Nalukataq

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nalukataq bayramında zıplatma gösterisi yapan İnyupikler, Barrow, Alaska, 2006
Eskimo dansı, Barrow, 2006
Eskimo davulcuları, Barrow, 2006

Nalukataq (İnyupikçe naluk- 'to throw it underhand; to toss it up' + kataq; İngilizce Blanket Toss Celebration), Amerika Birleşik Devletlerinde Alaska eyaletinin yerlisi olan İnyupiklerin başarılı bir balina avı sonrası daha çok haziran ayının üçüncü haftasında (Barrow yöresinde ilkbaharda Nuiqsut yöresinde ise sonbaharda) kutladığı bir bayramdır. Avı gerçekleştiren umialik ve ailesi tarafından organize edilir ve bu organizasyon o umialik için en prestijli kutlamadır. En karakteristik eğlencesi dört sakallı fok (Erignathus barbatus) derisinin birbirine dikilmesiyle yapılan bir battaniyeyi trambolin gibi kullanarak insanları yukarı doğru fırlatmaktır[1]. Fırlatma sırasında söylenen şarkıya nalukataun adı verilir[2]. Şenliklerde taze tüketilen balina eti ile maktak (yağlı deri altı katmanıyla birlikte balina derisi), quaq (dondurulmuş et), mikigaq (fermente balina ya da fok etli deri) ikram edilir. Yiyecek ziyafetiyle başlayan şenlikler günün ilerleyen saatlerinde ise trambolin gösterisiyle devam eder, ikindi ya da akşam vakti de geceye kadar dansla sürdürülür. [3] Eğer balina avı hüsranla sonuçlanırsa bayram yapılmaz. Bugün açık havada yapılan şenlikler, eskiden qargi (Eskimo köy odası) içinde olur ve öldürülen balinanın ruhunun yatışması için şamanlarca (aŋatkuq) ritüel yapılırdı.[4].

Birçok aile kazların yumurtalarını toplamak için tundraya gider, fakat Nalukataq bayramı için geri dönerler[1].

Nalukataq bayramı Point Hope yöresinde üç gün sürerken Barrow yöresinde ancak bir gün sürer[1]. Bayramda herkes yeni bot ve parkalarını giyerler. Nalukataq bayramı kutlandıktan sonra birçok aile kampa gider ve balık, ren geyiği ve ördek gibi avlara yönelirler[1].

Nalukataq trambolin zıplatması Dünya Eskimo Kızılderili Olimpiyatlarında (World Eskimo Indian Olympics) yer alır[5].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]