardaki nemli ortamlarda sınırlı bir dağılım gösterir. İçlerinde ılıman bölgelerde yaşayan arionidae, limacidae, ve philomycidae familayaları ile tropik bölgelerde rastlanan veronicellidae familyasının üyeleri bitkiyle beslenir. Avrasya'da yaşayan testacellidae familyasının üyeleri öbür salyangozları ve yer solucanlarını yiyen etçil sümüklüböceklerdir.

Sümüklüböcekler bitkilerle beslenir, bu nedenle zararlı sayılmaları söz konusudur. Nemli ortamlarda yaşarlar. Salgıladıkları bir maddenin sümük görüntüsünde olduğundan bu isim verilmiştir. Bâzı yerlerde yenilirler.

Yasayabilmeleri icin bitki yaprakları ve meyveler olmalı ve nem oranı biraz yüksek olmalıdır. Bu hayvanlarda yaz ve kış uykusu vardır. Metabolizmalarını yavaşlatırlar. Ama ortam koşulları iyi olursa buna gerek duymazlar. Sümüklüböceklerin dört tane burnu vardır. Yumurta ile çoğalırlar. Sürünerek hareket eder ve ayakları yoktur. Hareketlerini vücutlarında salgıladıkları ve kendilerine özel olan salgılarının üzerinde ilerleyerek sağlarlar. Hatta yaz aylarında salyangozun geçtiği yerlerde sümüksü parlak bir iz şeklinde görülür. Salyangozlar kabuklarının kenarlarına yakın olan küçük bir delikten aldığı havayla solunum yapar. Ağızlarının içinde şerit şeklindeki üzeri küçük dişlerle kaplı dilini törpü gibi kullanarak bitkileri koparıp yiyerek beslenir. Salyangozların sırt kabuğu ve bedeni arasında sümüksü bir sıvı bulunur. Bu sıvı salyangozların vücutlarının sürekli nemli kalmasını ve hareket etmelerini sağlar. Bu nedenle vücutlarının büyük bölümü su olan salyangozlar, kış aylarında donarak ölür, çok sıcak havalarda ise vücutlarında ki su kuruyacağından yaz aylarında da kuruyarak ölürler. Bu nedenle salyangozlar çoğunlukla nemli bölgelerde yaşar, daha kurak yerlerde yaşayanlarsa nem oranının yükseldiği akşam saatlerinde ortaya çıkarlar. Salyangozlar insanları ısırmazlar ve zehirsizdirler.

Çoğalmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaz aylarında çiftleşen salyangozlar çift eşeylidir. Bu sebeple üremeleri için karşı cinse ihtiyaçları yoktur. Salyangoz her yumurtlama döneminde 100-200 arası yumurta bırakır.

Yaşadıkları yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Salyangozlar, bol yağış olan bölgeleri daha çok severler. Bu nedenle Türkiye'de en çok Marmara ve Karadeniz bölgelerinde görülen salyangozlar, bâzı ülkelerde yiyecek ürünü olarakta kullanılır. Bu nedenle salyangoz ticareti yapan büyük şirketler vardır.

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Sümüklüböcek ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.