Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanı
Görev süresi
1991–2013
Yerine geldiği Refat Çubarov
Ukrayna Milletvekili
Görevde
Makama geliş
29 Mart 1998
Kişi bilgileri
Doğum Mustafa Abdülcemil Cemilev
13 Kasım 1943 (1943-11-13) (70 yaşında)
Ayserez, Kırım
Milliyeti Kırım Tatarı
Partisi Ukrayna Halk Hareketi
Mesleği Aktivist, Siyasetçi
Dini Sünni İslam
Ödüller Rib. Bar of Order of the Republic.png

Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, (Kırım Tatarca: Mustafa Abdülcemil oğlu Cemilev (Qırımoğlu), Мустафа Абдульджемиль Джемилев, Rusça: Мустафа́ Абдулджеми́ль Джеми́лев, Ukraynaca: Мустафа́ Абдульджемі́ль Джемі́лєв d. 13 Kasım 1943), Kırımoğlu Sudak şehri yakınlarında‚ Ayserez köyünde doğdu. Alman işgali esnasında Mayıs 1944’de Stalin’in Kırım Tatarlarını sürgüne göndermesi ile birlikte, Kırımoğlu da altı aylık bebek olarak ailesiyle sürgüne gönderildi. Taşkent Üniversitesi'nde öğrenim görme talebi, "Sovyet devletine ihanet eden bir halka mensup olduğu" gerekçesi ile reddedildi.

Sürgün yaşamı sırasında resmen Özbekistan’da yaşamasına karşın verdiği insan hakları mücadelesi sürecinde birçok kez sürgüne gönderildi, hapse ve çalışma kamplarına atıldı. 12 Ekim 1986 tarihinde ABD Başkanı Ronald Reagan ile Sovyet lideri Mihail Gorbaçov arasında gerçekleşen Reykjavik Zirvesi'nde Sovyet aydını Andrey Saharov, Sovyet tümgenerali Pyotr Grigorenko ve Kırım Tatarlarının önderi Mustafa Cemilev’in hürriyetlerine kavuşması karara bağlandı. 1989 yılında gizlice Kırım’a döndü. 1991 yılında ise Gorbaçov Kırım Tatarlarının vatanlarına dönmesine izin verdi. Bundan sonra soyadı alarak faaliyete girişti

Kırım Tatarlarının yürütme organı olan Kırım Tatar Millî Meclisi'nin kararı ile kendisine "Kırımoğlu" soyadı verildi.

Ekim 1998'de Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Kırım Tatarlarının barışçı mücadelesine katkısı nedeni ile Kırımoğlu'na Nansen Mülteci Ödülünü layık gördü.[1]

15 Nisan 2014 tarihinde Kırım Tatarları'nın Sovyet Yönetimi tarafından maruz bırakıldığı sürgünü sürekli gündemde tutan ve Ukrayna Parlamentosu'nda Kırım Tatarları'nin temsilciliğini yapan Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu'na Abdullah Gül tarafından Cumhuriyet Nişanı tevcih edilmiştir. [2]

2 Mayıs 2014 tarihinde Moskova üzerinden Kırım Özerk Cumhuriyeti'ne gitmek isteyen Kırımoğlu, önce Moskova Havaalanında alıkondu, ardından Kiev'den geldiği uçakla Ukrayna'ya geri gönderildi.[3] Bunun üzerine Kırım'ın Ermenipazar sınır kapısına gelen Kırımoğlu'na yine giriş izni verilmedi. Karşılamaya gelen 5 bin kadar Kırımtatarı'nın da zorla barikatları aşması üzerine ara bölgede miting düzenleyen Kırımoğlu, kan dökülmesini önlemek için sakin davranma çağrısı yaparak, teslim olunmamasını, mevcut rejimle mücadele edilmesi gerektiğini söyledi.[4] Kırımoğlu'nun ülkeye girişinin yasaklandığı ilan edildi.[5] 6 Mayıs Kırımoğlu’nun Kırım’a alınması için binlerce Kırım Tatarı'nın sınırda eylem ve gösteri düzenlemesini "Radikal unsurların toplum düzenini bozma girişimi" ilan eden Vladimir Putin'in Kırım'a atadığı savcı Natalia Poklonskaya, Rusya Soruşturma Komitesi ile Rusya Federal Güvenlik Servisi’nden (FSB) eylemi düzenleyen kişilerin yakalanması ve cezalandırılmasını talep etti. Ayrıca savcı Poklonskaya, "Çubarov ve Kırım Tatarlarının eylemlerine son vermemeleri durumunda KTMM'nin kapatılacağı" uyarısında da bulundu.[6]

Üç çocuk babası olan Kırımoğlu Bahçesaray ve Kiev’de yaşamaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
makam oluşturuldu
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanı
1991-2013
Sonra gelen:
Refat Çubarov


Kırım Tatar Millî Meclisi

Mustafa Abdülcemil KırımoğluRefat ÇubarovRemzi İlyasovRemzi AblayevRefat AdilseitovMustafa AsabaŞevket AsanovEmine AvamilevaEskender BariyevNadir Bekirİbraim ÇegertmaAhtem ÇiygözAli HamzinErecep HayredinovSinaver KadirovSafure KacametovaŞevket KaybullayevFevzi KubedinovEnver KurtiyevRuslan KurtseitovZevcet KurtumerovDilaver MambetovBekir MamutovAyder MustafayevLütfi OsmanovEldar SeyitbekirovŞakir SelimAyder SeytosmanovZair SmedlyayevAbmecit SüleymanovServer Tanisevİlmi UmerovZeynur Yakubov