Messier 87

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 12s 30d 49,4sn; +12º 23' 28″

Başak A
M87 jet.jpg
Işık hızına yakın hızla fırlatılan M87'deki püskürme.
Gözlem verisi
Dönem J2000
Takımyıldız Başak
Bahar açısı (α) 12s 30d 49.4sn[1]
Yükselim (δ) +12° 23′ 28″[1]
Gök ada sınıfı E+0-1 pec;NLRG Sy[1]
Açısal boyut  (V) 8.3 × 6.6 yay-dakika[1]
Görünür parlaklık  (V) 9.59[1]
Yüzey parlaklığı Magdk.png +13,0[2]
Fiziksel özellikler
Bağlı birlik Başak kümesi
kırmızıya kayma (4233 ± 143) ∙ 10-6[3]
Dikey hız (1266 ± 43) km/sn[3]
Uzaklık 52 MIy[1]
Tarihçe
Kaşif Fransa Charles Messier
Keşif yılı 1781
Katalog başlıkları
M 87 • NGC 4486 • GC 3035 • Arp 152 • h 1301 • MCG +02-32-105 • PGC 41361 • UGC 7654 • VCC 1316 • ZWG 70.139 • 3C 274 • Virgo A
Ayrıca bakınız:
Galaksi
Galaksiler listesi

Messier 87 (ayrıca M87, Virgo A veya NGC 4486 olarak da bilinir) Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık 52 milyon ışık yılı uzaklıkta[4] bulunan dev bir eliptik gökadadır. Charles Messier tarafından 18 Mart 1781 tarihinde keşfedilmiştir. Charles Messier, gözlem defterine düştüğü notta gökada için içinde yıldız olmayan bir bulutsu diyordu. Oysa Messier'in yıldızsız bulutsu sandığı şey, en az birkaç yüz milyar yıldızdan oluşmuş dev bir sistemdi. M87, Başak kümesi'nin kuzeyinde bulunan en büyük ve en parlak gökadadır. Gökada, dikkat çekici ve önemli bir etkin çekirdeğe sahiptir ve özellikle çoklu dalga boyunda radyasyon yayan güçlü bir radyo dalgası kaynağıdır.[5] Dünyaya yakın dev bir eliptik gökada ve çok parlak bir radyo kaynağı olması nedeniyle keşfinden bu yana amatör ve profesyonel çalışmalar için popüler bir hedef olmuştur.

Küresel kümeler[değiştir | kaynağı değiştir]

M87, alışılmadık derecede büyük küresel yıldız kümeleri popülasyonuna sahiptir. 2006'da yapılan gözlemlerle çekirdeğin 25′ dışına doğru yaklaşık 12,000 ± 800 küresel küme hesap edilmektedir.[6]

Püskürme[değiştir | kaynağı değiştir]

1918'de, Lick Gözlemevi'nden gökbilimci Heber Curtis M87'den gelen maddenin püskürmesini keşfetti. Bu püskürme büyük bir ihtimalle süper büyük kütleli bir karadeliğin etkisiyle M87'nin çekirdeğinden 5000 ışık yılı uzaklığa fırlatılan maddeden oluşur. Gökbilimciler, bu kara deliğin kütlesini yaklaşık 6.4 milyar (6.4×109) Güneş kütlesi olarak tahmin etmektedirler. Ayrıca M87'nin çok güçlü bir X-ışını kaynağı olduğu bulunmuştur.

Süperluminal hareket[değiştir | kaynağı değiştir]

Hubble Uzay Teleskobu'nca 1999 yılında sağlanan fotoğraflarla, M87'deki püskürmenin hızını ışık hızının dört veya altı kat üzerinde olduğu ölçülmüştür. Bu hareketin püskürmede görülen göreli bir hız sonucu oluştuğuna ve gerçek bir süperluminal hareket olmadığına inanılmaktadır.

X-ışını yayan döngüler ve halkalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Chandra X-ışını Gözlemevi gözlemleri, M87'den çevresine x-ışını yayan döngüler ve halkaların varlığını göstermiştir. Bu döngüler ve halkalar basınç dalgaları tarafından oluşturulur. Bu basınç dalgaları süper büyük kara delik sonucu fırlatılan püskürmenin çeşitli değişimlerinden kaynaklanır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • NGC 1316: merkezinde süper büyük kütleli kara delik olan bir başka gökada

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Messier 87 ile ilgili medyaları bulabilirsiniz.