Rahmân

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Rahmân (Arapça الرحمن), İslam'da bir kavram olan ve Kur'an'da geçen Allah'ın 99 adından biridir.

Anlamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Raḥmān; Allah'ın bir sıfatı, İbranice ve Aramice "merhamet eden", fiil olarak sevme, acıma, merhamet etme, bağışlama, rahmet anlamlarına gelir. Aynı fiil kökü Arapçada da mevcut olduğu halde, sıfat biçimi Aramcadan alıntıya işaret eder.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Rahman Kur’anda geçen Arapça olmayan kelimeler arasında sayılır.[2][3] Rahman ve Rahim kelimelerinin kaynağını aldığı RHM kökü Akadca gibi antik diller başta olmak üzere birçok Ortadoğu, İran ve Hint dillerinde ortak kullanımlara sahiptir. Kelimenin hangi dilden kaynaklandığı ve diğer dillere geçtiği konusunda dillerin gelişim evreleri, tarih ve kronoloji bilimlerinden faydalanılabilir. Rahman, Rahim ve İbrahim gibi kelimelerin kökenleri konusunda ilahiyatçı yazar İhsan Eliaçık’ın açıklamaları: “Bu kökten gelen kelimelerin eski dünya dillerinde meşhur ve yaygın olduğunu görüyoruz; Akadcada dölyatağı, rahîm (remu), merhamet eden tanrı (remânu), Aramice rahîm, merhamet (rhm), İbranîce rahîm, merhamet (raham), Hindçe iyilik tanrısı (Brahma) hep aynı kökten… Sevginin ve merhametin babası anlamına gelen Eb-Raham’ın bütün Sami dillerinde ve hatta Hindçede bile kullanıldığını görüyoruz. Buralardan evrilerek Arapçaya İbrahim olarak geldiği anlaşılıyor.”[4] Bu yaklaşım diğer kaynaklarca da desteklenmektedir.[5][6]

Adın geçtiği Kur'an âyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Rahman kelimesi bazı Kur'an âyetlerinde geçmektedir:

  • Rahman ve rahimdir.(1:3)
  • De ki: İster "Allah" deyin, ister "Rahmân" deyin, nasıl çağırırsanız çağırın. En güzel isimler O'nundur.(17:110)
  • İşte bunlar, Allah'ın kendilerine nimetler verdiği peygamberlerden, Âdem'in soyundan ve gemide Nuh'la beraber taşıdıklarımızın neslinden, İbrahim ve İsrail'in soyundan, hidâyete erdirdiğimiz ve seçtiğimiz kimselerdir. Kendilerine Rahmân'ın âyetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.(19:58)
  • (Peygamber) dedi: "Ey Rabbim! Aramızda gerçekle hükmet ve Rabbimiz O Rahmân'dır ki, isnad ettiğiniz vasıflarınıza karşı yardımına sığınılacak olan ancak O'dur."(21:112)
  • "Mektup Süleyman'dandır, Rahmân ve Rahîm Allah'ın adıyladır."(27:30)
  • Onlar: "Eyvah başımıza gelenlere! Mezarımızdan bizi kim kaldırdı? O Rahmân'ın vaad buyurduğu işte bu imiş. Gönderilen peygamberler de doğru söylemişler" derler.(36:52)
  • Onlara denir: "İşte size vaad edilen bu cennet, Allah'a yönelen, O'nun emirlerine riâyet eden, görmediği halde Rahman olan Allah'tan korkan ve O'na yönelen bir kalple gelenlere mahsustur.(50:32-33)
  • Rahmân (55:1)
  • O, öyle Allah'tır ki O'ndan başka tanrı yoktur. Görülmeyeni ve görüleni bilendir. O; şefkatle merhamet edendir.(59:22)
  • O gün Ruh ve melekler sıra sıra dururlar. Rahmân'ın izin verdikleri dışında hiç kimse konuşamaz. İzin verilen de doğruyu söyler.(78:38)

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tek tanrı inancını esas alan ve bütün savını bu bu temel etrafında örgüleyen islam'ın kendisinden önceki dönemlerin değişik bölgelerdeki farklı tanrı isimlerini tek bir tanrı üzerinde birleştirmiş olduğu bazı araştırmacılar tarafından ulaşılmış sonuçlardandır.[7] Arapça dışından gelen Rahman ismi de bu kapsamda değerlendirilen ve eleştirilen isimler arasında yer almaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]