Mustafa İnan

Mustafa İnan
Doğum	1911 Adana, Osmanlı Devleti
Ölüm	5 Ağustos 1967
Milliyeti	Türkiye, Türk
Alan	Mühendislik
Kuruluşlar	İstanbul Teknik Üniversitesi, Tübitak

Prof. Dr. Mustafa İnan, (d. 1911, Adana – ö. 5 Ağustos 1967, Freiburg-Almanya), Türk İnşaat Mühendisi, akademisyen, bilim adamı. Uygulamalı ve teorik mekanik dalında zamanının önde gelen bilim insanlarındandır. Yaşamını Türkiye'de bilimin gelişmesine adamıştır. 1957-1959 yılları arasında İTÜ'de rektörlük yapmıştır.

Yaşamı

1911'de Adana'da doğdu. Babası seyyar posta memuru Hüseyin Avni Bey, annesi Rabia Hanım'dır. Kurtuluş Savaşı'nın başlamasıyla Fransız saldırısı sonucu iki buçuk yıl kalacakları Konya'ya göç ettiler.

Kurtuluş Savaşı'nın bitmesi ile birlikte döndükleri Adana'da ilkokul ve ortaokulu bitirdi. Ortaokulun son sınıfını parasız yatılı olarak okumuştur. Yatılı okuldaki lakabı, matematiğe olan ilgisinden dolayı riyaziyeci Mustafa'dır.1931'de yatılı okulu birincilikle bitirdi ve Teknik Üniversite'ye birincilikle girdi.

İTÜ'yü pekiyi derece ile birinci bitirdi. İsviçre'de ETH Zürih'te doktora yaptığı sıralarda orada kalıp çalışması için gelen cazip teklifleri reddetti.

Doktorasından sonra Türkiye'ye döndü ve daha sonra adı İstanbul Teknik Üniversitesi olarak değiştirilen Yüksek Mühendis Okulu'nda Teknik Mekanik ve Mukavemet Muallim Muavinliği'ne tayin edildi. Daha sonraları Teknik Mekanik ve Genel Mukavemet Kürsüsü başkanı, fakülte dekanı ve rektör olarak hizmet verdi. 1944'te Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr. Jale Ogan'la evlendi. Hüseyin adında bir çocukları oldu.

Mustafa İnan 1 Eylül 1967 tarihinde ABD, İsviçre ve Almanya'da, bilimsel ve mesleki çalışmalar gerçekleştirmek üzere 6 ay süreyle görevlendirilmişken, Türkiye'de nükseden ve anlaşılamayan hastalığı için Almanya'nın Freiburg şehrine tedavi olmak üzre gitti. Tedavisi devam ederken 5 Ağustos 1967 yılında yattığı hastanede sabaha karşı 04.30'da vefat etti. Mustafa İnan'ın cenazesi, 10 Ağustos 1967 tarihinde İstanbul Teknik Üniversitesi'nin Taşkışla Binasında yapılan törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Bilimsel makalelerinin ve seminerlerinin yanı sıra Kızılderililer'den Arya-Daharma'ya, Düşünme Sanatına kadar birçok konuyla ilgilenmiş, bu konularda yazılar yazmış, konferanslar vermiştir.

Vefatından 4 sene sonra TÜBİTAK Bilim Kurulu, 9 Ağustos gün ve 134 sayılı toplantısında Mustafa İnan'a 1971 TÜBİTAK Hizmet Ödülü vermeyi kararlaştırmıştır. Ayrıca İTÜ Merkez Kütüphanesine ve İstanbul-Ankara arasındaki bir köprüyola (viyadük) adı verilmiştir.

“	Bilim uzun ve çetin bir yoldur çocuklar. Bilimi yarı yolda bırakmayın, olur mu çocuklar? Oppenheimer gibi hissediyorsanız, bırakın yüksek binaları başkası yapsın, büyük barajlarda başkası çalışsın. Bazılarına çok uzaklardan bile görünen yüksek yapılar kurmak çekici gelecektir. Bırakınız bu işleri öyleleri yapsın. Bazıları da insanları çalıştırmak, büyük teşebbüsleri idare etmek ihtirası ile yanarak kuvvetli olmak isteyeceklerdir. Bırakınız parayla da onlar uğraşsın. Sizin kuvvetli olmak gibi bir derdiniz yoksa, siz de Leonardo Da Vinci gibi 'Kuvvet nedir?' diye merak ediyorsanız buyrun sizleri Mekanik kürsüsüne beklerim. Çünkü bazılarına göre 'Kuvvet' para ile organizasyonun çarpımına eşittir; bize göre de kuvvet ivme ve kütleyi ilgilendiren bir büyüklüktür. Bu iki formülü birbiriyle karıştırmayın olur mu çocuklar? Kürsü ile ticarethaneyi birbirine karıştırmayın olur mu çocuklar?	”
—Prof. Dr. Mustafa İnan,

Makaleleri

• Kayma Merkezi (İstanbul Mühendis Okulu Dergisi, 1943, sayı 2,3,4)
• Elastic Stability of a Cylindirical Strip Subjected to Simple Bending ( İTÜ Bülteni, 1952, Cilt:5)
• Shear Center of Semi Elliptical Cross-Section (İTÜ Bülteni, 1951, Cilt:4)
• Çok Şekil Değiştiren Cisimlerin Elastisite Teorisine dair (Ord. Prof. Fikri Santur’u anma kitabı, İTÜ İnşaat Fakültesi, 1952)
• Durchslagsstabilitæt eines Zylindrischen Flæchenstreifens under der Wirkung der Biegemomentes (İstanbul’da toplanmış “Sekizinci Teorik ve Tatbiki Mekanik Kongresi”ne tebliğ, 1953)
• Suni Peyklerin Yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar ( İTÜ, 1959, Cilt 17, Sayı:3)
• Termik Asıllı İlkel Gerilmelerin Doğuşu ( İTÜ Dergisi, 1959, Cilt: 17 , Sayı: 4)
• İç Basınca Maruz Çok Kalın Küre Kabuklarının Plastik Durumu (İTÜ Dergisi, 1961, Cilt 19, Sayı: 1)
• On the Hypoteses used in the Non-Uniform Torsion (İTÜ Bülteni 1961, Sayı 13)
• The Carry-over Matrix in Elastomechanics (İTÜ Bülteni, 1961, Cilt: 14)
• Dağlı Yüklere Maruz Kolonların Burkulmasına Dair ( İTÜ Dergisi, 1962, Cilt 20 , Sayı 2)
• An Approximate Method in Calcultating the Finite Displacements of Beams (İTÜ Bülteni, 1962, Cilt 15)
• İki Ucu Mafsallı Dağılı Yüklere Maruz Kolonun Burkulmasına dair ( İTÜ Dergisi, 1963, Cilt 21, Sayı 1)
• The Stability of Circular Arches and Carry-over Matrix (İTÜ Bülteni, 1963, Cilt: 16, Sayı: 2)
• İp Çokgeni Denklemi ve Nümerik İntegrasyon (İTÜ Dergisi, 1964, Cilt 22 , Sayı 1)
• Sıfır Kuvvet Sistemleri ve Saint-Venant Prensibi (İTÜ Dergisi, 1964, Cilt 22, Sayı 4)

Telif Kitapları

• Elasto- Mekanikte Başlangıç Değerleri Metodu ve Taşıma Matrisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1948)
• Elastik Çubukların Genel Teorisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1966)
• Cisimlerin Mukavemeti (Arı Kitabevi Matbaası, İstanbul, 1967)
• Düzlemde Elastisite Teorisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1969)

Çevirileri

• Cisimlerin Mukavemeti, Kısım I – S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1948)
• Cisimlerin Mukavemeti, Kısım II – S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1948)
• Plak ve Kabuklar Teorisi - S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1950)
• Elemanter Mukavemet- Theodor Pöschl (aslı Almanca) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, İTÜ Kütüphanesi, 1952)

Ayrıca bakınız

• İTÜ Mustafa İnan Kütüphanesi
• Bir Bilim Adamının Romanı

Kaynaklar

• Mustafa İnan Kimdir?, İTÜ Kütüphanesi
• Mustafa İnan Anısına