Patrick Pearse

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Patrick Pearse.jpg

Patrick Henry Pearse (Pádraig Pearse olarak da bilinir, İrlanda dilinde Pádraig Anraí Mac Piarais, d. 10 Kasım 1879, Dublin - ö. 3 Mayıs 1916, Dublin), İrlandalı milliyetçi önder, şair ve eğitimci. 24 Nisan 1916'da başlayan Paskalya Ayaklanması'nda Britanya'ya karşı mücadele eden kuvvetlerin komutanlığını ve bu sırada ilan edilen İrlanda Cumhuriyeti'nin başkanlığını üstlenmiştir.


Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası İngiliz asıllı heykeltıraş, annesi ise İrlandalıydı. İrlanda dilinin korunması ve yaygınlaştırılması amacıyla 1893'te kurulan Gael Birliği'nin (Gaelic League, Conradh na Gaeilge) yöneticisi oldu. 1903-09 arasında birliğin An Claidheamh Soluis adlı haftalık gazetesinin yayın yönetmenliğini yaptı. İrlanda dilini Britanya egemenliğine karşı bir silah olarak kullanabilmek amacıyla eski İrlanda el yazmalarından öykülerle kendi şiirlerinden oluşan bir derlemeyi (1914) çağdaş İrlanda dilinde yayımladı. 1908'de Dublin yakınlarında, İrlanda gelenekleri ve kültürüne dayalı, iki dilde öğretim yapan St. Enda's College'ı kurdu.

İrlanda'nın Britanya ile birliğini savunan Ulster Gönüllüleri'ne karşı Kasım 1913'te İrlanda Gönüllüleri'nin kurulması üzerine, örgütün geçici komitesine üye oldu ve The Irish Volunteer adlı gazetesinde şiir ve makaleler yayımladı. Temmuz 1914'te İrlanda Cumhuriyetçi Kardeşlik Birliği'nin (Irish Republican Brotherhood) yüksek konsey üyeliğine seçildi. İrlanda Gönüllüleri'nin bölünmesi üzerine (Eylül 1914), I. Dünya Savaşı'nda Britanya'nın desteklenmesine karşı çıkan aşırı milliyetçi hizbin başına geçti.

Ocak 1916'da Paskalya Ayaklanması'nın planını hazırlayanlar arasında yer aldı. Ayaklanmanın ilk günü Dublin Genel Posta İdaresi'nin merdivenlerinde İrlanda Bağımsızlık Bildirisi'ni okuyarak İrlanda Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etti[1] (Postane Baskını). Birkaç gün süren sokak çatışmalarının ardından 29 Nisan'da ayaklanmanın bastırılması üzerine İngilizlere teslim oldu. Askeri mahkemede idama mahkum edilerek kurşuna dizildi.


Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Collected Works (1917-22, 3 cilt; 1924, 5 cilt; Toplu Yapıtlar)
  • Political Writings and Speeches (1952, Siyasal Yazılar ve Konuşmalar)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]