Robert de Clari

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Robert de Clari (12.-13. yy), 13. yy'ın başlarında, IV. Haçlı Seferi (1202-04) sırasında Konstantinopolis'e (İstanbul) gelen Fransız şövalyelerinden.


Kuzeybatı Fransa'da Haçlı Seferleri için Fransızları coşturan Pierre L'Ermite'in de memleketi olan Amiens dolaylarında yaşayan ve Clari (veya Clairi) arazisinin sahibi olan Robert de Clari, İstanbul'un Haçlılar tarafından alınışını anlatan hatıralarını, okuyazar olmadığından 1210'da yurduna döndüğünde birine anlatarak yazdırmıştır. Bu hatıralar ortaçağ Fransız edebiyatının ilginç ürünlerinden biri olarak tanınmıştır. Bilindiği kadarıyla Robert de Clari'nin arazisi ona "şövalye soyluluk unvanını sağlamış fakat 6 hektarlık toprağı ile doyurmaya yetmemişti".

Robert de Clari'nin konuşma üslubuyla ve eski Fransız dilinde yazılmış olan hatıratının başında oldukça ayrıntılı olarak Bizans tarihinin 12. yy'daki gelişmeleri ve başlıca taht olayları anlatılmış, bunun arkasından, Avrupa'da hazırlanan IV. Haçlı Seferi'nin niçin doğrudan doğruya Müslümanlara karşı değil de, Konstantinopolis'e yöneldiği üzerinde durulmuştur. Bu sefere Robert'in kardeşi Rahip Aliaume de Clari de katılmıştır. Bunlar Haçlı ordusunun yoksul şövalyeleriydi. Güçlü ve varlıklı olanlardan biri de, hatıratı günümüze kadar gelen Geoffroy de Villehardouin'dir. Clari, hatıratında, bu varlıklı grubun tutumundan yakınır ve onların kendilerini ezdiğinden şikayet eder. Aliaume de Clari, şehrin Haliç tarafından örülmüş bir kapıyı delenlerin başındadır ve hatta Robert onun burada açılan delikten ilk giren olmasını önlemeye çalışmıştır. Böylece her iki kardeşin en önde çarpışanlardan oldukları anlaşılır. Şehir Haçlıların eline geçtiğinde ise, başta gelen büyük soylular, küçük şövalyeler daha farkına varmadan, Bizanslıların zengin konaklarına yerleşmişler, küçükler ise ancak buldukları ile yetinmek zorunda kalmışlardır.

Robert de Clari, Blahernai Savaşı'nda buldukları hazineleri, Ayasofya'yı, bu kilisenin önündeki atlı imparator heykelini, On İki Havari Kilisesi'ni, Altınkapı'yı, Bukoleon Sarayı'nı, şehrin içindeki bazı anıtları, Pantokrator Manastırı olması muhtemel bir yapıyı anlatır. Kitabının son bölümlerinde, Haçlıların arasından bir Latin İmparatoru'nun seçilmesi ile yağmada elde edilen malların paylaşılması üzerinde durulur. Hatta bu arada, kardeşi Aliaume'a bir rahip namzedi olduğu gerekçesiyle yağmadan pay verilmesi önlenmeye çalışılır. Ancak onun kahramanca çarpıştığı bazılarınca öne sürülerek hisse alması sağlanır. Bu küçük kitabın son bölümleri, Latin İmparatorluğu'nun ilk yıllarındaki olaylara aittir.

Kitapta ayrıca Aşağı Tuna'nın kuzeyindeki ovalarda yaşayan Kuman (Kıpçak) Türkleri'ni de anlatılır.[1]

Robert de Clari'nin kitabı birkaç defa yayımlanmıştır: Historiens et chroniqueurs de Moyen-Age, Robert de Clari, Geoffroy de Villehardouin, Jean de Joinville, Jean Froissant, Philippe de Commines, (yay. A. Pauphilet), (Paris, 1938); La conquête de Constantinople, (yay. Ph. Lauer), (Paris, 1956); R. de Clari'nin kitabı P. Charlot tarafından bugünkü Fransızcaya çevrilerek küçük bir cilt halinde basılmıştır: La conquete de Constantinople, (Paris, 1939). Beynun Akyavaş tarafından yapılmış bir de Türkçe tercümesi vardır: Konstantinopolis'in Zaptı (1204), (Ankara, ty). Ancak birçok kısımlar eksik olduğundan bu çeviri kaynak olarak kullanılamaz.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ ABD insanlık düşmanıdır, kurtulusyolu.org.