Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei
Kısaltma	NSDAP
Genel Başkan	Karl Harrer (1920) Anton Drexler (1920-1921) Adolf Hitler (1921-1945) Martin Bormann (1945)
Kurucusu	Karl Harrer, Anton Drexler
Slogan(ları)	Ein Volk, ein Reich, ein Führer
Merkez	Münih (1920-1933) Berlin (1933-1945)
Gazete(leri)	Völkischer Beobachter
Resmî renkleri	Siyah, beyaz, kırmızı
Parti bayrağı

Siyaset serisinden
Nasyonal Sosyalizm
Temel felsefe Milliyetçilik Vatanseverlik Irkçılık Sosyalizm Antisemitizm Korporatizm Antikomünizm Antikapitalizm Popülizm Sosyal Darwinizm İrredantizm
Önemli kişiler Adolf Hitler Joseph Goebbels Heinrich Himmler Hermann Göring Rudolf Hess
Teşkilatlanmalar Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi Sturmabteilung Schutzstaffel Hitlerjugend Gestapo Alman Kız Birliği
Tarihçe 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı Birahane darbesi Mein Kampf'ın yazımı İktidara geçiş Reichstag yangını Holokost II. Dünya Savaşı Hitler'in ölümü
İdeolojik kavramlar Führer III. Reich Ein Volk, ein Reich, ein Führer Lebensraum Ari ırk Sieg Heil Hitler selamı Reichsparteitag

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (Almanca: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), 1933 ile 1945 yılları arasında Almanya'yı yönetmiş olan siyasi partidir. Kısaca Nazi Partisi olarak bilinir.

Parti 24 Şubat 1920 tarihinde Adolf Hitler'in akıl hocası olarak bilinen Anton Drexler ve partinin kurucu üyelerinden biri olan Karl Harrer tarafından kurulmuş, 1921 yılında ise partinin başına Adolf Hitler geçmiştir. Aslında partinin ilk adı Alman İşçi Partisi idi, 1921'de partinin başına Hitler'in geçmesiyle Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi ismini aldı. Nazilerin içinde en çok ünlenen kişi Adolf Hitler'dir.

Partinin temel felsefesi milliyetçilik, sosyalizm, ırkçılık, antisemitizm ve popülizm üzerine kuruludur. Bunların yanını sıra antikomünizm ve antikapitalizm sunmaktadır. Ekonomide korporatizm benimsenir. Nazilerin uyguladığı sosyalizm biçiminde sadece ekonomik olarak korporatizmle paralel gidilir, Marksizm tümüyle reddedilir ve komünizmin Alman ulusu için büyük bir tehdit oluşturduğu düşünülür. Naziler Almanya'yı 1933 ve 1945 yılları arasında bu ideoloji ile yönettiler. Üstün olduğunu ileri sürdükleri beyaz Alman ırkının tüm dünyaya hakim olması için saldırgan ve yayılmacı bir politika izlediler.

1933'te iktidara gelmelerinden önce Almanya'daki işsizlik %15'i bulmuşken, bu rakam Naziler iktidara geldiğinde %0'a inmiştir. Bunun yanında Alman ekonomisi inanılmaz bir şekilde yükselişe geçmiş, o dönemlerde Avrupa'nın hatta dünyanın en büyük silahlı kuvvetleri olan Wehrmacht kurulmuş, şehirler modernize edilerek sanatsal ve kültürel alanda ilerleme sağlanmıştır. Ancak bu ilerlemeler II. Dünya Savaşı'nın sonunda tamamen durmuş, hatta yok olmuştur. Hitler intihar ettikten sonra parti başkanlığını birkaç günlüğüne Martin Bormann sürdürmüş ve o da intihar etmiştir.

Nasyonal Sosyalist Partiye bağlılıkları ile bilinen özel bir askeri birlik olan SS (Schutzstaffel) birliği, farklı ırklara mensup oldukları ve Nazi karşıtı oldukları gerekçesi ile yüzbinlerce insanın ölümüne neden oldular. Müttefikler tarafından yenilgiye uğratıldıkları 1945 yılına kadar iktidarda kaldılar. II. Dünya Savaşı'ndan sonra parti dağıldı. Almanya; Federal Almanya ve Demokratik Almanya olmak üzere ikiye bölündükten sonra her ikisinde de Nazi Partisi'nin yeniden kurulması ve Nazizm yasaklandı. Günümüzde halen küçük ve etkisiz olsalarda Neonazi grupları vardır.

Nazi Partisi'nin aldığı oy oranları ve seçimlerdeki durumu

Nazi Partisi'nin seçimlerdeki durumu
Tarih	Oy	Yüzde	Reichstag'daki sandalye sayısı
4 Mayıs 1924	1,918.3	6.5	32
7 Aralık 1924	907.3	3.0	14
20 Mayıs 1928	810.1	2.6	12
14 Eylül 1930	6,409.6	18.3	107
31 Temmuz 1932	13,745.8	37.4	230
6 Kasım 1932	11,737.0	33.1	196
5 Mart 1933	17,277.0	43.9	288

Parti idaresindeki kişiler

• Adolf Hitler (1889–1945)
• Ernst Röhm (1887–1934)
• Gregor Strasser (1892-1934)
• Hermann Göring (1893–1946)
• Rudolf Hess (1894–1987)
• Joseph Goebbels (1897–1945)
• Heinrich Himmler (1900–1945)
• Joachim von Ribbentrop (1893–1946)
• Martin Bormann (1900–1945)
• Wilhelm Frick (1877–1946)
• Baldur von Schirach (1907–1974)
• Hans Frank (1900–1946)

(NOT: Kişi isimlerinden sonra gelen tarihler kişilerin doğum ve ölüm yıllarını göstermektedir.)

İlgili şarkılar

• Horst-Wessel-Lied
• Wir sind das Heer vom Hakenkreuz: Kampflied der Nationalsozialisten (Biz Gamalı Haçın birliğiyiz (Nasyonal Sosyalizm'in mücadele şarkısı), 1922) Dinle
• Deutschland erwache! (Almanya Uyan, 1923) Dinle
• Triumphmarsch der NSDAP (NSDAP'ın zafer marşı, 1933) Dinle