Neptün'ün uyduları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Üstte Neptün ve altta uydusu Triton

Neptün'ün bilinen 14 uydusu vardır.[1] Bunların içinde açık farkla en büyüğü; William Lassell tarafından, Neptün'ün keşfinden sadece 17 gün sonra gözlenen, Neptün etrafında dönen toplam kütlenin %99.5'ini oluşturan,[2] ve ayrıca küresel şekle sahip olabilecek kadar kütleye sahip tek gök cismi olan, Triton'dur. İstisnai olarak, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm uydulara göre ters yönde bir yörüngeye sahiptir. Bu özelliği onun olduğu yerde oluşmadığını, Neptün tarafından yakalandığını gösteriyor. Eski bir Kuiper kuşağı cüce gezegeni olabilir.[3] Triton yörüngesinde eş zamanlı olarak döner, yani Neptün'e hep aynı yüzü dönüktür. Gelgit ivmelenmesi nedeniyle de gezegenine git gide yaklaşmakadır, 3.6 milyar yıl sonra Roche limitine ulaştığında da parçalanarak yok olacaktır.[4] 1989'da yaklaşık −235 °C (38 K) sıcaklığıyla Triton,.[5] Güneş Sistemi'ndeki en soğuk gök cismiydi.[6]

Neptün'ün ikinci keşfedilen uydusu, Güneş Sistemi'ndeki en eliptik uydu yörüngesiyle Nereid'tir. 0.7512'lik dışmerkezliğiyle; enöte uzaklığı, enberi uzaklığının 7 katıdır.[7]

Neptün'ün uydusu Proteus

1989'da, Temmuz'dan Eylül'e kadar Voyager 2 altı yeni uydu daha keşfetti.[8] Bunlar gezegenin ikinci büyük uydusu Proteus, en içteki dört uydusu Naiad, Thalassa, Despina ve Galatea ve en uzak uydusu Larissa'dır. Beş yeni, küçük ve düzensiz uydu 2004 yılında duyuruldu.[9][10] Neptün, adını Roma deniz tanrısından aldığı için uydularına da daha küçük deniz tanrıları ve perilerinin isimleri verilmiştir.[11] Neptün'ün 14. uydusu S/2004 N 1'in keşfi 15 Temmuz 2013'te duyuruldu.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Space Telescope Science Institute (2013-07-15). "Hubble Finds New Neptune Moon". http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2013/30/full/. Erişim tarihi: 2013-07-15. 
  2. ^ Mass of Triton: 2.14×1022 kg. Combined mass of 12 other known moons of Neptune: 7.53×1019 kg, or 0.35 percent. The mass of the rings is negligible.
  3. ^ Agnor, Craig B.; Hamilton, Douglas P. (2006). "Neptune's capture of its moon Triton in a binary–planet gravitational encounter". Nature (Nature Publishing Group) 441 (7090): 192–194. doi:10.1038/nature04792. PMID 16688170. 
  4. ^ Chyba, Christopher F.; Jankowski, D. G.; Nicholson, P. D. (1989). "Tidal evolution in the Neptune-Triton system". Astronomy and Astrophysics (EDP Sciences) 219 (1–2): L23–L26. 
  5. ^ R. M., Nelson; Smythe, W. D.; Wallis, B. D.; Horn, L. J.; Lane, A. L.; Mayo, M. J. (1990). "Temperature and Thermal Emissivity of the Surface of Neptune's Satellite Triton". Science 250 (4979): 429–431. doi:10.1126/science.250.4979.429. PMID 17793020. 
  6. ^ Wilford, John N. (August 29, 1989). "Triton May Be Coldest Spot in Solar System". The New York Times. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE4DC1138F93AA1575BC0A96F948260. Erişim tarihi: 2008-02-29. 
  7. ^ \begin{smallmatrix}\frac{r_{a}}{r_{p}} = \frac{2}{1-e}-1 = 2/0.2488-1=7.039.\end{smallmatrix}
  8. ^ Stone, E. C.; Miner, E. D. (1989). "The Voyager 2 Encounter with the Neptunian System". Science 246 (4936): 1417–1421. doi:10.1126/science.246.4936.1417. PMID 17755996. 
  9. ^ Holman, Matthew J. et al. (August 19, 2004). "Discovery of five irregular moons of Neptune". Nature 430 (7002): 865–867. doi:10.1038/nature02832. PMID 15318214. 
  10. ^ Staff (August 18, 2004). "Five new moons for planet Neptune". BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3578210.stm. Erişim tarihi: 2007-08-06. 
  11. ^ Blue, Jennifer (December 17, 2008). "Planet and Satellite Names and Discoverers". USGS. http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html. Erişim tarihi: 2008-02-18.