Plütoid

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Eris, Plüton, Makemake, Haumea, Sedna, 2007 OR10, Quaoar, Orcus, ve Dünya'nın boyutlarına göre karşılaştırılması

Plütoid, plütonsal veya plütonumsu Neptün ötesindeki cüce gezegenler veya bunlarla ve plütoid adını kalıcı olarak almış nesnelerle benzer biçimde olan nesneler için kullanılan terim. Bu terim, İngilizce "plutoid" kelimesinden gelmektedir ve "Plüton'a benzer" anlamındadır. Uluslararası Astronomi Birliği (UAB) astronomik nesneler için 2006 çözümünde "gezegen" sözcüğünü tanımlarken bunun bir sonucu olarak bu kategoriyi geliştirmiştir. 11 Haziran 2008'de UAB'nin "plütoid" için resmi açıklaması şu şekildedir:

Plütoidler, Güneş'in çevresinde ana ekseninin yarısı Neptün'ünkinden büyük bir yörüngede dönen ve kendi kütle çekiminin rijit nesne kuvvetlerini yenebilmesini sağlayacak yeterlilikte kütle ile hidrostatik dengeyi yakalayarak dairesele bir şekle sahip ve yörüngesinin çevresini temizlememiş göksel nesnelerdir. Plütoidlerin uyduları ise kütle çekimlerinin belirlediği bir şekli sağlayacak yeterli kütleye sahip olsalar bile "plütoid" olarak sayılamaz.[1]

Bu açıklamaya dayanarak plütoidler, cüce gezegenler ile Neptün ötesi nesneler kümeleri arasında bir kesişim kümesi olarak düşünülebilir. 2008'deki güncelleştirmeden beri sadece Plüton, Eris, Haumea ve Makemake nesneleri plütoid olarak sınıflandırılmıştır. 2007 Nisanında, 70'ten fazla nesnenin de bu sınıflandırmaya aday olabileceği duyurulmuştu.

Bir cüce gezegen olan Ceres'in durumu da 11 Haziran 2008'deki IAU0804 adlı raporda belirtilmiştir. Ceres bir plütoid olarak adlandırılamaz; çünkü Mars ve Jüpiter arasındaki asteroit kuşağında yer almaktadır. Halbuki plütoid terimi sadece Neptün ötesi nesneler için kullanılmaktadır. Günümüzdeki bilimsel yaklaşım doğrultusunda Ceres kendi türünün tek örneğidir. Şu anda da Ceres benzeri cüce gezegenler kategorisini oluşturmak düşünülmemektedir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ News Release - IAU0804: Güneş Sistemi'ndeki Plüton benzeri nesneler için "plütoid" adı seçilmiştir