Pardus (işletim sistemi)
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
|
| İnternet sayfası: | pardus.org.tr |
| Şirket/Geliştirici: | TÜBİTAK UEKAE |
| IS Ailesi: | GNU/Linux |
| Kaynak Modeli: | Özgür ve açık kaynak yazılım |
| Son kararlı sürüm: | 2008 / 15 Eylül 2008 |
| Desteklediği dil(ler): |  Türkçe,
 Portekizce |
| Güncelleme Yöntemi: | pisi |
| Paket Yöneticisi: | PiSi |
| Çekirdek türü: | Monolitik çekirdek |
| Varsayılan kullanıcı arayüzü: | KDE |
| Lisans: | GPL |
Bu sayfa bir GNU/Linux dağıtımı olan Pardus ile ilgilidir. Anadolu Parsı ayrı bir sayfada ele alınmıştır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Oluşum süreci
2003 yılının önemli bir bölümünde ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım endüstrisinin mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı. Ülkenin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sanayinin yetenekleri ve rekabet unsurları incelendi. Tüm bulgular ışığında, 2003 yılı yazında, bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturmanın yerinde bir karar olduğu sonucuna varılarak somut düzeyde planlama işine girişildi.
Mevcut işletim sistemleri, başta Linux olmak üzere incelendi, açık kaynak yazılım metodolojisi ve felsefesi ayrıntılı olarak çalışıldı. Hedef, bir dağıtım oluşturmanın ötesinde, bu dağıtımı sürekli kılabilecek organizasyonel yapıyı da kurmak olduğundan yazılım endüstrisinde, özellikle açık kaynak çerçevesinde, kullanılabilecek iş modelleri irdelendi.
Bu incelemeler sonrasında, 2003 yılı sonbaharında, Linux temelli, açık kaynaklı, olabildiğince GPL lisanslama yöntemini kullanan bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.
Pardus Projesi'nin hayata geçmesi, 2004 yılı başında teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulmasıyla başladı. Bu aşamada Türkiye'nin Linux geçmişi, mevcut ve planlanan dağıtımlar, açık kaynak ve Linux camiası ve girişimleri de göz önüne alınarak, var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanmanın yolları arandı. Sonuçta ulusal işletim sistemi geliştirilmesinde görev alması en uygun kişiler Türkiye'nin dört bir yanından seçilerek TÜBİTAK UEKAE bünyesinde bir araya geldiler.
2004 yılının önemli bir kısmı teknik alternatiflerin değerlendirilmesi ile geçti. Farklı Linux dağıtımları incelendi, mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ve bunların iş gücü ve kaynak gereksinimleri irdelendi. Hedef kitlenin kim olacağı üzerinde beyin fırtınaları yapıldı, bunun sonucu olarak yol haritası alternatifleri belirlendi.
2004 yılı ekim ayında bu teknik değerlendirmeler sonuçlandı ve yayınlanan Proje Ana Sözleşmesi ile amaç, yöntem ve takvim belirlendi. Pardus'un “bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyen” bir işletim sistemi olmasına, “mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanmasına”, ancak “otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamasına” karar verildi.
Teknik hedefi ve yöntemi belirlenen proje hızla ilerlemeye başladı ve 1 Şubat 2005 tarihinde ilk ürün olan Pardus Çalışan CD 1.0 yayımlandı. Projenin amaçları ve teknik yaklaşımı hakkında Linux camiası ve kullanıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan Çalışan CD beklenenin üzerinde ilgi gördü. Sonrasında geliştirme daha çok özgün yenilik projelerine yoğunlaştırıldı ve nihayet 26 Aralık 2005'te Pardus'un ilk kurulabilir sürümü olan Pardus 1.0 Web üzerinden yayımlanmaya başlandı.
[değiştir] Pardus Projeleri
[değiştir] Çomar
ÇOMAR (COnfiguration MAnageR) sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar kendi kendine yapılması amacıyla geliştirilen özgün Pardus tasarısıdır. Kullanıcılara bir yetki denetimi dahilinde bu ayarları basit ve anlaşılır bir biçimde değiştirme olanağı sağlayan bir yazılımdır.
[değiştir] Pisi ve Pisi Paket Yöneticisi
Pisi, Bağımlılıkları takip ederek paket inşa etme, kurma, kaldırma, yükseltme ve benzeri işlevleri yerine getirir. Kullanıcı dostu bir grafiksel arayüz ve kapsamlı bir komut satırı arayüzü içerir. Geliştiriciler için tanıdık ve basit bir geliştirme ortamı sunar. Paket yöneticisi ise PISI için geliştirilmiş görsel arayüzdür. Bu arayüzle programları dilediğiniz gibi ekleyip kaldırabilirsiniz.
[değiştir] YALI
Pardus'un görsel kurulum aracıdır. Üstün özellikleri nedeniyle diğer Linux dağıtımlarına göre Pardus'un bilgisayara daha kolay yüklenmesini sağlar. Bu sayede Kullanıcıya çok az iş düşer.
[değiştir] Kaptan, Tasma, Zemberek
Kaptan : Pardus kurulduktan sonra bilgisayarınızdaki masaüstü tercihleri, fare ayarları, katkı deposu, ağ bağlantısı gibi ayarların hızlı ve kolay bir şekilde yapılmasını sağlar.
Tasma: Windows'daki gibi bilgisayarınızı en kolay şekilde yapılandırmanızı sağlar.
Zemberek : Türkçe denetim aracıdır. Yanlış yazılan kelimelerin altına kırmızı bir işaret koyar.
[değiştir] Disk Yöneticisi
Disk Yöneticisi sisteminizde bulunan disklerin ve disk bölümlerinin açılış sırasında sizin kullanımınıza sunulmak üzere hazırlanması ile ilgili ayarları yapabilmenizi sağlar.
[değiştir] Servis Yöneticisi
[değiştir] Açılış Yöneticisi
[değiştir] Pardus Güvenlik Duvarı
[değiştir] Kullanıcı Yöneticisi
[değiştir] Sosyal Etkinlikler ve Katılımlar
[değiştir] Google Summer of Code
Pardus, Google'ın öğrencilerle staj ve kendini geliştirme imkânı ile tasarılara geliştirici ve katkı sağlamayı amaçladığı açık kaynak tasarısı Google Summer of Code'a 2008 ve 2009 olmak üzere iki kere katılmıştır. Bu organizasyona ilk katılan Türk tasarısı Pardus olmuştur.
[değiştir] Cebit Bilişim Fuarı
Bazı dönemlerde Pardus hakkındaki gelişmeleri halka duyurmak ve tasarıya olan ilgiyi arttırmak amacıyla Cebit Bilişim Fuarı'na katılım sağlanmaktadır.
[değiştir] Staj
Her yaz staj konuları ve öğrencilerde aranan nitelikler duyurulur, başvurular sonucunda uygun görülenler Pardus'ta staj şansına sahip olurlar.
[değiştir] Sürümler
[değiştir] Ana sürümler
| Sürüm | Çıkış tarihi | Adı |
|---|---|---|
| 2008 | 27 Haziran 2008 | Pardus 2008 |
| 2007 | 31 Aralık 2006 | Pardus 2007 |
| 1.0 | 26 Aralık 2005 | Pardus 1.0 |
[değiştir] Ara sürümler
Ara sürümler 2007.1, 2007.2, 2007.3, 2008.1 ve 2008.2'dir.
| Sürüm | Çıkış tarihi | Adı |
|---|---|---|
| 2008.2 | 30 Ocak 2009 | Pardus 2008.2 Canis aureus |
| 2008.1 | 15 Eylül 2008 | Pardus 2008.1 Hyaena hyaena |
| 2007.3 | 19 Kasım 2007 | Pardus 2007.3 Lynx lynx |
| 2007.2 | 11 Temmuz 2007 | Pardus 2007.2 Caracal caracal |
| 2007.1 | 16 Mart 2007 | Pardus 2007.1 Felis chaus |
| 2007 | 18 Aralık 2006 | Pardus 2007 |
| 1.1 | 2005 | Pardus 1.1 Cebit sürümü |
| 1.0 | 1 Şubat 2005 | Pardus 1.0 |
[değiştir] Diğer Linux dağıtımları ve Pardus
Pardus diğer linux dağıtımlarını model almamıştır. Bununla birlikte Pardus'un gelişmiş bazı özellikleri diğer Linux dağıtımlarının da ilgisini çekmiş, Ubuntu'nun KDE ara birimini kullanan sürümü Kubuntu, ilerideki sürümlerinde Pardus Ağ Yöneticisi'ni kullanacağını açıklamıştır. Ayrıca Kubuntu geliştiricileri 2008 yılında Pardus'a dâhil edilmesi beklenen "Policy Kit / DBus entegrasyonu" tasarısından etkilediklerini belirtmişlerdir. [1]
[değiştir] Pardus Kullanıcıları İçin kaynaklar
Pardus kullanıcılarına teknik destek vermesi amacıyla, resmi topluluk sitesi ozgurlukicin.com ve pardus-wiki.org sayfaları yayınını sürdürmektedir. Bunun dışında Özgürlükİçin topluluğu her ay bir e-dergi yayımlamaktadır.
[değiştir] Pardus kullanan kurumlar
[değiştir] Kamu
- Milli Savunma Bakanlığı
- Radyo Televizyon Üst Kurumu
- ASAL
- Ankara Emniyet Müdürlüğü
- Manisa İl Sağlık Müdürlüğü
[değiştir] Üniversiteler
[değiştir] Sivil toplum Kuruluşları
- Petrol-İş Sendikası
[değiştir] Özel sektör
- Neziroğlu Otomotiv
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynaklar
[değiştir] Dış bağlantılar
- Pardus, Pardus Linux projesinin resmi ağ sayfası
- Özgürlük İçin, Pardus topluluk portalı
- Pardus Wiki, Pardus Viki'si
- Pardus Kullanıcıları Derneği, Pardus Kullanıcıları Derneği
- Pardus-Linux.Org, Topluluk sitesi
- Pardus Tartışma Listeleri, Pardus Projesi'nin resmi tartışma listeleri
- Pardus Hata Takip Sistemi Pardus'a ilişkin hataların bildirilebileceği sistem
- Pardus Hollanda, Pardus Hollanda kullanıcıları
| Sürümler: Pardus 1.0 | Pardus 1.1 | Pardus 2007 | Pardus 2007.1 | Pardus 2007.2 | Pardus 2007.3 | Pardus 2008 | Pardus 2008.1 | Pardus 2008.2 |
| Gelecek sürümler:: Pardus 2009 |
| İlgili tasarılar: Çomar | Müdür | PiSi | TASMA | YALI | Zemberek |
| Ayrıca: Erkan Tekman | KDE | Linux | TÜBİTAK | Özgürlük İçin |
