Radyonüklid

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

En basit çekirdek olan hidrojen çekirdeği hariç bütün çekirdeklerde nötron ve proton bulunur. Nötronların protonlara oranı hafif izotoplarda birebir oranındayken periyodik çizelgenin sonundaki ağır elementlere doğru bu oran gittikçe artmaktadır. Bu oran daha da artarak nüklitin artık kararlı olmadığı bir noktaya gelir. Daha ağır nüklitler, dışarıya verecekleri fazla enerjileri olduğundan kararsızlardır. Bunlara radyonüklit denir.[1] Bu süreçte radyonükleid radyoaktif bozunmaya uğrar ve bu esneda gama ışını ve/veya atom altı parçacıklar yayabilir. Bu parçacıklar iyonlaştırıcı radyasyonu oluştur. Radyonüklidler doğada bulunabildikleri gibi yapay yollarla da üretilebilirler.

Kısa ömürlü radyonüklidlerin sayısı oldukça fazladır ve buna bağlı olarak bu tür radyonüklidleri belirlemek oldukça zordur. Uzun ömürlü radyonüklidlerin dahi yarı ömürleri ölçülememiştir, en hassas aletlerle ölçülse dahi ufak miktarda sapmalar olmaktadır.

Amerikum-241 katkılı duman dedektörü

Yapay olarak üretilen nüklidler dahil olmak üzere 3300'den fazla nüklid(radyonüklidler dahil ~3000) olduğu bilinmektedir. 2400 tanesinin yarı ömrü yaklaşık 60 dakikadır. Bu listeye 60 dakikadan daha az yarı ömre sahip nüklidler de dahildir.

Radyonüklitler genellikle kimyacılar ve fizikçiler tarafından radyoaktif izotoplar veya radyoizotoplar adlandırılır . Uygun yarı ömürlü radyonükleidler birçok yapıcı alanda kullanılır(örneğin, nükleer tıp ve duman dedektör sistemleri). Fakat bunun yanı sıra tehlikeli dahi olabilecekleri durumlar mevcuttur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]