Prusik düğümü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Prusik düğümü

Prusik düğümü ana ipin üzerinde gezici bir halka oluşturmak için kullanılan düğümdür.

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Karl Prusik tarafından bulunmuş ve ilk defa 1931'de Avusturya'da dağcılıkta ipte yükselme üzerine bir yayında yayınlanmıştır.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Zamanında bazı rotaların son bölümlerinde zirvenin hemen altında ipte yükselmek için kullanılmıştır. Bu teknikte ip zirveye doğru yukarı fırlatılır, zirvenin çevresinde dönüp diğer ucuyla birlikte aşağıda sabitlenir ve bu şekilde dağcılar ipte prusik düğümüyle yükselebilirler. Bu şekilde yükselirken ip, prusik düğümünden hiç zarar görmez ya da kimi durumlarda çok az bir zarar görür.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tırmanıcılar yanlarında taşıdıkları yardımcı iplere acil durumda kolaylıkla bu düğümü atabilirler. Düğüm ipe diğer sıkıştırma düğümlerinden daha kolay atılır. Tek elle bile atılabilir. Çift balıkçı düğümüyle oluşturulmuş bir ip halkası prusikle ana ipe sabitlendiğinde elle çekmek için bir halka ya da ayakla yükselmek için bir basamak oluşturur.

Prusik düğümü birden fazla ipin çevresine de atılabilir. Bu durumda iplerin hepsinin aynı çapta olmasına da gerek yoktur. Prusik düğümün ipe zarar vermemesinden ötürü herhangi bir kurtarma operasyonunda kullanılır. İpi tutacak mekanik herhangi bir sistem olmadığında kullanılmak için uygundur. Ayrıca jumar gibi aletler herhangi bir aşırı yük binmesi durumunda kaydıklarında ipin kendisine ya da mantosuna zarar verirler. Oysa prusik düğümün aynı durumda herhangi bir zararı bulunmaz. En kötü olasılıkla hızla kayan yardımcı ipin ana ipe olan sürtünmesi sonucu oluşan sıcaklık, yardımcı ipin kendisini eritebilir ancak ana ipe bir zararı olmaz.

Prusik düğümü her iki yöne de ipte sürtünme sağlar. Jumar ve diğer aletler tek yönde sürtünme sağlarlar, aşağı yüklendiklerinde ipi tutmalarına rağmen yukarıya doğru ipin üzerinde kolayca kayarlar. Oysa prusik düğümü hem yukarı hem de aşağı yüklendiğinde ipi kilitler ve ortasından bastırıldığı zaman da her iki yöne de kolayca kayar.

Prusik düğümünün tutması için gereken iki ip arasındaki sürtünmedir. Donmuş iplerde bu sağlanamadığından donmuş iplerde prusik düğümünü kullanmak sakıncalı olabilir. Ancak jumar donmuş iplerde de rahatlıkla çalışır.

Prusik düğümünün tutması için yardımcı ipin kalınlığı ana ipin kalınlığının yarısından 1mm civarı fazla olmalıdır, daha kalın iplerle atılan düğümler ana ipte tutunmayabilir.

Bağlanışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]