Karadeniz Bölgesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Orta Karadeniz Bölümü sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°00′K 36°00′D / 41°K 36°D / 41; 36

Karadeniz Bölgesi Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz kıyısı boyunca uzanır.
Karadeniz Bölgesi'nin yeryüzü şekilleri

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu-batı genişliği ve bu nedenle yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.250.076 [1] kişilik toplam nüfusuyla Samsun ardından Trabzon ve Ordu'dur.

Batı Karadeniz; Orta ve Doğu Karadeniz bölümünden daha düz olduğu için burada nüfus dağınık olarak serpilmiştir. Orta ve özellikle Doğu Karadeniz Bölümü'nde ise engebe ve yükselti fazla olduğundan dolayı nüfus toplu olarak dağılmıştır.

Yerleşim Yerlerinin Nüfus Sıralaması (2012)[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim Yerlerinin Nüfus Sıralaması
No; İlçe İl Toplam Nüfus
1 İlkadım Samsun 312.322
2 Merkez Trabzon 312.060
3 Merkez Çorum 265.242
4 Merkez Zonguldak 107.783
5 Merkez Düzce 143.018
6 Altınordu Ordu 186.097
7 Merkez Tokat 182.225
8 Karadeniz Ereğli Zonguldak 173.933
9 Merkez Bolu 138.000
10 Bafra Samsun 143.366
11 Merkez Bartın 143.262
12 Merkez Rize 141.524
13 Atakum Samsun 139.730
14 Çarşamba Samsun 136.802
15 Merkez Amasya 133.133
16 Merkez Kastamonu 128.537
17 Merkez Karabük 123.616
18 Merkez Giresun 123.129
19 Ünye Ordu 117.995
20 Akçaabat Trabzon 113.117
21 Fatsa Ordu 107.031
22 Vezirköprü Samsun 102.212
23 Erbaa Tokat 95.582
24 Çaycuma Zonguldak 94.038
25 Canik Samsun 92.201
26 Turhal Tokat 85.923
27 Terme Samsun 73.094
28 Merzifon Amasya 70.167
29 Niksar Tokat 63.724
30 Zile Tokat 61.765
31 Merkez Bayburt 61.354
32 Bulancak Giresun 60.774
33 Merkez Sinop 57.399
34 Devrek Zonguldak 57.366
35 Sungurlu Çorum 55.922
36 Safranbolu Karabük 55.170
37 Tekkeköy Samsun 48.997
38 Araklı Trabzon 48.254
39 Suluova Amasya 46.479
40 Alaplı Zonguldak 44.986
41 Merkez Gümüşhane 44.888
42 Osmancık Çorum 44.363
43 Havza Samsun 43.520
44 Boyabat Sinop 43.139
45 Reşadiye Tokat 42.365
46 Çayeli Rize 42.206
47 Of Trabzon 42.138
48 Tosya Kastamonu 40.547
49 Ardeşen Rize 40.341
50 Kelkit Gümüşhane 40.266

Akarsu ve gölleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Akarsu açısından Türkiye'nin en zengin bölgelerinden birisi olup, Karadeniz Bölgesi'nden çıkan sular Karadeniz'e dökülmektedir. Türkiye'nin en uzun nehri Kızılırmak, bölgenin Orta Karadeniz bölümü kıyısında denize dökülmektedir. Orta Karadeniz bölümünün bir diğer önemli akarsuyu da Samsun ilinin Çarşamba ilçesinden Karadeniz'e dökülen Yeşilırmak'tır. Sakarya Nehri de Marmara Bölgesi sınırları içinde denize dökülmektedir.

Çoruh Nehri, dünyanın en hızlı akan nehirlerinden biri ve en derin nehridir. Artvin ilinin en büyük akarsuyudur. Bu illerdeki hemen hemen bütün çay ve dereler Çoruh’un kollarını oluştururlar.

Kaynağını Mescid Dağı'nın (3.255 m) batı yüzünden alır. Önce batı doğrultusunda akıp Bayburt ve İspir’den geçtikten sonra bir yay çizerek. Yusufeli'nin Yokuşlu köyü önünde Artvin il sınırlarına girer. Yusufeli, Artvin ve Borçka’nın içerisinden geçtikten sonra Borçka’nın Muratlı kasabasından geçerek burada il ve ülke sınırlarını terk eder ve Batum’da Karadeniz’e dökülür. Toplam uzunluğu 376 km'dir. Doğu Karadeniz bölgesindeki en önemli akarsulardan biri de Kelkit Çayıdır. Uzunluğu 320 km olan Kelkit Çayı, Sivas'ın Karadeniz bölgesindeki Akıncılar, Suşehri, Gölova, Koyulhisar ilçeleri ile, Giresun'un Şebinkarahisar, Alucra ve Çamoluk ilçelerinden geçerek Orta Karadeniz bölgesine ulaşarak vadiler aracılığı ile Karadenize dökülür.

Karadeniz Bölgesi sınırları içinde birçok doğal ve yapay göl vardır. Başlıca doğal göller Çağa, Melen (Efteni) ve Abant gölleridir.

Karagöl, Şavşat ilçe merkezinin 48 km kuzeyinde yer almaktadır. Sahara Yaylası ise ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.

Başlıca yapay göller Hasanpolatkan, Çamlıdere ve Gökçekaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali baraj gölleri ve Tortum, Sera, Abant, Yedigöller ve Zinav gölleridir. Ordu'nun Ulubey ilçesi Ohtamış köyünde bulunan Ohtamış Şelalesi 30 m yüksekliğiyle Karadeniz'in en büyük şelalesidir. Turizm için ideal yerlerden biridir. Bunun dışında Karadeniz Bölgesi'nde fındık, çay, kivi gibi besinler çok üretilir. Bu da ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Fındıklar yol boyunca uzanır.

Türkiye'nin kuzeyinde, Sakarya’nın doğusundan Gürcistan’a kadar Karadeniz’e paralel olarak bir şerit gibi uzanır. Gürcistan, Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Marmara Bölgeleriyle ve adını aldığı deniz ile komşulardır.

Yüzölçümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Gerçek alanı olan 122.121 km² ile Türkiye topraklarının %18’ini kaplar. Alan bakımından 3. büyüklükteki bölgemizdir. Bölge Doğu-Batı doğrultusunda 1400 km, Kuzey-Güney doğrultusunda 100-200 km ile bir şeride benzer.

Millî Parklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge milli parklar; Kastamonu ve Bartın sınırları içinde kalan Küre Dağları Milli Parkı], Trabzon ilindeki Maçka Altındere Milli Parkı, Kastamonu ili ile Çankırı ili sınırları içerisinde yer alan Ilgaz Dağı Milli Parkı, Bolu ilinin Zonguldak iline komşu olduğu kesimde kurulan Yedigöller Milli Parkı ve büyük bir bölümü Rize ili Çamlıhemşin ilçesi, küçük bir bölümü de Artvin ili Yusufeli ilçesi sınırları içinde kalan Kaçkar Dağları Milli Parkı'dır. 51.500 hektarlık bir alanı kaplayan Kaçkar Dağları 1994 yılında milli park ilan edilmiştir. Türkiye'deki 33 Milli Park alanından birisi olan Hatila Vadisi Milli Park sahası, merkez ilçe sınırları içerisinde, Hatila Vadisi'ndeki Hatila Deresi ve birçok yan derelerini içerir. Karagöl Sahara Milli Parkı, Türkiye'deki 33 Milli Park alanından birisidir ve Artvin'in Şavşat ilçesi sınırları içerisinde yer almakta olup iki ayrı sahadan oluşur: Bunlar Karagöl ve Sahara Yaylası'dır.

İklimi ve Bitki Örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıyıda yıl boyu yağışlı ve ılıman Karadeniz İklimi görülür. Bu iklimin oluşmasının sebebi; Karadeniz'den gelen nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan Kuzey Anadolu dağ yamaçlarına bol yağış bırakmasıdır. Türkiye'nin en yağışlı bölgesi olan Karadeniz'de yağışlar bir mevsimde yoğunlaşmamış, yıl geneline yayılmıştır. Karadeniz bölgesi'nde yaz kuraklığı ve orman yangınları yaşanmaz. Nemlilik ve bulutlanmanın fazla olması nedeniyle yıllık ve günlük sıcaklık farkları en az bu bölgededir. Dağlar kıyıya paralel uzandığından, dağların gerisinde kalan iç kesimleri deniz etkisi altına alamamış ve iklim karasallaşmıştır ve kuraklaşmıştır. Bununla birlikte orta karadeniz bölümünde yükseltinin az olması, Kızılırmak ve yeşilırmak vadilerinin varlığı, bu bölümde denizel etkinin vadi tabanlarından iç kesimleri sokulmasına sebep olur.

Bölgenin doğal bitki örtüsü, kıyılarda nemlilik ve yağışın fazla olması sebebi ile geniş yapraklı gür ormanlardan oluşur. Türkiye ormanlarının %25'ini barındırır ve sahip olduğu ormanlar bakımından Türkiye'nin en çok orman olan bölgesidir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Eskiden deniz yolundan başka ulaşım olanağı olmayan Karadeniz Bölgesi, günümüzde ulaşım olanağı açısından gelişmiş bir düzeydedir. Birçok iskelesi de bulunan bölgenin başlıca limanları Zonguldak, Samsun ve Trabzon kentlerindedir. Zonguldak ve Samsun limanları birer demiryolu hattıyla Anadolu'nun iç kesimlerine bağlanır. Karadeniz kıyı yolu, bölgenin kıyı kesiminde yer alan birçok kenti birbirine bağlar. Bu yolun en doğusunda yer alan Sarp sınır kapısı, Türkiye ile Gürcistan arasındadır. Amasya, Trabzon, Tokat, Samsun, Zonguldak, Sinop ve Kastamonu'da havaalanları vardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]