Ordos Çölü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ordos bölgesi

Ordos Çölü (Wade-Giles yazımında Mao-Wu-Su Sha-Mo), Çin'de, İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nin güney bölümünde çöl. Huang Nehrinin (Sarı Nehir) büyük kuzey kıvrımı içindeki bölgeyi kaplar. Shaanxi yönetim bölgesi ve Çin Seddi boyunca uzanan Ningxia Hui Özerk Bölgesi'yle çevrilidir.

Yapısal açıdan, Kuzey Shaanxi'yi kaplayan büyük, yüksek havzanın kuzey bölümüdür. Aşınım nedeniyle neredeyse bir peneplen haline gelen yüzeyi geniş lös çökelleriyle kaplıdır. Havzada Karbonifer Dönem (yaklaşık 345-280 milyon yıl önce) ve Jura Döneminden (yaklaşık 190-136 milyon yıl önce) kalma çok kalın tortul katmanlar bulunur. Bunlar arasında zengin kömür ve petrol yatakları da vardır.

İklim ve yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzeybatıda Huang Nehrine bakan Arhiso Dağları havzanın batıdaki en yüksek yeridir. Güneydoğuda ise Gaiyu Sıradağları Wei Nehrinin su toplama alanının kuzey sınırını oluşturur. Platonun genel yüksekliği 1,100 m kadardır, sıradağlar 2,000 m'nin üstüne pek çıkmaz. Kuzeybatıdan esen sert kış rüzgarlarıyla hareket eden kumlar bazen Kuzey Shaanxi'ye kadar uzanır. Bölgenin iklimi çok kuraktır; Dusitu dışında büyük nehir yoktur ve yıllık yağış miktarı 250 mm'nin altındadır. Görece nemli olan doğu ve güney kesimlerde seyrek bir bitki örtüsüne rastlanır. Çok seyrek olan nüfus koyun, keçi ve at yetiştiren göçebelerden oluşur ve hemen hemen tümü Moğoldur.

Ordos kültürü[değiştir | kaynağı değiştir]

1970'lerde ve 1980'lerde, Lanzhou Çölü Enstitüsü'ne bağlı araştırmacılar Sjara-osso Vadisindeki Xiaoqiaoban'da, 30-60 bin yıl öncesinde n kalma 20'den fazla insan fosili buldular. Yörede yaşamış insanlara Ordos insanı, yarattıkları aletlerle sanat ürünlerine de Ordos kültürü adı verildi.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]