Pietro Lando

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Pietro Lando
Pietro Lando arması

Pietro Lando (d. 1462 - ö. 9 Kasım 1545 ), 15391545 dōneminde Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 78'inci dükadır. 28 Aralık 1538'de Doçe Andrea Gritti'nin ölümünden sonra yapılan seçimden sonra 19 Ocak 1539'da tahta çıktı. 6 yıl 9 ay 20 gün süren Venedik Cumhuriyeti "Doçe"'lük saltanatından sonra 9 Kasım 1545'da 82 yaşında Venedik'te öldü.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Venedik yüksek tabakası mensupları olan Giovanni ve Stella Foscari'nin oğlu idi. Eğitiminde, diğer aristoratik Venedikli gençler gibi, klasik Yunan Eflatun felsefesi incelemeleri ağırlıklı oldu. Gençliğinde birçok Venedikli gibi Yakın ve Orta Doğu'da deniz ticaretinde çalıştı. Venedik'e döndükten sonra önce hukukçu-avukat olarak işe başladı. Sonra Vatikan'a Papalık Devleti nezlinde Venedik Cumhuriyeti elçisi olarak gönderildi. Bu görevden sonra Venedik donanması komutanı (kaptan-general) olarak tayin edildi ve bu yüksek görevi başarılı olarak ifa etti. 1509'da Papalık Devleti orduları ile Faenza'da bir muharabe sırasında esir oldu. Papalık devleti zindanlarında üç yıl tutuklandı. Ancak 1512'de salıverildi. Bu tutuklama ve Papalık zindanlarında gördüğü kötü muamale yüzünden bundan sonra epeyce zaman evine inzivaya çekildi. Sonra Venedik Cumhuriyeti'ne bağlı Padova'ya şehir valisi, podesta, olarak tayin edildi. Bu görevde iken Padova Üniversitesi'nde çok kalıcı reformlar yaptı. 1534'de Venedik Cumhuriyeti'nin önemli devlet görevlerinden biri olan San Marco savcısı görevine getirildi. Bu görevi yaparken Doçe Andrea Gritti'ye yakınlığı ile tanındı. 268 Aralık 1538'de Gritti ölünce doçe olmaya en favori aday olarak görülmekteydi.

Gerçekten "doçe seçmenler konseyi" tarafından 19 Ocak 1539'da "doçe" olarak seçildi. Geleneksel yeni "doçe" seçilme kamu eğlenceleri, dört kişinin ölmüne sebep olan bir paralı katil olayı dolayısıyla gecikti ama katil yakalanıp idam edilince gecikmiş eğlenceler yapıldı.

Venedik Doçe'si olduğu zaman 1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı devam etmekte idi. Osmanlı orduları Venedik'in doğu komşusu olan Dalmaçya kıyılarını ve hinderland arazilerini ellerine geçirmişlerdi. Bu savaş içinde Lando daha "doçe" olmadan Osmanlı donanması 28 Eylül 1538'de Preveze Deniz Savaşı'nı kazanmıştı ve Osmanlı Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayreddin birçok Venedik elinde bulunan Ege Denizi adalarını ve Mora yarımadasında bulunan Venedik kıyı kalelerini eline geçirmişti. Pietro Lango Vendeik Cumhuriyeti '"doçe"'si olarak bu savaşa sona vermek için 1540'da Osmanlı Devleti ve I. Süleyman ile, içinde birçok Venedik aleyhinde madde ihtiva eden bir antlaşma imzalaması gerekti. Bu antlaşma ile Venedik Mora kıyılarında bulunan kalelerini kaybetti; Mora yarımadasından tümüyle çekilmeyi taahüt etti ve ayrıca yüksek bir tazminat ödemeyi kabul etti.

1539'da ve 1543'de havanın tarım için elverişli olmaması yüzünden birçok kırsal arazide yaşayan köylü ve şehirlerde yaşıyan fakir düşük tabaka halk mensupları büyük açlık çektiler. Bu nedenle Venedik'te Lando hiç sevilmeyen bir "daco" niteliği kazandı.

1544'de Papalığın İtalya'da engizisyon araştırmaları ve muhakameleri uygulamak istemesi dolayısiyla Papalık ile Venedik arasında bir anlaşmazlık çıktı. Venedik Cumhuriyeti, İtalya'da epeyce büyük bir arazinin de hükümdarlığını yapan Katolik Papası ve kilisesinin kendi topraklarında nüfuz kazanmasını istemediği için İtalya engizisyonunun Venedik Cumhuriyeti topraklarında uygulanmasını yaaakladı.

Lando yaşlandıktan sonra hükümet etmeyi kendi başına hiç danışman dinlemeden yapmasi hakkinda çok şikayetler ve söylentiler sehirde ortaya çıkmaya başladı. Venedik Cumhuriyeti devlet ilerigelenleri onu ileri yaştan dolayı bunaklaması nedeniyle Doçe tahtından indirmeyi düşünmeye başladıkları belgelenmiştir. Fakat 82 yaşında iken 9 Kasım 1545'de öldü. Mezarı Sant'Antonio di Castello Kilisesinde idi ama bu kilise 1807'de yıkıldığı için günümüzde Venedik'te bulunmamaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
Andrea Gritti
Venedik Doçesi
1539 – 1545
Sonra gelen:
Francesco Donà