Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki çatışmalar (2012–günümüz)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki çatışmalar, Aralık 2012'de Orta Afrika Cumhuriyeti hükûmeti ve birçoğu daha önce Orta Afrika Cumhuriyeti İç Savaşı'na katılmış olan isyancılar arasında başlayan çatışmalardır. İsyancılar, Cumhurbaşkanı François Bozizé'nin hükûmetini imzalanan barış anlaşmalarına 2007 yılından bu yana uymamakla suçluyordu.

Séléka CPSK-CPJP-UFDR olarak bilinen isyancı güçler, ülkenin orta ve doğu bölgelerinde büyük şehirlerin birçoğunu ele geçirdi. İsyancılar arasındaki ittifakı kuzeydoğu merkezli Demokratik Güçler Birliği (UFDR) ve Adalet ve Barış için Vatansever Birlik (CPJP) ile daha az bilinen Ülkeyi Kurtarmak için Vatansever Birlik (CPSK) örgütleri oluşturmaktadır.[1] Kuzey merkezli Orta Afrika Halk Demokratik Cephesi (FDPC)[2] ve Çadlı Yeniden Yapılanma için Halk Cephesi (FPR)[3] örgütleri de koalisyona desteklerini açıkladılar. FPR ve CPSK dışında bütün fraksiyonlar, barış anlaşmaları ve silahsızlanma sürecine dair anlaşmalar imzaladılar.

Çad, Gabon, Kamerun, Angola, Güney Afrika ve Kongo Cumhuriyeti hükûmetleri, başkent Bangui'ye ilerleyen isyancıları geri tutmak için Bozizé hükûmetine destek vermek amacıyla bölgeye asker gönderdiler. 11 Ocak 2013'de Gabon'un başkenti Libreville'de bir ateşkes anlaşması imzalandı. İsyancılar, 18 Ocak 2013'e kadar muhalefet partisinden yeni bir Başbakan ataması kaydıyla Cumhurbaşkanı François Bozizé'ye yönelik istifa taleplerini geri çektiler. Bozizé, isyancı koalisyon ile olan anlaşmanın bir parçası olarak 13 Ocak 2013'te Başbakan Faustin-Archange Touadéra'yı görevden alan kararnameyi imzaladı.[4] 17 Ocak 2013'te, Nicolas Tiangaye Başbakan olarak atandı.[5]

23 Ocak 2013'te ateşkes bozuldu. Hükûmet Séléka'yı ateşkesi bozmakla suçlarken,[6] Séléka da hükûmeti iktidar paylaşım anlaşmasının koşullarını yerine getirmemekle suçladı. İsyancılar 21 Mart'a kadar başkent Bangui'ye 300 km mesafede olan Bouca kentine ilerlediler.[7] 22 Mart'ta çatışmalar başkente 75 km mesafede olan Damara'ya ulaştı.[8] Kentin kontrolünün hangi tarafta olduğu konusunda çelişkili haberler yayıldı.[9] İsyancılar, Damara'daki denetim noktasını geçip Bangui'ye doğru ilerlediler ama helikopterle hava saldırısına uğrayıp durduruldular.[10] Ertesi gün ise Bangui'ye girmeyi başardılar ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na doğru yol aldılar.[11] İsyancılar sarayı ele geçirince Bozizé 24 Mart'ta ülkeden kaçtı.[12] İsyancı koalisyonun lideri Michel Djotodia, aynı gün kendisini cumhurbaşkanı ilan etti.[13]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Three rebel groups threaten to topple C.African regime". ReliefWeb (AFP). 18 Aralık 2012. En son 31 Aralık 2012 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  2. ^ "Centrafrique : Le FDPC d’Abdoulaye Miskine a rejoint la coalition Séléka". Journal de Bangui. En son 2 Ocak 2013 tarihinde erişildi. (Fransızca)
  3. ^ "Le FPR soutient l'UFDR dans son combat contre le Dictateur Bozizé" (Press release). FPR. 18 Aralık 2012. En son 2 Ocak 2013 tarihinde erişildi. (Fransızca)
  4. ^ "Prime minister booted from job in Central African Republic, part of peace deal with rebels". The Washington Post. 13 Ocak 2013. En son 15 Ocak 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  5. ^ "Tiangaye named Central African PM, says 'hard work' begins". Agence France-Presse. 17 Ocak 2013. En son 17 Ocak 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  6. ^ "CAR Rebels Break Terms of Cease-Fire". VOA. 23 Ocak 2013. En son 22 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  7. ^ "Central African Republic Seleka rebels 'seize' towns". BBC. 21 Mart 2013. En son 22 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  8. ^ "Central African Republic rebels reach outskirts of capital". Reuters. 22 Mart 2013. En son 22 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  9. ^ "RCA: revivez la journée du vendredi 22 mars". Radio France International. 22 Mart 2013. En son 23 Mart 2013 tarihinde erişildi. (Fransızca)
  10. ^ "CAR forces 'halt rebel advance'". BBC. 22 Mart 2013. En son 23 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  11. ^ "Rebels Push into Capital in Central African Republic". New York Times. 23 Mart 2013. En son 23 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  12. ^ "CAR rebels 'seize' presidential palace". Al Jazeera English. En son 24 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  13. ^ "Centrafrique: Michel Djotodia déclare être le nouveau président de la république centrafricaine". Radio France International. 24 Mart 2013. En son 24 Mart 2013 tarihinde erişildi. (Fransızca)