Muhammed Kazım Şeriatmedari

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kazem Shariatmadari.jpg

Muhammed Kazım Şeriatmedari (Azerice: Məhəmməd Kazım Şəriyətmədari, Farsça: محمد کاظم شریعتمداری; d. 1905, Tebriz-ö. 3 Nisan 1986, Tahran), İranlı Büyük Ayetullah, İranlı Azerilerin lideri.


Ayetullah Muhammed Kazım Şeriatmedari, 1905'te İran Azerbaycanı'nın merkezi olan Tebriz'de bir Azeri ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi ve Kum kentindeki ünlü Feyziye Medresesi'nde eğitim gördü. Dini rütbesi zamanla yükselerek, İran'da din adamlarına verilen en büyük unvan olan "Ayetulah-ı Uzma"lığa getirilen Şeriatmedari, bu arada Azeri Türkleri tarafından dini lider olarak tanındı.

İran'da 1963 yılında çıkan karışıklıklarda kan dökülmemesi için büyük çaba gösteren Şeriatmedari, Humeyni'nin Şah Muhammed Rıza Pehlevi tarafından idam edilmek istenmesine karşı çıktı ve diğer din çevrelerinin baskısıyla, Şah'ın, Humeyni'yi affederek Türkiye'ye sürgüne göndermesini sağladı.

1970'li yılların sonunda, İran'da başlayan Şah karşıtı hareketlerde de etkin rol oynayan ve Şah'ın devrilmesi üzerine Humeyni'nin İran'a dönmesini sağlayanlardan biri olan Şeriatmedari'yle diğer dini liderler arasında anlaşmazlık çıktı. Sert bir uygulama yerine ılımlı bir yönetim kurulmasını isteyen, Şii din adamlarının merkezi hükümette bu derece aktif rol almalarına ve idamlara karşı çıkan ünlü din adamı,[1] bir ara Kum kentine çekildi, ancak kendisine verilen güvenceler üzerine yeniden Tahran'a döndü. 1982 yılının ilk aylarında yönetim tarafından devrim karşıtı bir komploya karışmakla suçlanan Şeriatmedari, dini yetkileri Humeyni tarafından elinden alınarak, Kum'daki evinde göz hapsine kapatıldı.

Prostat kanserine yakalanan Şeriatmedari, 3 Nisan 1986'da Tahran'da tedavi edilmekte olduğu Behram Hastanesi'nde yaşamını yitirdi. Cenazesi Humeyni'nin emriyle ve vasiyeti iptal edilerek, gizlice defnedildi.


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]