Necip Torumtay

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Necip Torumtay
Doğum 1926
Trabzon
Ölüm 28 Ağustos 2011 (85 yaşında)
Ankara
Bağlılığı Türkiye Türkiye
Hizmet yılları 1944-1990
Rütbesi Orgeneral
Komuta ettiği 1. Ordu
Türk Kara Kuvvetleri

Necip Torumtay, (d. 1926 Vakfıkebir, Trabzon - ö. 28 Ağustos 2011, Ankara). Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 20. Genelkurmay Başkanı.

1944 yılında Topçu Asteğmen rütbesi ile Harp Okulu'ndan mezun oldu. 1946 yılında Topçu Sınıf Okulu'nu bitirdi. Muhtelif Topçu Birliklerinde Takım Komutanlığı ve Topçu Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1954 yılında Harp Akademisi'ni bitirerek Kurmay oldu. 1970 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde, Tokyo Kara Ataşe Muavinliği ve TMR Kara Plan Subaylığı görevlerinde bulundu.

1970 yılında Tuğgeneral, 1974 yılında Tümgeneral, 1978 yılında Korgeneral ve 1982 yılında Orgeneralliğe yükseldi. Tuğgeneral rütbesi ile 1 nci Zırhlı Tümen Komutan Yardımcılığı, 2 nci Zırhlı Tugay Komutanlığı ve SHAPE Harekât Plan Daire Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile Genelkumay Plan Harekât Daire Başkanlığı ve 4 ncü Piyade Tümen Komutanlığı, Korgeneral rütbesinde Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı, Genelkurmay Harekât (J3) Başkanlığı ve Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler (J5) Başkanlığı görevlerinde bulundu. 12 Eylül Darbesi'ni planlayan komuta heyeti içindedir ve Bayrak Planı olarak adlandırılan yönetime el koyma planı kendisine Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı dolayısıyla verilmiştir.[1] Orgeneral rütbesinde Devlet Başkanlığı ve Milli Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcılığı, Cumhurbaşkanlığı ve Milli Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcılığı ve Genel Sekreterliği, Genelkurmay 2. Başkanlığı ve 1. Ordu Komutanlığı yaptı.

2 Temmuz 1987 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na, 24 Temmuz 1987 tarihinde Genelkurmay Başkanlığına atandı. Görev süresi sona ermeden 3 Aralık 1990 tarihinde kendi isteği ile Genelkurmay Başkanlığı görevinden emekliye ayrıldı. Görevden ayrılmasına sebep olarak 1. Körfez Savaşı'nda hükümetin tutumuna tepki olduğu öne sürüldü. Ordunun teçhizatının yetersiz olduğu için, zamanın cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından Irak'a karşı ABD ile beraber hareket edilmesine uymak istemediği ileri sürüldü.

24 Haziran'da kalp spazmı nedeniyle Muğla'nın Marmaris ilçesinde hastaneye kaldırılan sonra da helikopterle GATA'ya götürülen Necip Torumtay 28 Ağustos 2011 tarihinde tedavi gördüğü Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi hastanesinde vefat etmiştir.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mehmet Ali Birand, 12 Eylül Saat:04:00 Karacan Yayınları,Temmuz 1985, 12.Baskı,s.259
  2. ^ "Necip Torumtay hayatını kaybetti". Radikal. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1061637&Date=28.08.2011&CategoryID=77. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2011. 

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Orgeneral Torumtay'ın Anıları (Milliyet Yayınları, İstanbul, Ocak 1994, İSBN: 975-506-136-3, 159 s.)
  • Değişen Stratejilerin Odağında Türkiye (Milliyet Egmont Yayıncılık, İstanbul, Ekim 1996, ISBN 975-325-228-5, 272 s.)
  • Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Kurucusu Lider Atatürk (Doğan Kitapçılık , İstanbul, Mart 2001, ISBN 975-6719-94-X, 264 s.)
Askeri görevi
Önce gelen:
Necdet Üruğ
Türk Genelkurmay Başkanı
24 Temmuz 1987 - 3 Aralık 1990
Sonra gelen:
Doğan Güreş
Önce gelen:
Necdet Öztorun
Türk Kara Kuvvetleri Komutanı
2 Temmuz 1987 - 24 Temmuz 1987
Sonra gelen:
Kemal Yamak
Önce gelen:
Necdet Öztorun
1. Ordu Komutanı
1984 - 1985
Sonra gelen:
Recep Orhan Ergun
Siyasi görevi
Önce gelen:
Necdet Üruğ
MGK ve Türkiye Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
1 Temmuz 1983 - 6 Ağustos 1983
Sonra gelen:
Sedat Güneral