Panax quinquefolius

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Amerikan Ginsengi (Panax quinquefolius)
Korunma durumu: Korunmasız (VU)
Panax quinquefolius yaprak ve meyvesi
Panax quinquefolius yaprak ve meyvesi
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Klad Angiosperms
(Kapalı tohumlular)
Klad Eudicots
(İki çenekliler)
Klad Core eudicots
Klad Asterids
Klad Euasterids II
Takım: Apiales
Familya: Araliaceae (Sarmaşıkgiller)
Alt familya: Aralioideae
Cins: ''Panax''
Tür: '''''P. quinquefolius'''''
İkili adı
''Panax quinquefolius''
L.
Sinonimler

* Aralia quinquefolia (L.) Decne. & Planch.

  • Ginseng quinquefolium (L.) Alph.Wood
  • Panax americanus (Raf.) Raf.
  • Panax americanus var. elatus Raf.
  • Panax americanus var. obovatus (Raf.) Raf.
  • Panax cuneatus Raf.
  • Panax quinquefolius var. americanus Raf.
  • Panax quinquefolius var. obovatus Raf.
  • Panax quinuefolius var. americanus Raf.
  • Panax quinuefolius var. obovatus Raf.[1]
Wikispecies-logo.svg
Wikispecies'te konuyla ilgili sayfa mevcuttur:

Amerikan ginsengi, Panax quinquefolius, çok yıllık sarmaşıkgiller familyasından,bir bitkidir,şifalı bitki olarak kullanılmaktadır. Çin gibi ülkelerde yetiştirilse de, anavatanı Kuzey Amerika'nın doğusudur.[2]

Bitkinin kazık kökleri ve yaprakları ABD'de kızılderililer tarafından sağlık amaçlı kullanılmaktaysı.19.yy'dan beri kökleri "sang avcıları" ("sang hunters") tarafından toplanıp bu eski köklere çoğunlukla yüksek para veren Çin'e ve Hong Konglu tacirlere satılmaktadır.[3]

Bitkinin Çince adı Huaqishen (Basitleştirilmiş Çince: 花旗参; Geleneksel Çince: 花旗參; Mandarin Pinyin: huāqíshēn; Jyutping: faa1kei4sam1; düz olarak "Amerikan Bayrağı (Amerikan) ginsengi") ya da Xiyangshen (basitleştirilmiş Çince: 西洋参; geleneksel Çince: 西洋參; Mandarin Pinyin: xīyángshēn; Jyutping: sai1joeng4sam1; düz olarak "batı okyanus ginsengi") olarak adlandırılır.

Üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerikan ginseng'i ABD'de özellikle Apalaş Dağları,Ozark bölgesi ve yakınlarındaki ormanlık Pensilvanya,Newyork ve Kanada'nınOntario bölgesi gibi alanlara yayılmıştır ancak popülaritesi ve şifalı bitki olarak görülmesinden bu bitkinin soyu doğal yaşam alanında aşırı toplanmaktan tehdit altındadır ve ABD ile Kanada'da pek çok alanda zor rastlanır hale gelmiştir.[4] Yine şehirleşme,geyiklerce tüketilme ve yaşam alanlarının daralması,orman tahribide bu bitkinin soyunu olumsuz şekilde etkilemektedir.[5] Bu sebeple bu bitki doğal yaşam alanı dışında oluşturulan yapay gölgelik ortamlarda Wisconsin ve Minnesota'daki alanlarda çiftçilerce yetiştirilip ortalama 3 veya 4 yılda kökleri hasat edilir.[4] "Ginseng Board of Wisconsin"adlı bir mesleki örgüt bu eyaletteki pek çok ginseng yetiştiricisi üyeye sahiptir.[6] Yine bu mesleki örgüt (oda) ABD'nin ginseng üretiminin %95'ini karşılayan Wisconsin eyaletinde Marathon Country gibi şehirlerdeki ürünlere belli kalite ve yetiştirme standartlarını gözeterek orijinal damgası vurmakta,aramakta;denetimler gerçekleştirmekte ve ürünler bu şekilde satışa çıkmaktadır..[7] Bu Ginseng türünün Ontario, Kanada'da da tarımı yapılmaktadır.[8] Ayrıca anavatanı dışında Çin'de de az miktarda Panax ginseng yanında üretilmektedir.

Kimyasal İçerik[değiştir | kaynağı değiştir]

Protopanaxadiol'un kimyasal yapısı

"Kore ginsengi (kırmızı ginseng)" olarak da bilinen Panax ginseng ile aynı aile ve cinsten gelen yakın akraba olan bu bitki, biolojik aktif bileşen olarakPanax ginseng gibi dammarane-tipi ginsenosidler içerir. a Dammarane tipi ginsenosidler 2 sınıflandırmayı içerir. e 20(S)-protopanaxadiol (ppd) ve 20(S)-protopanaxatriol (ppt) sınıflandırmaları. American ginsengi yüksek miktarda Rb1, Rd (ppd sınıflandırması) ve Re (ppt sınıflandırması) ginsenosid ler içerip bir araştırmaya göre bunlar Panax ginsengden daha fazladır.[9] Fakat aksi yönde değerlendirmelerde vardır.

Farmakolojik Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ginseng türlerinden olan "Panax Ginseng" ile benzer tıbbi yararlarının olduğu yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir. Bu bitkinin yaprak ve meyvelerinden çay yapılabileceği gibi köklerinden ilaç v.s yapılıp sağlık endüstrisinde dikkat ve hafıza arttırıcı,adaptojen.cinsel uyarıcı,performans arttırıcı,bağışıklık güçlendirici,zihinsel ve fiziksel stresle bağlantılı hastalıkları azaltıcı,strese karşı dayanıklılık sağlayıcı, antioksidan olarak yararlanılmaktadır. Ağızdan alındığında, ppd-tipi ginsenosidler bağırsak bakterileri tarafından (anaerobik organizmalar) tarafından ppd monoglucoside, 20-O-beta-D-glucopyranosyl-20(S)-protopanaxadiol (M1) olarak metabolize edilir. [10] M1 ppd tipi ginsenosid alındıktan 7 saat sonra plasma olarak tespit edilmiş olmakla vücüttanda alındıktan 12 saat sonra idrar yoluyla atıldığı tespit edilmiştir.Bu çalışmalar M1'in ppd-tipi ginsenosidlerin son sentezi olduğunu göstermiştir. [11]

M1 bazı yazılarda IH-901 olarak gösterilmektedir. [12] ,bazıları bileşik-K olarak adlandırır. [11] Yan etkileri ve kullanım sınırlamalarıda Panax ginsengle aynıdır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sinónimos en Catalogue of life
  2. ^ Qibai Xiang; Lowry P., Porter (2007). "Panax quinquefolius". Raven, P.H.; Hong, D.Y.;Z.Y.Wu. Flora of China. 13. Beijing: Science Press; St. Louis: Missouri Botanical Garden Press. ss. 491. http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200015253 
  3. ^ research.vt.edu
  4. ^ a b rps.psu.edu
  5. ^ as.wvu.edu
  6. ^ ginsengboard.com
  7. ^ "Ginseng Prices at Highest in Decades". The Post Crescent. 19 Ekim 2010. 
  8. ^ raineyginseng.com
  9. ^ Shu Zhu et al. (2004). "Comparative study on triterpene saponins of ginseng drugs". Planta medica 70 (7): 666–677. doi:10.1055/s-2004-827192. PMID 15303259. 
  10. ^ Hasegawa H et al. (1996). "Main ginseng saponin metabolites formed by intestinal bacteria". Planta medica 62 (5): 453–457. doi:10.1055/s-2006-957938. PMID 8923812. 
  11. ^ a b Tawab MA et al. (2003). "Degradation of ginsenosides in humans after oral administration". Drug metabolism and disposition 31 (8): 1065–1071. doi:10.1124/dmd.31.8.1065. PMID 12867496. 
  12. ^ Oh SH et al. (2004). "A ginseng saponin metabolite-induced apoptosis in HepG2 cells involves a mitochondria-mediated pathway and its downstream caspase-8 activation and Bid cleavage". Toxicology and Applied Pharmacology 194 (3): 221–229. doi:10.1016/j.taap.2003.09.011. PMID 14761678. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]