Proteobakteriler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Proteobacteria
Escherichia coli
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Bacteria (Bakteriler)
Takımlar

Alpha Proteobacteria
   Caulobacterales - örn. Caulobacter
   Parvularculales
   Rhizobiales - örn. rhizobia
Bartonella henselae
   Rhodobacterales
   Rhodospirillales - örn. Acetobacter
   Rickettsiales - örn. Rickettsia
   Sphingomonadales e.g. Sphingomonas

Beta Proteobacteria
   Burkholderiales - örn. Bordetella
   Hydrogenophilales
   Methylophilales
   Neisseriales - örn. Neisseria
   Nitrosomonadales
   Rhodocyclales
   Procabacteriales

Gamma Proteobacteria
   Acidithiobacillales
   Aeromonadales - örn. Aeromonas
   Alteromonadales - örn. Pseudoalteromonas
   Cardiobacteriales
   Chromatiales - purple sulfur bacteria
   Enterobacteriales - örn. Escherichia
   Legionellales - örn. Legionella
   Methylococcales
   Oceanospirillales
   Pasteurellales - örn. Haemophilus
   Pseudomonadales - örn. Pseudomonas
   Thiotrichales - örn. Thiomargarita
   Vibrionales - örn. Vibrio
   Xanthomonadales - e.g. Stenotrophomonas

Delta Proteobacteria
   Bdellovibrionales - e.g. Bdellovibrio
   Desulfobacterales
   Desulfovibrionales
   Desulfurellales
   Desulfarcales
   Desulfuromonadales - örn. Geobacter
   Myxococcales - Myxobacteria
   Syntrophobacterales

Epsilon Proteobacteria
   Campylobacterales - örn. Helicobacter
   Nautiliales

Proteobakteriler (Proteobacteria) bakterilerin ana gruplarından birini meydana getirirler. Çeşitli hastalık etmenleri (Escherichia, Salmonella, Vibrio, Helicobacter gibi) ve pek çok başka ünlü cinsler bu gruba dahildir. Bazıları kendi başlarına yaşar, aralarında azot fiksasyonundan sorumlu pek çok bakteri türü vardır. Bu grup ribozomal RNA (rRNA) dizinlerine göre tanımlanmıştır. Bakteri biçimlerinin çeşitliliğinden dolayı grup, ismini Yunan mitolojisinde yer alan, her şekle girebilen tanrı Proteus'tan almıştır. (Proteus aynı zamanda Proteobakterilerde yer alan bir cinsin de adıdır.)

Proteobakteriler Gram-negatif özelliklidir, dış zarları başlıca lipopolisakkaritlerden oluşur. Çoğu flagella ile hareket eder ama bazıları hareketsizdir veya bakteriyel kayma kullanırlar. Bu sonuncu yöntemi kullananlar arasında bulunan Miksobakteriler, kümeleşerek çok hücreli "meyve gövdeleri" oluştururlar. Metabolizma tipleri bakımından da bu grupta büyük bir çeşitlilik vardır. Çoğu seçmeli veya zorunlu anaerobik ve heterotrofiktir ama pek çok istisna da mevcuttur. Birbiriyle yakın ilişkisi olmayan bazı cinsler fotosentez yoluyla ışığı enerjiye dönüştürürler. Bunlar kırmızımsı pigmentlerini kullanan mor bakterilerdir.

Bölüm veya Sınıflar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ribozomal RNA dizinleri arasındaki benzerliklere bağlı olarak proteobakteriler beş bölüme ayrılmışlardır, bunlar Yunan alfabesindeki alfa ile epsilon arasındaki harflerle adlandırılır. Bu bölümler genelde taksonomik sınıflar olarak değerlendirilir. Beta proteobakteriler gamma proteobakterilerden türemiş oldukları için gamma proteobakterilerin parafiletik bir grup olduğu söylenir.

Alfaproteobakteriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Alfaproteobakteriler ışıkla beslenen (fototrof) çoğu cinsi içerir, ama bunlara ek olarak C1-bileşikleri metabolize edebilen cinsler, hayvan ve bitki simbiontları (örn. Rhizobia) ve tehlikeli bir patojen grubu olan Rickettsiaceae 'yı da kapsar. Ökaryotik hücrelerdeki mitokondrinin atasının da bu bakteri grubundan kaynaklandığı düşünülmektedir (bkz. endosimbiont teorisi)

Betaproteobakteriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bordetella_bronchiseptica

-->

Betaproteobakteriler, yıkım yetenekleri bakımından zengin olan aerobik veya seçmeli anaerobik bakteri gruplarından oluşur, ama kemolitotrofik cinsler (örn. amonyak yükseltgeyen Nitrosomonas) ve bazı fototroflar (Rhodocyclus ve Rubrivivax) de içerir. Çoğu doğada, örneğin atık sularda veya toprakta bulunur. Bu sınıfta yer alan patojen türler Neisseriaceae familyasındaki (frengi ve meningoensefalit etmenleri) ve Burkholderia cinsindeki türlerdir.

Gammaproteobakteriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gammaproteobakteriler arasında, Enterobacteriaceae, Vibrionaceae ve Pseudomonadaceae gibi tıbben ve bilimsel olarak önemli sayılan gruplar bulunur. Çok büyük sayıda patojen bu gruba aittir, örneğin Salmonella (enterit and tifo etmeni), Yersinia (veba), Vibrio (kolera), Pseudomonas aeruginosa (hastanede yatan veya kistik fibroz hastalarında görülen akciğer enfeksiyonu).

Deltaproteobakteriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Deltaproteobakteriler büyük oranda aerobik cinslerden, meyve gövdesi oluşturan miksobakteriler ve zorunlu anaerobik cinslerin bir dalından oluşur. Bu gruba ait zorunlu anaeroblar arasında sülfat indirgeyici (Desulfovibrio, Desulfobacter, Desulfococcus, Desulfonema, v.s.) ve kükürt indirgeyici (örn., Desulfuromonas) bakteriler ve farklı fizyolojileri olan bazı başka anaerobik bakteriler (örn., demir-III indirgeyici Geobacter ve sintrofik Pelobacter ve Syntrophus türleri) bulunur.

Epsilonproteobakteriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Epsilonproteobakteriler yalnızca birkaç cinsten oluşurlar bunlar başlıca burgulu Wolinella, Helicobacter ve Campylobacter 'dir. Bunlarin hepsi insan ve hayvan sindirim sisteminde ya simbiont olarak (ineklerde Wollinella) ya da patojen olarak (midede Helicobacter, duodenumda Campilobacter) yaşarlar.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Madigan, Michael; Martinko, John (editors) (2005). Brock Biology of Microorganisms, 11th ed., Prentice Hall ISBN 0-13-144329-1

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizce Vikipedi'deki 27.09.2006 tarihli Proteobacteria maddesi