Moro İslamî Kurtuluş Cephesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Moro İslami Kurtuluş Cephesi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Moro İslami Kurtuluş Cephesi
Aktif olduğu dönem 1981-günümüz
Kurucu Selamet Haşim
Lider Murad İbrahim
Amacı Moro devleti kurma
Aktif olduğu bölge Filipinler
İdeoloji İslamcılık
Önemli saldırıları 2007 Basilan boyun vurdurma olayı

Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MİKC) (Arapça: جبهة تحرير مورو الإسلامية) merkezi Filipinler'in güneyinde bulunan İslami bir örgüttür.[1] İki İslami askerî gruptan biridir, diğeri Ebu Seyyaf, politik yozlaşma yüzünden Filipin hükûmeti, ABD ve onların destekçilerine karşı çatışma halindedir. Bu gruplar Bangsamoro, Mindanao, Sulu Archipelago, Palawan, Basilan bölgelerinde ve diğer çevre adalarda kurulmuştur.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Moro İslami Kurtuluş Cephesi askeri, M60 makineli silah ile deneme yaparken.

Moro İslami Kurtuluş Cephesi, 1960'lı yıllarda Jabidah katliamına bir başkaldırı hareketi olarak oluşturulmuş Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) taraftarları tarafından kurulmuş bir gruptur. MUKC Filipinler'in güneyinde bağımsız İslam Devleti'ni kurdu ve[3][4] amaçlarına ulaşmak için terörist saldırıları ve suikastlarde yer aldılar.Manila'daki devlet bu davayı tanımadı ve Filipinler'in güneyine ayaklanmayı kontrol altına almak için asker yolladı. MUKC'nin Filipin devleti ve taraftarlarına karşı ayaklanma başlatmaya karşı isteksizlerinden dolayı, 1981'de Selamet Haşim ve taraftarları MUKC'den ayrılıp, 1981'de Moro İslami Kurtuluş Cephesi'ni kurdular.[5]

1987'de ocak ayında, MUKC, Filipin Devleti'nin ihtilaf konusu olan bölgelerin yarı özerklik teklifini kabul etti. Akabinde de Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi kuruldu. Öte yandan, MİKC, bu teklifi reddetti ve ayaklanma faaliyetlerine devam ettiler. Manila'daki devlet ve MİKC arasındaki düşmanlığın durdurulması için 1997'de temmuz ayında bir sözleşme imzalandı ama 2000 yılında Filipin Başkanı Joseph Estrada tarafından bu sözleşme iptal edildi. Buna cevaben, MİKC hem devlete hem de devletin vatandaşlarına ve yandaşlarına karşı cihad ilan etti. Başkan Gloria Macapagal Arroyo tarafından ateşkeş antlaşması imzalandı.[6]

Barış görüşmelerine ve ateşkes antlaşmasına rağmen, MİKC, 2005'in ocak ayında devletin Maguindanao'daki askeri birliklerine saldırdı ve olay 23 ölümle sonuçlandı. MİKC'nin kombine askerleri ve Ebu Seyyaf'ın dahil olduğu çatışmada devletin askeri birlikleri isyancı güçlere müdahale etmek için ağır silahlar kullanmak zorunda kaldılar.

Filipin devletinin MİKC üyelerini sorumlu tuttuğu 2003'de meydaba gelen Davao havaalanındaki bomba olayı,[7] barış görüşmelerinin Mindanao'ya barış getirme konusunda etkisiz olabileceği yönündeki spekülasyonları arttırdı. MİKC, kontrolleri altındaki alanlarda kendilerine eğitim imkanları sağladığı düşünülen , terörist grubu Cemaat-i İslami ile bağlantılarını reddediyorlar.[8][9] MİKC, aynı zamanda Afganistan'daki kamplarda eğitim veren El-Kaide'ye 600 gönüllü yolladıkları halde , El Kaide ile olan ilişkilerini de reddetmeye devam ediyor. Ayrıca, Usame Bin Ladin Filipinler'e para yardımında bulunmasına rağmen, grup herhangi bir ödeme kabul ettiklerine ilişkin söylenenleri doğrudan inkar ediyorlar.[10]

2006 yılında 28 Haziran'dan 6 Temmuz'a kadar geçen sürede, MİKC ile Filipin Ordusu tarafından desteklenen Maguindanao ili valisi Andal Ampatuan önderliğindeki silahlı sivil gönüllüler arasında çatışma görülmüştür. Çatışmayı başlatan sebep, 23 Haziran'daki saldırı yüzünden vali Ampatuan'ın MİKC'yi suçlamasıdır. Saldırı kendi araç konvoyuna gerçekleştirilmiş ve çevresinden 5 kişinin ölümüyle sonuçlanmıştı. MİKC olayın sorumluluğunu üstlenmedi ama Ampatuan ilgili MİKC üyelerini tutuklatmak için polis ve sivil gönüllülere emir verdi. Akabinde gelen bir çatışmayla dört bin aile yerinden edildi. Olay 10-11 Temmuz'da imzalanan ateşkes antlaşmasıyla sona erdi.[11]

Basilan boyun vurdurma olayı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mart 2007'de, Filipin hükümeti Moro halkı yararına insan haklarının tanınması için 30 yıldır hiç yapılmayan teklifte bulundu.[12] Fakat, 12 Temmuz 2007'de Filipinler'in güneyinde bulunan Basilan'daki İslami militanlar 14 denizciyi öldürdü. Denizcilerden 11 tanesinin başı vuruldu, öte yandan 9 denizci yaralandı ve tahmini 4 isyancı da öldürüldü. Çatışma, denizciler 10 Haziran 2007'de kaçırılmış olan İtalyan rahip, Giancarlo Bossi'yi ararken gerçekleşti.Filipin hükümeti ile yapılan MİKC barış sözleşmesine rağmen , bir MİKC askeri üyelerinden birinin silahlı çatışmalara karışmış olduğunu doğruladı. MİKC için baş arabulucu olan Muhager İkbal, boyun vurma ve rahibin kaçırılması olaylarından sorumlu olduklarına dair söylenenleri inkar etti.[13] 10 Haziran'da Zamboanga Sibugay eyaletinde kaçırılmış olan Giancarlo Bossi, fidye ödenmemesine rağmen 19 Temmuz 2007'de serbest bırakıldı. Filipinli yetkililer rahibi kaçıranları, Ebu Seyyaf 'ın adamları olarak belirledi. Devlet otoriteleri Bossi'nin kaçırılmasıdan ötürü MIKC'nin bir firari komutanını suçladı, ama suçlamalar reddedildi. [14][15]

Al-Barkah şehrindenki MİKC ile gerçekleşen çarpışma sonucu, 11 Filipinler Deniz Kuvvetleri askerinin boynu vurularak öldürülmesi olayına karşılık , askerler Basilan bölgesinde konuşlandı. Bunun sonucu olarak, Basilan il müdürüne göre, 900 aileden fazlası yerlerinden çıkartıldı.[16] MİKC, 14 Filipin Deniz Kuvvetleri askerinin ölümünü üstlendi. MİKC üyeleri, Basilan'daki bölgelerinin işgal edilmesine karşılık, bu olayı bir uyarı olarak açıkladı. Önceki anlaşmalarda, bölgedeki çekişmeyi engellemek adına, iki grup MİKC'nin varlığının ve kamplarının tanınması için müzakere etti. [16][16]

4 Ağustos 2008'de Filipin Temyiz Mahkemesi, devletin ve MİKC'nin Ana Vatan Antlaşması Memorandumu'nu resmi olarak imzalamalarını engelleyen geçici bir menetme kararı yayınladı. Antlaşma tüm anlaşmazlıkları sonuçlandırabilirdi ve iki grup arasında kapsamlı bir nihai sözleşmeye vesile olacak resmi görüşmeleri başlatabilirdi.[17] Mahkeme , barış sözleşmesinde tasarlanan Müslüman Mindanao Özerk Bölgesi'nin genişletilmiş sınırlarına itiraz eden güney eyaleti devletinin önergelerini kabul etti.[18]

Malezya 'da 27 Temmuz tarihinde eski vali olan barış görüşmelerini yöneten kişi Rodolfo Garcia ve barış sürecindeki başkanlık danışmanı Hermogenes Esperon ve MİKC adına da Muhager İkbal tarafından Ana Vatan Antlaşması Memorandumu imzalandı.Resmi imzalama, 5 Ağustos'da planlanmıştı.[19] Ana Vatan Antlaşması Memorandumu, 2001 yılında Filipinler Cumhuriyeti Devleti ile Moro İslami Kurtuluş Cephesi arasındaki sözleşmeler içindeki muhtelif gündem konularından sonuncusudur.[19]

Morolu Genç Fikir İşçileri Grubu (YMPN), halka Ana Vatan Antlaşması Memorandumu'ndan korkmamalarını ve Morolu'lara yapılan haksızlığa karşı yüreklerini ortaya koymalarını söyledi.[20] 21 Ağustos'ta yaptıkları bir bildiride şöyle söylediler: "Sıkıntının olduğu bugünlerde, Hristiyan ve Müslüman komşularımızla birlikte barış, kabullenme ve adalet adına ellerimizi birleştirmeliyiz. Biz bu karmaşıklığa karşı demokratik ve barışçıl bir çözüm için söz verdik. Ana Vatan Antlaşması Memorandumu'ndan korkmayın. Ey halk, Moro mağduriyetine karşı yüreğini aç."[20]"

Ertesi yıl, devlet görevlileri tarafından pek çok MİKC kumandanı saldırı kampanyası başlatmış olarak etiketlendi. Ardından, Filipin Silahlı Kuvvetleri, 6.000 askerden oluşan 10 taburu Lt. Gen. Cardozo Luna komutasında Mindanao'ya harekete geçirdi.[21] Bu şiddet olayları sonucunda 600.000 insan yerinden edildi ve 300 kişi öldü.[22]

14 Ekim 2008'de bölünmüş oylarla idare edilen mahkeme Ana Vatan Antlaşması Memorandumu'nu ve 2001'de imzalanan Tripoli Antlaşması'nı anayasaya ve kanunlara aykırı olduklarını ilan etti.Mahkeme üyesi Conchita Carpio-Morales şunları söyledi: "Özetlemek gerekirse, barış sürecinde başkanlık danışmanı ilgili danışma sürecini yürütmeyi başaramayınca, hoşgörüyü vahim bir şekilde suistimal etti. Ana Vatan Antlaşması Memorandumu tarafından tasarlanan gizli süreç yasal yetkiye aykırı işliyor ve kaprisli, baskıcı , keyfe bağlı ve despot uygulama olarak karşımıza çıkıyor. "[23][24][25]

Bangsamoro Sivil Toplum Birliği gibi sivil topluluk organizasyonları, revizyon için bir teklif sundu. Fakat, Temyiz Mahkemesi, Filipin hükûmeti ile MİKC arasında 21 Kasım 2008'de imzalanmış olan Ana Vatan Antlaşması Memorandumu'nu anayasaya aykırı ilan eden 14 Ekim kararını yayınladı. [19]

14 Ekim 2009'da Flipinler'de kaçırılmış olan İrlandalı rahip baba Michael Sinott'un serbest bırakılması için, MİKC askerleri yardım teklifinde bulundu ve Sinnott'un tutulduğuna inanılan bölgeye 100 askerini göndermek için izin istedi. Fakat Filipin hükûmeti tarafından teklif reddedildi.

23 Eylül 2010'da Mohagher İkbal şunları söyledi: " MİKC Filipinler'de bağımsız olmak yerine, ABD gibi bir federal devlet üyesi olma peşindeler. Böyle bir müslüman eyaleti ulusal savunma adına güç kullanamayacak ve dış işleri, ulusal para, para basma ve posta servisleri işlerini yürütemeyecekler. Çünkü bu işler merkezi devletin sorumluluğunda olacak. İkbal ayrıca şunları ekledi: "Bir eyalet olarak kendi askeri birlikleri olmayacak, bunun yerine iç güvenlik için askeri olacak."[26]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ By Orlando de Guzman (2003-05-06). "Online Article:The Philippines' MILF rebels, Last accessed 23 October 2006". BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3003809.stm. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  2. ^ Philippines CIA World Factbook, 2006
  3. ^ "Retrieved April 2, 2009 (12.20 GMT)". Cdi.org. 2002-02-15. http://www.cdi.org/terrorism/moro.cfm. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  4. ^ John Pike. "Retrieved April 2, 2009 (12.21 GMT)". Globalsecurity.org. http://www.globalsecurity.org/military/world/para/milf.htm. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  5. ^ Dangerous dynamics: activists, militants and terrorists in Southeast Asia, Wright-Neville, D. The Pacific Review 17 (1), (2004)
  6. ^ "In the Spotlight: Moro Islamic Liberation Front". Terrorism - Terrorist Network. http://www.cdi.org/terrorism/moro.cfm. Erişim tarihi: February 15, 2002. 
  7. ^ President: MILF has until June 1 to cut terror links, Guinto, J. Philippine - Daily Inquirer, 13 May (2003)
  8. ^ "MIPT Terrorism Knowledge Base". Tkb.org. 27 Aralık 2007 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20071227141113/http://www.tkb.org/Group.jsp?groupID=3631. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  9. ^ "Terrorism - Terrorist Network - In the Spotlight: Moro Islamic Liberation Front". Cdi.org. 2002-02-15. http://www.cdi.org/terrorism/moro.cfm. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  10. ^ Tentacles of terror: Al Qaeda’s Southeast Asian network, Abuza, Z. Contemporary Southeast Asia 24(3),(2002)
  11. ^ Buffer zones set up to prevent CVO-MILF clashes in Maguindanao , Carolyn Arguillas, Mindanews.com, July 10, 2006
  12. ^ "Breakthrough seen in Manila's talks with Muslim rebels". Reuters. March 10, 2007. http://www.reuters.com/article/homepageCrisis/idUSSP302379._CH_.2400. Erişim tarihi: March 10, 2007. 
  13. ^ "Online Article: Rebels behead Philippine troops, Last accessed 12 July 2007". BBC News. 2007-07-11. http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6290302.stm. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  14. ^ Eux.tv, Abducted Italian priest freed in southern Philippines Last accessed 20 July 2007[ölü/kırık bağlantı]
  15. ^ "Inquirer.net, MILF to military on Bossi: ‘We told you so’ Last accessed 20 July 2007". Newsinfo.inquirer.net. http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/regions/view_article.php?article_id=77798. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  16. ^ a b c Lidasan, A. (2007) The Moro people have had it with all-out wars! Make Room for Peace, Pull-out troops in Basilan. Arkibong Bayan
  17. ^ "jurist.law.pitt.edu, Philippines high court blocks signing of regional peace agreement". Jurist.law.pitt.edu. 2008-08-04. http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2008/08/philippines-high-court-blocks-signing.php. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  18. ^ Parameswaran, Prashanth (2008-08-18). "Preserving the Southern Philippines' Threatened Peace Deal". World Politics Review. http://www.worldpoliticsreview.com/article.aspx?id=2579. Erişim tarihi: 2009-01-14. 
  19. ^ a b c Arguillas, C. (2008), SC affirms Oct. 14 ruling on "unconstitutional" MOA-AD, Mindanews
  20. ^ a b Mindanews (2009), Young Moro group appeals to public: "open your hearts to the Moro grievance", Mindanews
  21. ^ Mindanaws (2009), Military starts operations against Bravo, Mindanews
  22. ^ Gallardo, F. (2009), Thousands line up road for Mindanao Peace Power Day, Mindanews
  23. ^ supremecourt.gov.ph/news, SC Declares MOA-AD Unconstitutional
  24. ^ "abs-cbnnews, Palace loses ancestral domain case with 8-7 SC vote". Abs-cbnnews.com. 2008-10-14. http://www.abs-cbnnews.com/nation/10/14/08/palace-loses-ancestral-domain-case-8-7-vote. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  25. ^ "Peace adviser committed ‘grave abuse of writerity'". Newsinfo.inquirer.net. 2008-10-14. http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20081014-166307/SC-MILF-deal-unconstitutional. Erişim tarihi: 2010-06-04. 
  26. ^ Philippine Muslim rebels drop independence demand, ABC News International.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]