Pontus lehçesi (Yunanca)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Romeika sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara
Pontus lehçesi
Ποντιακά, Ρωμαίικα
Konuşulduğu ülkeler Yunanistan, Türkiye, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Almanya, Kazakistan
Konuşan kişi sayısı 324,535
Sıralama 61
Dil grubu sınıflandırması Hint-Avrupa Dilleri
Proto-Grek
Yunanca
Resmî Durum
Resmî dil olduğu ülkeler -
Dili düzenleyen kurum -
Dil kodları
ISO 639-2 pnt
ISO 639-3 pnt (B)
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Vikipedi'nin Pontus lehçesi (Yunanca) sürümü
Ayrıca bakınız: DilDil aileleri

Pontus lehçesi (Rumca: Ποντιακά Pontiaka, Ρωμαίικα Romeika), 1923 Türkiye Yunanistan nüfus mübadelesi'ne değin İnebolu ile Batum arasında yaşayan Rumlar tarafından konuşulmuş, günümüzde Müslümanlar tarafından Anadolu'da sadece Trabzon'a bağlı 50 civarında köyün yanısıra, Yunanistan'a gönderilen Ortodoks Hristiyan mübadillerin yaşadığı kentlerde konuşulmaya devam edilen Yunanca'nın bir diyaleğinin yöredeki adı olup Rumca, Pontiaka, Pontus Rumcası, Karadeniz Rumcası adlarıyla da bilinmektedir [1] Osmanlı dönemi ve sonrasında Karadenizli Rumların göç ettiği Gürcistan, Kırım ve Stalin döneminde sürüldükleri Rusya ile Kazakistan’da Hristiyanlar tarafından halen konuşulmaktadır.


Konu başlıkları

[değiştir] Dialektler

İon ağzının devamı olmasına karşın Türkçe, Farsça ve Lazcadan yoğun biçimde etkilenen Romeika'yı dilbilimci Manolis Triantafyllides 2 gruba ayırmıştır:

  • Batı grubu: Ünye ve civarı
  • Doğu grubu:
    • Sahil: Trabzon ağzı
    • İç bölgeler: Gümüşhane ve civarı

İlk olarak dilbilimci Michael Deffner 1877 yılında Karadeniz Rumcası’nın Of, Şerah ve Trabzon merkez diyalektlerini birbirleri, Antik Yunanca ve Modern Yunanca ile karşılaştırınca arkaik ögeler taşıyan Romeika'nın Orta Çağ Rumcası olduğunu bildirmiştir.

[değiştir] Yaşam alanı

Çoğunlukla Batı Trakya ve Makedonya'ya yerleşen 1923 mübadilleri tarafından konuşulmaktadır

  • Türkiye Konuşan kişi sayısı belli olmamakla birlikte 1965 Türkiye Nüfus sayımında 4,535 kişi ana dil olarak bu dili konuştuklarını bildirmişti.
    • Çaykara
    • Tonya: (17 köy)
    • Köprübaşı: (6 köy)
    • Dernekpazarı: (13 köy)
    • Maçka: Of ve Sürmene'den 1929 sel baskını ardından Maçka'ya yerleştirilen göçmenlerin yanısıra 1923 öncesi Türk - Rum karışık yaşayan Maçka'nın bazı yerli köylerinde konuşulmaktadır.
    • Torul, Yağlıdere, Santa, Kromni: Mübadele zamanı Müslümanlar tarafından da konuşulduğu bilinmekteyse de günümüze intikal ettiğine veya aksine dair bir araştırma bulunmamaktadır.

[değiştir] Kaynakça


  • Georges Drettas, Aspects pontiques, ARP, 1997, ISBN 2-9510349-0-3.
  • Özhan Öztürk, Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2 Cilt. Heyamola Yayıncılık. İstanbul, 2005. ISBN 975-6121-00-9
  • Mackridge, P. 1987. Greek-Speaking Moslems of North-East Turkey: Prolegomena to Study of the Ophitic Sub-Dialect of Pontic. Byzantine and Modern Greek Studies 11: 115–137.
  • Τομπαΐδης, Δ.Ε. 1988. Η Ποντιακή Διάλεκτος. Αθήνα: Αρχείον Πόντου. (Tompaidis, D.E. 1988. The Pontic Dialect. Athens: Archeion Pontou.)
  • Τομπαΐδης, Δ.Ε. ϗ Συμεωνίδης, Χ.Π. 2002. Συμπλήρωμα στο Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντικής Διαλέκτου του Α.Α. Παπαδόπουλου. Αθήνα: Αρχείον Πόντου. (Tompaidis, D.E. and Simeonidis, C.P. 2002. Additions to the Historical Lexicon of the Pontic Dialect of A.A. Papadopoulos. Athens: Archeion Pontou.)
  • Παπαδόπουλος, Α.Α. 1955. Ιστορική Γραμματική της Ποντικής Διαλέκτου. Αθήνα: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών. (Papadopoulos, A.A. 1955. Historical Grammar of the Pontic Dialect. Athens: Committee for Pontian Studies.)
  • Παπαδόπουλος, Α.Α. 1958–61. Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντικής Διαλέκτου. 2 τόμ. Αθήνα: Μυρτίδης. (Papadopoulos, A.A. 1958–61. Historical Lexicon of the Pontic Dialect. 2 volumes. Athens: Mirtidis.)
  • Οικονομίδης, Δ.Η. 1958. Γραμματική της Ελληνικής Διαλέκτου του Πόντου. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (Oikonomidis, D.I. 1958. Grammar of the Greek Dialect of Pontos. Athens: Athens Academy.)
  • Τοπχαρά, Κ. 1998 [1932]. Η Γραμματική της Ποντιακής: Ι Γραματικι τι Ρομεικυ τι Ποντεικυ τι Γλοςας. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. (Topchara, K. 1998 [1932]. The Grammar of Pontic. Thessaloniki: Afoi Kiriakidi.)

[değiştir] Ayrıca Bakınız

[değiştir] Notlar

  1. ^ Özhan Öztürk. Karadeniz Ansiklopedik Sözlük .İstanbul. 2005. ISBN: 975-6121-00-9. Romeika Sf. 993-996


[değiştir] Dış Bağlantılar