Mihail Grigoryeviç Çernyayev

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Chernjaev.jpg

Mihail Grigoryeviç Çernyayev (Rusça: Михаи́л Григо́рьевич Черня́ев/ 3 Kasım 1828, Benderi, Besarabya-16 Ağustos 1898, Tubışki, Belarus, Çarlık Rusyası), panslavizm yanlısı Rus generali. Çarlık Rusyası'nın topraklarını Orta Asya'ya kadar genişletmesi ve 1876'da Osmanlılara karşı savaşan Sırp ordularına komuta etmesiyle tanınır.


Çarlık Genelkurmay Askeri Akademisi'ni bitirdikten sonra, teğmen rütbesiyle Kırım Savaşı'na (1853-56) katıldı. 1864'te küçük bir görevle gönderildiği Orta Asya'da Evliya Ata ve Çimkent'i ele geçirdi. Daha sonra verilen yönergenin dışına çıkarak, Taşkent'i almak amacıyla eylül 1864'te Çimkent'ten başlattığı ani bir hücum başarılı olamadıysa da, haziran 1865'te Taşkent'i aldı. Aynı yıl Çarlık Rusyası'na bağlanarak Türkistan adı verilen bu yeni Rus eyaletine askeri vali olarak atandı. Daha sonraki yayılmacı seferlerde yenilgiye uğrayınca, 1866'da görevinden alındı.

1875'te Bosna ve Hersek'te Osmanlı yönetimine karşı başlatılan ayaklanmanın Balkanlara yayılması üzerine, Osmanlılar Balkanlar'da yaşayan Slav halklarını bastırmak için sert önlemlere başvurdular. Aşırı milliyetçi Russki Mir adlı dergisinde Slav halklarınının Balkanlar'daki ayaklanmasını ve panslavizm hareketini destekleyen Çernyayev, Rusya'nın Slavları Osmanlı boyunduruğundan kurtarma görevini üstlenmesini ve Balkanlar'da Rus kültür ve etkisinin yaygınlaştırılmasını savundu. 1876'da Osmanlı Devleti'ne savaş ilan eden Sırp yönetiminin isteği üzerine, yanına 5 bin Rus gönüllüsü de alarak Sırp ordularının komutanlığını üstlendi. Ama ağır bir yenilgiye uğradı. Sırbistan'ın beklentilerinin tersine resmen savaşa girmeyen Rusya, Sırbistan'ın Osmanlı Devleti'yle yaptığı barış antlaşmasının koşullarından hoşnut kalmadığından, Osmanlı Devleti'ne savaş açtı. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Kafkasya'da kurmay subay olarak geri hizmetle görevlendirilen, Çernyayev 1882'de tutucu Slavofil eğilimleriyle tanınan III. Aleksandr'ın başa geçmesiyle yeniden göze girdi ve korgeneralliğe yükseltidi. Aynı yıl Türkistan askeri valiliğine getirildi, ama 1884'te serüvenci girişimleri nedeniyle emekliye ayrıldı.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]