Mustansır (Abbasi-Memlük)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Mûstansır uzun addi El-Mûstensir Billâh; Tam Adı-Soyadı: Ebû’l Kâsım Ahmed bin Zâhir el-Mûstensir bi’l-Lâh, Soyadı: el-Mûstensir. (Arapça: ‏أبو القاسم أحمد المستنصر بالله الثاني‎) (ö. 1262) 58. İslam Halifesi. el-Mûstensir bi’l-Lâh et-Sânî (İkinci Mûstensir bi’l-Lâh) olarak da tanınır.

Abbâsî hanedanına mensuptur. 1261-1262 yılları arasında Memlük Devleti'nin koruması altında Kahire'de bulunarak halifelik yapmıştır.

Memluk Sultani Baybars tahta ciktiktan birkac ay sonra, Ebu ul-Kasim Ahmed Kahire'ye geldi. Bu kisi Bağdat Kuşatması (1258) Mogollarin Bagdad'i tahrip edilip, surları, binaları ve kütüphaneleri yıkıp, halkın büyük bir kısmıni kılıçtan geçirip katliama tabi tutuktan sonra Bagdat Abbasi Halifeleri sulalesinden hayatini kurtarabilen en son Abbasi sulalesi mensubu idi. Son 37. ve son Bagdad Abbasi halifesi olan Mutasim'in amcasi idi ve 35. Bagdad Abaasi halifesi olan Zahir'in oglu ve 36. Bagdad Abbasi halifesi olan Mustensir'in erkek kardesi idi.

Sultan Baybars onu Kahire'ye gelisini kabul etti ve onu kaldigi eve ziyaret edip sahsen tanisti. Ebu ul-Kasim Ahmed'i yeni Misir'da hukum suren Memluklular devleti tarafindan halife olarak kabul edildigini bildirdi ve halifelik merkezinin hicnir politik iktidar gucu olmadan Kahire'de bulunmasini kabul ettigini bildirdi. 17 Haziran'da caMemlukluler i=ulkesind ecammilerde verile hutn=belerde evernsel sultam olarak yeni halifenin ismi okundu. Ebu ul-Kasim Ahmed halifelik ismi olarak "El Mustansir" adina aldi ve bu Bagdad; halife olan erkek kardesinin ismi idi. [1]Birkac gun sonra Sultan Batbars yeni halife Mustansir icin "Evrensel Sultan" unvani ile halifelik tahtina gecis toreni yaptirdi. Halifeye Kahire'de buyukce bir konak ve korima askeri verildi. Boylece halifenin Misir'da yasamaya baslamasi Memluklular Devleti'ne Hicaz'da kutsal sehirler olan Mekkee ve Medine sehirlerinin uzerinde yonetim ve denetim hakki bulunduguna biraz daha mesruluk saglamakta idi.

Yeni halife ilk beyanatindna her Muslumanin Bagdad'in tekrar Musluman idaresine donmesi icin caba harcamasinin bir din borcu oldugunu ilan etti. Sultan Baybars bu projeye acikca karsi gelmedi. 3 Eylul'da halife Sam'a gotmekte olan Sultan Baybars'la birlikte gitti ve bu sehirde Sultan ve Halife birlikte namaz kildilar. Fakat yeni halife Bagda'i geri almak icin 10.000 1sker istemekte idi. Baybars ona istedigi ordu olarak 3000 tane Bedevi Arab'tan olusan bir birlik verdi. Ayrica Mogollar tarafindna Musul Atabeyligindne atilmia olan Bedreddin Lulu'nun ogulallri da Mosul'u Mogollardan kurtaramak istemekteydi ve bunlara da Halifenin maiyetine girdiler. Halife Mustansir maiyeti ve yeni ordusu ile 19 Ekim 1261'de Sam'a dogru ayrildi. Ordusu ile Mustansir Bagdad'a yoneldi. Firat Nehri kiyisinda Ana mevkiine vardigind orada Abbasi sulalesinden Halife Mustarsid (1118-1135) dort gobek ilerinde bir kuzeni ve 30. Abbasi halifesi Rasid'in iki gobek ilersisi kuzen olan bir gencle karsilasti.

Bu genc burada Sultan Baybars'sin rakibi ve dusmani olan bir kolemen emiri ve Halep Emiri gorevini uzerine alan Akkus El_Barli tarafinda halife ilan edilmis ve halifelik adi olan "Hakim" adini almisti. Iki Abbasi sulalesi mensubu guclerini birlestirek Bagdaa'a yurumeye karar verdiler. Firat Ne=hri kiyisinda buluna Anbar bolgesinde bulunan "Hit" adli bir sehre birlikte girdiler. Bagdad'da Mogollar valisi bu Anbara bolgesinde olan bu gelkismeyi haber aldi ve bu iki Abbasi mensubu uzerine bir Mogol birligi gonderdi. Iki Abbasi sulalesi mensubuSultan'in verdigi ordu ile bu Mogol birligini maglup etti. Fakat kacmakta gorune Mogol birligini Gitrta yanindan Bagdad yoinunde kovalamakta iken bir pusuya dusurulduler. 28 Kasim 1261'de yapilan carpismada halife Mustansir Mogollar tarafindna olduruldu. El-Hakim kacmayi basardi. El-Hakim bundan sonra Kahire'ye gitmeye karar verdi.

Kahire'ye vardiginda Sultan Baybars'la gorustu ve Abbasi halifelik isiididiaasubu Sultan Baybats kabul etti. Abbasi halifesi i. Hakimn halifelik ismini aldi. Bazi silsilenameler I. Hakim'i bir onceki Mmeluklu Abbasi halifesini Mustansir'oin yakin akrabasi olarak gostemektedirler ama bunun olasiligi azdir. Her ne olursa olsun Sultan Baybars I. Hakim'i yine hicbir politik ikyidat=r ve imtiyaz vermeden onu Abbas Hkifesu olarak tahta gecirdi ertesi Cuma hutbelerind eonun adida okundu. Fakat gercekte hic bir iktidar gucu olamadan Kahire ic kalesindeki kendine berilen dairede hayatni hecuirmeye basakdi

-->

Kaynakca[değiştir | kaynağı değiştir]

Dis kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustansır (Abbasi-Memlük)
Doğumu:  ? Ölümü: 1262
Sünni İslam unvanları
Önce gelen
Mustasım Billah
Bağdad Halifesi olarak
İslam Halifesi
1261 - 1262
Sonra gelen
I. Hakim
  1. ^ Clot, André, (2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris:Perrin,‎ISBN 978-2-262-03045-2 {{fr}]