QZSS

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Japonya'nın konumuna göre Quasi-Zenith yörüngesi
Animasyonla Quasi-Zenith yörüngesi gösterilmiştir.
Eğim açısı: 45°, Dışmerkezlik: e = 0.1

Quasi-Zenith Satellite System (QZSS), uydu tabanlı Japonya'yı kapsayacak şekilde geliştirilmiş yönelim ve konum zamanlama sistemidir. İlk uydu "Michibiki" 11 Eylül 2010'da fırlatılmıştır.[1][2] Tam işler duruma 2013 yılı içinde geçmesi beklenmektedir.[3] 2013 yılının Mart ayında, Quasi-Zenith Uydu Sistemi'nin 3 uydudan 4 uyduya geliştirimi Japonya'nın Bakanlar Kurulu toplantısı sonucunda basına duyurulmuştur. Üç uydu yapımı için Mitsubishi Electric kuruluşu ile sistemin 2017 sonundan önce başlatılması hedeflenerek, 526 milyon dolar tutarında bir sözleşme imzalanmıştır.[4]

2002 yılında Quasi-Zenith Uydu Sistemi (QZSS), tasarımı üzerinde çalışmak için Japon hükümeti tarafından yetkilendirilmiş; Mitsubishi Electric, Hitachi, ve GNSS Technologies tarafından, (Japonca: Jun-Ten-Cho (准 天 顶) olarakta adlandırılmış olan geliştirme programı), Gelişmiş Uzay İşleri kuruluşu (ASBC - Advanced Space Business Corporation) ekibi aracılığıyla geliştirmelere başlandı. Ancak, ASBC oluşumu 2007 yılında dağılmıştır. Çalışma, Uydu Konumlandırma Araştırma ve Uygulama Merkezi (SPAC - Satellite Positioning Research and Application Center) tarafından satın alındı. SPAC, Japon hükümetinin: Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı; İçişleri ve İletişim Bakanlığı; Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ve Ulaştırma, Arazi, Turizm ve Altyapı Bakanlığı birimlerine ait ortak bir merkezdir.

Quasi-Zenith taşınabilir cihaz uygulamaları sağlayan iletişim tabanlı servislere (video, ses ve veri servisi) ve konumlama için kullanılabilir servislere yöneliktir. Kendi konumlandırma servisine ilişkin QZSS sadece kısıtlı bir doğruluk sunabilir ve belirli özellikleri tekil durumda kullanıma uygun değildir. Bu nedenle, bir Küresel konumlandırma sistemini (GNSS) güçlendirme (yararlanılan bölgede yüksek kesinlikte konum doğrulaması elde etmek için) servisi olarak görülmektedir. Konumlandırma hizmeti de Japonya'nın şu an geliştirme aşamasındaki, ABD Federal Havacılık İdaresi güdümlü WAAS (Geniş Alan Güçlendirme Sistemi) benzeri bir Uydu Tabanlı Güçlendirme Sistemi olan MTSAT (Multi-Functional Transport Satellite) Jeostatik yörünge uyduları ile birlikte işlevsel olabilir.

Yörünge[değiştir | kaynağı değiştir]

QZSS, her biri 120 derecelik eğimli bölgesinde çok az eliptik jeosenkron yörüngede üç uydusundan aldığı sinyallerle çalışmaktadır.[5] Bu nedenle eğim açısı yerdurağan değildir; yani gökyüzünde aynı yerde durmaz. Bunun yerine kendi zemin izleri 8 şekli desenler gibi (bakınız: analemma) asimetriktir. Bu, her zaman doğrudan Japonya üzerinde (dikey kesiti 60° ya da daha fazla olacak şekilde) olmasını sağlamak için düşünülmüştür.

Nominal düzeyde yörünge öğeleri şunlardır:

QZSS uydu Kepler elemanları (nominal)[6]
Devir 2009-12-29 12:00 UTC
Yarı büyük eksen (a) 42164 km
Dışmerkezlik (e) 0.075±0.015
Eğim açısı (i) 43°±4°
Sağ yükselişli artan boğum (Ω) 195° (başlangıçtaki)
Yerberi bağımsız değişken (ω) 270°±2°
Ortalama anormallik (M0) 305° (baştaki)
Zemin izinin merkezi boylamı 135° E ±5°

QZSS ve konumlamanın güçlendirilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

QZSS'nin birincil görevi Japonya'nın pek çok kentsel oluşumunda GPS uydularının daha kesin sonuçlar vermesini sağlamak için ve GPS ile veri elde eden uygulamaların hassasiyetini, güvenilirliğini artırmak ve verimliliğini geliştirmektir.

Quasi-Zenith Uyduları hem GPS'in L1C/A sinyalleri ile uyumlu hem de geliştirilmiş L1C, L2C ve L5 sinyalleri ile uyumlu iletimde bulunur. Var olan GPS alıcıları için bunu en aza indirir.

Bağımsız GPS ile karşılaştırıldığında GPS artı QZSS birleştirilmiş sistemi, Quasi-Zenith uydularından gelen L1-SAIF ve LEX geliştirilmiş sinyalleri arasında değişen bağlantı iletim yoluyla sağlanan düzeltme verileri metre altı birimlerde daha gelişmiş konumlandırma ve verim sağlar.

Uzayda kullanılan atom saatleri sınıfında; bir hidrojen mazer ve Rb atom saati gibi iki tür; özgün planına göre, Quasi-Zenith uydularını yürütmek için kullanılmaktadır. Quasi-Zenith uyduları için bir pasif hidrojen mazeri geliştirilmesi 2006 yılında iptal edilmiştir. Konumlandırma sinyali Rb saati ile oluşturulur ve GPS süre tutma sistemine benzer bir mimari kullanılır. QZSS de, bir İki Yönlü Uydu Zaman ve Frekans Aktarımı (TWSTFT - Two-Way Satellite Time and Frequency Transfer) düzeni kullanılacak ve bununla bazı köklü uydu atom standartı davranış bilgileri ve diğer araştırmalar amacıyla bilgiler elde etmek mümkün olacaktır.

QZSS'nin zaman işleyişi ve uzaktan eşanlılandırmak[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • GPS (Küresel Konumlandırma Sistemi)
  • WAAS (Geniş Alan Güçlendirme Sistemi)
  • EGNOS (Avrupa Jeostatik Navigasyon Yer Paylaşım Servisi)

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]