Ortadoğu tarihinin kronolojik listesi

Bu zaman yolunda, gerçekleşmiş olan tarihsel olayların tarihsel dökümünü yapmak veya Orta Doğu'nun doğuşunu yönlendiren olayları derleyip toplamaya çalışılır. Bu günün Orta Doğu'sunda Mısır, İran, Basra Körfezi Ülkeleri, Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Umman, Suudi Arabistan, Suriye, Türkiye, Batı Şeria, Gazze Şeridi ve Yemen yer alır. Orta Doğu'nun özel karakteristikleri 2.nci milenyuma (Gregoryen takvimi'ne göre 1 Aralık 1001- 31 Aralık 2000 aralığını kapsayan zaman dilimi) kadar ortaya çıkmadı.

Neolitik Dönem [değiştir]

9. milenyum İ.Ö. [değiştir]

Mezopotamya'da Tarım
Koyun ve keçinin Orta Doğu'da evcilleştirilmesi.
İ.Ö.yaklaşık 8350 civarı-Jericho'da Neolitik Yeni Taş Çağı yerleşim.

8. milenyum İ.Ö. [değiştir]

İ.Ö. yaklşık 8000-Nevali Cori (Türkiye' de yukarı Fırat vadisi,yaklaşık 490 metre yükselti) yerleşim saptanır.
İ.Ö.yaklaşık 7500- Taşhöyük
Ortadoğu tarihinin kronolojik listesi için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft, Anadolu'nun güney ucunda çok geniş Yeni Taş Çağı ve Kalkolitik yerleşim bulunur.
Bu günkü güney batı Türkiye'de Sagalassos 'da yerleşim saptanır.
Güney batı Asya'da koyunların evcilleştirilmesi.

7. milenyum İ.Ö. [değiştir]

İ.Ö.7000 den sonra - Punjap bölgesi kültüünün doğuşu
Mezopotamya'da ilk çömlekçilik
Orta Doğu'da sığırların evcilleştirilmesi

6. milenyum İ.Ö. [değiştir]

1 eylül 5509 İ.Ö.- Bizans İmparatorluğu' na göre Dünya'nın yaradılış günü ve takvimin başlangıcı.
İ.Ö.5400 - Mezopotamya'da sulama (irrigation).
İ.Ö.yaklaşık 5600- Black Sea deluge theory'sine göre, Karadeniz tuzlu su ile doluyordu. Yaklaşık 3000 kübik mil (12.500 km³) tuzlu su ekleniyordu. Bu durum kara ile çevrilmiş olan tatlı su gölünü tuzlu su denizine dönüştürüyordu.
Tarımın Nil Nehri vadisinde görülmesi.
Antik Mısır'da tekerlek ve pulluğun birlikte icadı.
İ.Ö.5100 civarı- Güney Mezopotamya'da tapınaklar inşa edildi.

5. milenyum İ.Ö. [değiştir]

Sümer yazısı

İ.Ö. yaklaşık 4500- Mezopotamya'da Susa ve Kiş (Sümer) uygarlığı.
İ.Ö. yaklaşık 4570-4250 Nil'de Merimde kültürü.
İ.Ö. yaklaşık 4400-4000 Nil'de Badari kültürü.
İ.Ö. yaklaşık 4000 - Mezopotamya'da Sümer yazısının ilk örneği.

Antik Yakın Doğu [değiştir]

4.nci milenyum İ.Ö. [değiştir]

Kiş yerleşimi

Mezopotamya'da Ur şehri (İ.Ö.4000)
Nil de Naqada kültürü İ.Ö.4000-İ.Ö.3000
Epoch referans tarihi,Modern Yahudi takvimi, İ.Ö.7 Ekim 3761
Yahudi kronolojisi yaradılışa tarih koyar, 25 Eylül veye 29 Mart 3760
Sümer uygarlığı, şehir devletleri (İ.Ö.3600)
Mezopotamya'da birinciden, dördüncüye Kiş (Sümer) hanedanlığı
İ.Ö.yaklaşık 3200- Kral Narmer yukarı ve aşağı Mısır krallıklarını birleştirir ve Dünya'nın ilk ulusuna doğuş verir. İ.Ö.3100 yılında bulunan Palette of Narmer Narmer'in paletinde Firavun Narmer'in aşağı ve yukarı Mısır'ı birleştirdiğine inanılır:Mısır
İ.Ö.3500-Sahra Çölü'nün oluşmaya başlaması.
Ur-Nina Lagaş'ın ilk kralı (İ.Ö.yaklaşık 3400) ismi ile bilinen en eski tarihsel kişi.
Sümerler ile Mezopotamya'da şehirleşmenin başlaması.
İ.Ö.3500-Mısır'da ilk şehirler.
Uruk ve Susa şehirlerinde ilk yazmalar. Mısır'da Hiyerolifler.
Orta Doğu'da Çömlekçi tekerleği kullanılıyor.
Nil'de gemi seyirleri yapılıyor.
Antik Mısır'da Arkaik dönem.

(Ayrıca bakınız Sümerler:Ur, Uruk, Kiş (Sümer), Susa)

3.ncü milenyum İ.Ö. [değiştir]

Sümer'de ilk Ziggurat inşa edildi.
Yakın Doğu uygarlıkları Bronz Çağı'na giriyor, İ.Ö.3000 civarı.
Keops Piramidi'nin tamamlanması.
Asurlular

2.nci milenyum İ.Ö. [değiştir]

Mısır Orta Krallığı Middle Kingdom of Eygpt.
Mısır Yeni Krallığı New Kingdom of Egypt.
Babil,Babil Kralları ikinci hanedanlığı.
Asurlular
Halep
Hititler
Mitanniler
Hurriler
Luviler
Kenan Ülkesi:Ugarit, Kadeş, Megiddo, Kingdom of İsrael
Arzawa, Truva VI-VII
Kenan Ülkesi'nin İsrail'lilerce fethi.
Mısır'da Orta Krallık (İ.Ö.2052-İ.Ö.1570)
İ.Ö.1900 Anadolu- Eski Hitit Krallığı.
Kenan Ülkesi'nde uygarlık (İ.Ö.1800)
Mısırlılar'ın Kenan Ülkesi ve Suriye üzerinde hegemonyası (İ.Ö.1600-İ.Ö.1300)
Musevilik' in başlaması (yaklaşık İ.Ö.1200)
Truva'nın düşüşü (geleneksel tarih:İ.Ö.1184)
2. Milenyumun sonu - Demir Çağı'nın başlaması. Anadolu ve Kafkasya'da demirin eritilmesinin ve demirciliğin keşfi.

Ayrıca bakınız -Musa, Firavunlar Listesi, Hammurabi, Ege Uygarlığı

1. Milenyum İ.Ö. [değiştir]

Mısır büyük güç olarak göründü.
İ.Ö.993 Kral Davud, Kudüs'ü ele geçirir ve onu krallığının başşehri olarak belirtir.
İ.Ö.yaklaşık 960- Kral Süleyman ilk tapınağı Süleyman Tapınağı'nı inşa eder.
İ.Ö.992- Birleşik Monarşi'nin bölünmesinden sonra Kudüs Yahudi Krallığı'nın başşehri oldu.
İ.Ö.606-İ.Ö.586 :Babilli'ler Kudüs'ü tahrip ettiler. Babil Kralı Nebuchadnezzar II,Süleyman Tapınağı'nı yıktı.
Cyrus the Great (Cyrus II of Persia, The Great) Büyük Sirus Babil'i feth etti ve Pers İmparatorluğu'nu kurdu (İ.Ö.6. yüzyıl).
İ.Ö.537- Cyrus,İsrailliler'in sürgünden dönmelerine ve Tapınağı yeniden inşa etmelerine izin verdi.
İ.Ö.535-İkinci Tapınak Second Temple inşa edilir.
Sparta ve Atina Pelopenos Savaşı'nı yaptılar.
Büyük İskender Alexander the Great Pers ülkesini feth etti.
Hellenik Yunan Hellenic Greek kültürü Ege Denizi boyunca yayılır.
Roma Cumhuriyeti The Roman Republic doğdu ve çöktü.

İcatlar, buluşlar, başlangıçlar [değiştir]

Demir kullanımı yaygınlaştı.
Fenike'liler Ege Denizi'nde Fenike alfabesi'ni üretirler.
Pekçok inanışlar ve filozofik görüşler yayılır, daha sonra incelenir veya bir sisteme bağlanarak kanun halinde toplanır.

(ayrıca bakınız:Roma Cumhuriyeti, Davud, I. Darius, Homeros, Büyük İskender, Jül Sezar)

Orta Çağ [değiştir]

1.nci Milenyum M.S. [değiştir]

Hıristiyanlık (1.nci yüzyıl),Müslümanlık (7.nci yüzyıl) başlaması.
Yahudi-Roma savaşı ve Yahudiler'in tüm dünyaya yayılması 'Diaspora. 135 yılında Roma İmparatoru Hadrian, Suriye Filistin'deki yeri Iudaea Province olarak yeniden isimlendirdi.
Olimpiyat Oyunları 393 yılına kadar gözlendi.
Dünyadaki en büyük kütüphane olan İskenderiye Kütüphanesi yandı.
Roma İmparatorluğu'nun doğuşu ve çöküşü.
Arab İmparatorluğu Arab Empire yapılan Müsliman Savaşları,MÜslümanların Suriye'yi fethi ,Müslümanların Mısır'ı fethi ,Umayyad'ın Kuzey Afrika'yı fethi, Umayyadın İspanya'yı fethi, Güney İtalya'da İslam tarihi (Sicilya adasının alınması), Khazar-Arab Savaşları, İslam'ın Afganistan'ı fethi, Talas Savaşı ve Müslümanların Hindistan Alt kıtasını fethi savaşları süresinde kuruldu.
Yaklaşık 970 - El-Ezher Üniversitesi Al-Azhar University (en eski İslamiyet enstitüsü) ile onun yerini tutan Mosque of Al-Azhar kurulur.

İcatlar, buluşlar, başlangıçlar [değiştir]

Ana maddeler: İslamın Altın Çağı, İslam Bilimleri ve İslam İcatları

Cebir, Orta Doğu'da gelişti.
Satranç gelişti,geniş yayılım kazanarak.

(ayni zamanda:Avrupa'da Orta Çağ'ın Middle Age başlangıcı) (ayrıca bakınız:Pavlus, Hıristiyanlık, I. Constantinus, Attila, Muhammed bin Abdullah

2.nci milenyum M.S. [değiştir]

Türkler,Haçlı seferleri ve Moğollar (Arap üstünlüğü 11.nci yüzyıl ortasında ansızın son buldu;Selçuklular' ın varışı ile)

Yaklaşık,1347 - Caffa'dan (Ukranya, Kırım'da bir şehir) kaçan bir Ceneviz ticaret filosu, İtalya'nın Messina limanına ulaştı ve Kara ölüm'ü _yaydı.

_{(ayrıca bakınız:Selçuklular, Haçlı seferleri, Moğollar)}

_{Osmanlı yayılımı 1481-1683}

_{Osmanlı dönemi (yaklaşık Osmanlı'ların 1453'de İstanbul'u fethinden beri)}

_{1869 - Süveyş kanalı'nın yapımı tamamlandı.}

_{Arap ve Türk bölgelerinde Avrupa egemenliği (özellikle I. Dünya savaşı'ndan sonra)}

_{13 Eylül 1882 - İngiliz orduları Kahire'yi işgal etti-Mısır İngilizler'in idaresi altına girdi.}
_{28 Şubat 1992 Mısır İngiliz işgalinden bağımsızlığını garantiledi.}

_{Çağdaş Orta Doğu (yaklaşık II. Dünya savaşı'ndan beri)1947- Birleşmiş Milletler Genel Asamblesi, Filistin'in Arap ve İsrail devletlerine bölünmesini önerir.}

_{1948- İsrail bağımsızlığını ilan eder.}
_{1948- İlk [[1948 Arap-İsrail→} Savaşı]]
İsrail ve Filistin Milliyetçilikleri.
Petrol önemli politik faktör haline gelir.
1952- Mısır'da devrimden sonra Monarşi biter.
1954- Cemal Abdülnasır Mısır Cumhurbaşkanı olur.
1954- CENTO
1956- Süveyş Krizi¼→→→→*1963- Baas Partisi Suriye' de bir güç haline gelir;ve Irak'ta General Ahmed Hasan el-Bakr ve Albay Abd as-Salam Arif lideliği altında darbe sahnelenir.
1964- Abdul Rahman Arif Irak'ta Baath Partisi ne karşı askeri bir darbe sahneler ve kardeşi Abdul salam Arif'i yetkili yapar.
1967- Altı Gün Savaşı, İsrail Arap'lardan geniş topraklar elde eder.
1968- Baas Partisi General Ahmed Hasan al-Bakr idaresi altında ikinci bir darbe yapar, Saddam Hüseyin vekil Cumhurbaşkanı yapılır.
1964- Cemal Abdülnasır ölür; Enver Sedat Mısır'ın Cumhurbaşkanı olur.
1971- Rusya'nın finansman ve inşaat yardımıyla Asvan Barajı tamamlanır. Kuveyt, Katar, Bahamalar ve Birleşik Arap Emirlikleri bağımsızlığı.
197 - Yom Kippur Savaşı (1973 Arap-İsrail Savaşı)
1974- Filistin Kurtuluş Örgütü'nün Birleşmiş Milletler'de Filistin halkını temsil etmesine izin verilir.
1975-1990 Lübnan İç Savaşı
1978- Camp David Sözleşmesi
1979- Saddam Hüseyin Irak Cumhurbaşkanı oldu.
1979- İsrail-Mısır Barış Antlaşması
1980-1989 İran-Irak Savaşı
1981- Enver Sedat'ın öldürülmesi.
1987-1990 İlk İntifada
1991- 1. Körfez Savaşı
1993- Oslo Sözleşmesi (Oslo Accords)
2003- 2003 Irak savaşı
2006- 2006 İsrail-Lübnan Krizi.
2007- Gazze Savaşı (2007)