Pülümür

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Pülümür, Tunceli sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°29′12″N, 39°53′56″E

Pülümür
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Tunceli Siyasi Haritası
Tunceli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 39°29′12″K 39°53′56″D / 39.48667°K 39.89889°D / 39.48667; 39.89889
Ülke Türkiye
İl Tunceli
Coğrafî bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Kudret Kurnaz[1]
 - Belediye başkanı Mesut Coşkun (CHP)
Yüz ölçümü
 - Toplam 1.143 km2 (441,3 mi2)
Rakım [2] 1.535 m (5.036 ft)
Nüfus (2013)[3]
 - Toplam 3,580
 - Kır 2,097
 - Şehir 1,483
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İnternet sitesi: www.pulumur.gov.tr

Pülümür, Tunceli ili yönetim alanı içerisinde yer alan bir ilçedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1847 yılında Erzurum Vilayetinin Erzincan sancağına bağlı bir ilçeydi. Pülümür'de belediye teşkilatı 1910 yılında Osmanlı döneminde kurulmuştur. 1914 yılında I. Dünya Savaşına giren Osmanlı Devleti, Doğu cephesinde büyük sıkıntılarla karşılaştı; içerde Ermeni komitecilerin hareketi ve ayrıca 1916 yılında Rus ordusu Erzincan önlerinde ve Pülümür’ün kuzeyine Pülümür Dağlarına kadar gelmişlerdir. Pülümür ve çevresinde oluşturulan milis güçleri ile düşük yoğunluklu çarpışmalar olduysa da Şubat 1917'de Rusya'da SSCB hükümetinin kurulması ile Erzincan’da anlaşma yapıldı ve 17 Aralık 1917 de Rus ordusu Pülümür dağlarından çekildi. 17 Aralık günü ilçenin kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Pülümür, Tunceli İlinin Kuzeydoğusunda yeralan 1650 rakımlı bir ilçedir. Tunceli İl merkezinin 67 km. Kuzeydoğusunda yer alan Pülümür'ün doğusunda Bingöl ve Kuzeyinde Erzincan İli ile Güneyinde Tunceli İl'inin Nazimiye ve Batısında Tunceli İl'inin Ovacık İlçesi bulunan İlçe Erzurum-Elazığ Devlet karayolu üzerinde yer almaktadır. 1505 km²’lik yüzölçümüne sahiptir. İlçe Pülümür Vadisi ve Pülümür Çayı boyunca uzanan ve aynı zamanda doğu'yu batı'ya güneyi kuzeye bağlantısını sağlayan önemli bir noktadır.ilçenin Tunceli ve Erzincana eşit uzaklıkta olmasıda ayrıca bir özelliktir.

Pülümür'ün, 49 köy, 5 bucak, 308 mezra düzeyinde yerleşim alanları vardır ancak bu köylerden 9'u ve mezralardan 18'i terör, ekonomik, sosyal ve doğal afetler sonucunda boşalmıştır. Günümüzde 30 köyünde ve bunların bağlısı olan 27 mezra da yaşam sürmektedir.Günümüzde İlçeye bağlı bucak bulunmamaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Pülümür iklim bakımından karasal iklimin özelliklerini gösterir. Yazları sıcak ve kurak kışları bol kar yağışlı ve çok soğuktur. Karın yerde kalma süresi ortalama 5 aydır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin nüfusu, nüfus kütük kayıtlarına göre en son 2000 yılı nüfus sayımında 4050 kişidir. Pülümür merkezi ve köylerin nüfusu sürekli azalmakta olup, 66 köyü bulunan Pülümür ilçesinin 1993 yılında 17 köyünün tüzel kişiliği nüfus azalması nedeniyle kaldırılmış ve sadece 49 köyün tüzel kişiliği kalmıştır.

Pülümür halkın hepsi inanç olarak Alevi, etnisite olarak Zaza'dır. Az sayıda Ermeni ve Türkmen kökenliler de vardır.

Pülümür'de sırasıyla 13 mart 1992-Erzincan, 15 Aralık 1995 ve en son 27 ocak 2003 de meydana gelen deprem sonrası, önemli ölçüde nüfus azalmasına yol açan dış göç olayı meydana gelmiştir.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[4] 21.002 2.320 18.682
1970[5] 20.622 2.752 17.870
1975[6] 19.963 3.442 16.521
1980[7] 16.463 3.388 13.075
1985[8] 14.338 3.737 10.601
1990[9] 8.704 3.056 5.648
2000[10] 4.063 1.893 2.170
2007[11] 3.340 2.082 1.258
2008[12] 3.457 1.883 1.574
2009[13] 3.153 1.656 1.497
2010[14] 3.125 1.629 1.496
2011[15] 2.945 1.408 1.537

Tabloda yer alan nüfus rakamlarından da anlaşıldığı gibi ilçe genelinde doğal ölümlerin çok üzerinde bir dış göç yaşandığı 1975 yılında 20 bin düzeyinde olan ilçe toplam nüfusunun günümüzde ortalama bir belde nüfusu düzeyi olan 4.000'lere düşmüş olduğu görülmektedir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Pülümür ekonomisi tarım,hayvancılık ve arıcılık üzerine kuruludur.ilçe organik arıcılıkta Türkiye ortalaması üstünde bal ve ürünlerini üretmektedir.İlçede Kooperatif bulunmamakta olup;Banka şubesi olarak yalnızca Ziraat Bankası ekonomik faaliyetlerinin içerisinde bulunmak üzere ilçede hizmet vermektedir. ayrıca büyükbaş hayvancılık gelişmiştir

Kültür ve sanat[değiştir | kaynağı değiştir]

Pülümür, eski Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlarından ve aynı zamanda Dedesi Pülümürlü olan Süleymaniye müderrissi Mustafa Efendi'nin torunu şair ve gazeteci Bülent Ecevit'in Pülümürün Yaşsız Kadını adlı bir şiirine de konu edinilmiştir[16].

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye[değiştir | kaynağı değiştir]

Pülümür ilçesinde belediye teşkilatı 1910 yılında kurulmuştur. Belediye başkanlık seçimleri de düzenli olarak yapılmakta olup;

Seçildikleri yıllara göre belediye başkanları, siyasi partileri ve oy yüzdeleri:

  • 2009 - Mesut Coşkun CHP
  • 2004 - Mesut Coşkun CHP
  • 1999 - Mesut Coşkun DSP
  • 1994 - Şerif Aydın SHP
  • 1989 - Binali Dursun SHP
  • 1984 - Binali Dursun SODEP

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede, 1 adet ilköğretim okulu, 1 adet orta öğretim okulu vardır. Ayrıca ilçe merkezine 3 km mesafede bulunna YİBO ile Kırmızıköprü Mezrasında bulunan YİBO faaliyetine son verilmiştir. İlçe merkezinde içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi vardır. Sağlık ocağı vardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://tunceli.yerelnet.org.tr/il_ilce_kaymakamlik.php?iladi=TUNCEL%DD
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=199062
  3. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVRrLmM. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmUoRir. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto82xbh. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btr9uz9D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv2UOyQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx9ttyO. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyqgCOY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu12dnKV. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu37ki3L. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCI6t1D. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuELPOgM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG0w9No. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHETVCD. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ Bülent Ecevit: 'Pülümürün Yaşsız Kadını, Pülümür Kaymakamlığı

Dış bağlantı[değiştir | kaynağı değiştir]