Psikoloji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ruh bilimi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Psikoloji
Greek letter 'psi'
ARAŞTIRMA

Anormal
Benötesi
Bilişsel
Biyolojik
Duygu
Deneysel
Evrimsel
Gelişimsel
Kişilik
Matematiksel
Nöropsikoloji
Pozitif
Psikofizik
Toplumsal

UYGULAMALI

Adli
Eğitsel
Endüstriyel
Klinik
Okul
Sağlık
Spor

Auguste Rodin'in Düşünen Adamı

Psikoloji (Yunanca ψυχολογία, psihologia: Psikoloji), insan davranışları ve zihinsel süreçleri ile birlikte bunların altında yatan nedenleri inceleyen bilim dalıdır. Psikoloji diğer bilimlere kıyasla kısa bir geçmişe sahiptir. Bu kısa süre içinde psikoloji değişik biçimlerde tanımlanmıştır. İlk tanım insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindeydi. İnsan zihnini gözleyebilmenin olanaksızlığı karşısında psikologlar, psikolojiyi "gözlenebilen davranışların bilimsel incelemesi" biçiminde tanımlamışlardır. İnsan zihninin davranış üzerindeki etkisini kabul etmeyen bu yaklaşıma, psikoloji içinde tepki oluşmaya başlamış, bellek süreçleri ve düşünme gibi zihinsel işlevleri inceleyen bilişsel psikoloji ortaya çıkmıştır.[1]

Bu gelişmeler günümüz psikolojisinin tanımını etkilemiştir. Modern psikoloji günümüzde, davranışı ve davranışın altında yatan süreçleri bilimsel olarak inceleyen çalışma alanı olarak tanımlanır. Bilişsel süreçleri doğrudan gözleme olanağı yoktur; organizmanın davranışları gözlenerek ya da nörolojik bulgular kullanılarak onların varlığı saptanır.[1]

Bilim olarak psikoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsanın, bir canlı olarak çevresine uyum sağlamak ve kendi içinde de dengeli bir gelişme eğilimi vardır. Psikoloji de elde ettiği yasaları yine insana uygulayarak onun davranışlarını açıklamayla çalışır, önceden kestirmeye çalışır. Böylece, insana bu gelişim ve uyum sürecinde yardımcı olabilir.

Günümüzde psieyacan, bellek, düşünme, öğrenme konularında elde edilen psikolojik bilgilerin eğitim alanında kullanılmasıyla bu alanda başarı yükselmiş, daha sağlıklı, daha yeni bir eğitim anlayışı gelişmiştir.Ayrıca Türkiye Eğitim Bilimleri Psikolojik Danışma ve Rehberlik ya da dengi bir bölümden diploma alanlar, eğitim fakültesi mezunu olarak resmi kurumlarda veya özel eğitim öğretim kurumlarında rehber öğretmen- psikolojik danışman olarak çalışmaktadırlar.

Psikolojinin amaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İnsan davranışlarını tanımlamaya çalışır. ( Örneğin: Stres, vücudun çeşitli içsel ve dışsal uyaranlara verdiği otomatik tepki., Öğrenme, bireyin yaşantılar sonucu davranışlarda meydana gelen oldukça uzun süreli değişmelerdir. gibi.
  • İnsan davranışlarını anlamaya ve açıklamaya çalışır. Davranışın nedenini saptamaya çalışır. Yani diğer bilimlerin yaptığı gibi neden-sonuç ilişkisini ortaya koymaya çalışır.
  • İnsan davranışlarını önceden kestirebilmek ( öngörü, tahmin ) ister.

Psikolojinin alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Klinik psikoloji
  2. Sosyal psikoloji
  3. Deneysel psikoloji
  4. Fizyolojik psikoloji
  5. Gelişim psikolojisi
  6. Endüstri ve örgüt psikolojisi
  7. Eğitim psikolojisi
  8. Öykü psikolojisi
  9. Din psikolojisi
  10. Çocuk psikolojisi

Ekoller ve yaklaşımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Amaçlılık ruhbilimi
  2. Askerlik ruhbilimi
  3. Uygulamalı ruhbilim
  4. Atomculuk
  5. Bilimsel ruhbilim
  6. Biçim ruhbilimi
  7. Bireysel ruhbilim
  8. Budunsal ruhbilim)
  9. Çevre ruhbilimi
  10. Çevresel ruhbilimi
  11. Çözümsel ruhbilim
  12. Davranışçılık
  13. Davranışlararası ruhbilimi
  14. Derinlik ruhbilimi
  15. Ergenlik ruhbilimi
  16. Yapısal ruhbilim
  17. Genel ruhbilim
  18. Gensel ruhbilim
  19. Görgül ruhbilim
  20. Hayvan ruhbilimi
  21. Herbartçılık
  22. İşlem ruhbilimi
  23. İşlevsel ruhbilim
  24. Kişilik ruhbilimi
  25. Kültür ruhbilimi
  26. Matematiksel örnek ruhbilim
  27. Nesnel ruhbilim
  28. Örgensel ruhbilim
  29. Öz ruhbilimi
  30. Sayılama ruhbilimi
  31. Topoloji ruhbilimi
  32. Ussal ruhbilim
  33. Uyaran - karşılık ruhbilimi
  34. Varoluşçu ruhbilim
  35. Vektör ruhbilimi
  36. Yığın ruhbilimi
  37. Politik Psikoloji

Ayrıca:

  1. Normaldışı ruhbilim
  2. Biyolojik ruhbilim
  3. Bilişsel ruhbilim
  4. Karşılaştırmalı ruhbilim
  5. Psikometrik ruhbilim
  6. Danışmanlık ruhbilimi
  7. Eğitim ruhbilimi
  8. Adli ruhbilimi
  9. Sağlık ruhbilimi
  10. Nöropsikoloji
  11. Psikodrama
  12. Sağlıkbilimsel psikoloji
  13. Psikanaliz
  14. Psikopatoloji
  15. Grup psikolojisi, vb. alanlar da mevcuttur.

Ana çalışma alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Algı

Hafıza

Bilgi temsili

Dil

Düşünme

Psikologlar

Diğer bilimlerle ilişki[değiştir | kaynağı değiştir]

Psikoloji-biyoloji: Biyoloji, canlı varlıkları inceler. İnsan biyolojisi, insan psikolojisiyle iç içedir. İnsanların psikolojik durumu, onların biyolojik işleyişini; biyolojik durumları da ruhsal durumlarını etkiler. Antidepresan ilaçların çalışma şekli de bu yüzden insanların sinir sistemindeki kimyasal değişiklikler yaratarak ruh durumlarını değiştirmeyi hedefler.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Doğan Cüceloğlu (1991), İnsan ve Davranışı, "Psikolojinin Tanımı", Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0250-9.