Melikşah
| Sultan Celalü'ldevle ve'd-din Müizzuddin Ebu'l Feth Melikşah[1] | |
|---|---|
| Büyük Selçuklu Devleti | |
| Melikşah'ın bir minyatürü | |
| Hüküm süresi | 1072-1092 |
| Tam adı | Sultan Celalü'ldevle ve'd-din Müizzuddin Ebu'l Feth Melikşah |
| Unvan(lar)ı | Ebul'l Feth (Fetihlerin Babası) Es-Sultânü’l-âzam Sultânü’l- âlem, Şehinşâh-i âzam (Ülkenin genişliği için) Es-Sultânü’l-âdil (adil davranışından dolayı)[2] |
| Doğum tarihi | 1055 |
| Ölüm tarihi | 1092 |
| Önce gelen | Alparslan |
| Sonra gelen | I. Mahmud (Selçuklu) |
| Hanedan | Selçuklu |
| Babası | Alparslan |
| Çocukları | Berkyaruk, Muhammet Tapar, Ahmed Sencer |
Melikşah (Farsça: ملكشاه d. 1055 - ö. 1092), Büyük Selçuklu Devleti hükümdarıdır. (1072-1092)Devrinde Büyük Selçuklu Devleti en geniş sınırlarına ulaştı.[3]Sınırlar Anadolu'dan Umman'a Kafkaslar'dan Hindistan önlerine uzandı (10.000.000 km2). Melikşah'tan sonra Selçuklular eski gücüne kavuşamadı. Devrin en önemli kişileri arasında Ömer Hayyam bilim ve Nizamülmülk siyaset dalında bulunur.[4]
===== Pipişah
- REDIRECT [[Hedef sayfa ad[5]ı]]
=====
[değiştir] Hayatı
Melikşah,6 Ağustos 1055 pazar günü doğmuştur. Babası Alparslan, kabiliyeti ve cesareti ile dikkati çeken Melikşah ile yakından ilgilendi. Melikşah babası ile birlikte küçük yaşta Gürcistan seferine katıldı. Alparslan 1066 tarihinde Melikşahı veliaht tayin etti. 1072 tarihinden sonra Melikşah hükümdar oldu. Melikşah sultan olduktan sonra babası zamanında vezirlik makamına getirilen Nizamülmülk'ü görevinde bıraktı.Alparslan'ın hükümdar olduğu dönem Büyük Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemidir.Babası Alparslan'ın yerine Melikşah 1072 yılında tahta geçti. Tahta geçtiği ilk yıllarda kardeşi yönetimi ele geçirmek için isyan etti.Onu yenerek ülkesinde düzeni sağladı.Bu arada Devletteki iç isyandan faydalanan Gazneli ve Karahanlı devletleri birleşerek saldırdılar. Bu iki devletide yendi. Karahanlı Devleti bu mağlubiyetten sonra ikiye ayrıldı. Doğu Karahanlılar Karahitaylar, Batı Karahanlılar'ı Herzemşahlar yıktı.
[değiştir] Hükümdarlığı
Melikşah tahta çıktıktan sonra Gazneliler ve Karahanlılar Selçuklu topraklarına saldırdı. Ayrıca kardeşi Büyük Selçuklu tahtında hak iddia ederek isyan başlattı. Kardeşinin isyanı vezir Nizamülmülk tarafından bastırıldı.
Melikşah daha sonra Karahanlılar ve Gazneliler üzerine sefer düzenledi ve kaybedilen yerleri geri aldı. Melikşah'ın Gürcistan'a yaptığı 3 sefer sonucunda Gürcü Kralı ve bölgedeki diğer mahalli hükümdarlar, Büyük Selçuklu Devletinin hakimiyetini kabul ettiler. Melikşah zamanında Selçuklu komutanları Anadolu, Suriye Filistin ve Yemen'de fetihler yaptı.
Abbasi halifesi 1087'de Bağdat'a gelen Melikşah'a çeşitli hediyeler verdi. Ayrıca Halife, Melikşah'ı doğunun ve batının sultanı ilan ederek ona iki kılıç kuşattı. Melikşah kızını halife ile evlendirdi.
Karahanlı hükümdarının Selçuklu topraklarına saldırması üzerine tekrar Maveraünnehir seferine çıkan Melikşah önce Batı Karahanlıların daha sonra ise Doğu Karahanlıların topraklarını Büyük Selçuklu Devletine dahil etti.
[değiştir] Mirası
Melikşah zamanında Büyük Selçuklu Devletinin sınırları Akdeniz ve Marmara Denizinden Kaşgar'a, Kafkasya'dan Yemen'e kadar uzanıyordu. Melikşah avlanmayı sever ve alimleri korurdu. Gazali, Kaşgarlı Mahmud ve Ömer Hayyam gibi alim ve şairleri himaye etti. Bağdat'da Sultan Melikşah Camiini yaptırdı. Isfahan'da bir rasathane, çeşitli yerlerde ise kervansaray,köprü,imaret,kale,hisar ve medreseler inşa ettirdi. 1074'de Celali takvimini hazırlattı. Ticaret mallarından alınan vergilerin bazılarını kaldırdı. Ermeni Patriğinin isteği üzerine kiliseleri, manastırları ve rahipleri vergiden muaf tuttu. Hac yollarında su kuyuları açtırdı ve bu yolların emniyetini sağladı.
/*Kaynakça/*
- ^ Fazlullah, Reşidüddin (2010). “Üçüncü Padişah Sultan Celalü'ldevle ve'd-din Melikşah Ebu'l Feth bin Alparslan Muhammed bin Davud'un Zikri”, Cami'ü't Tevarih (Türkçe), 125, Selenge Yayıncılık. ISBN 9789758839766.
- ^ "MELİKŞAH". rehber.ihya.org. 2010-11-04 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Tettveti, Abdurreşid (1875). Fehrengi Reşidi.
- ^ Mahmud, Ahmed bin (1977). Selçukname (Türkçe).
- ^ ademberkanıl
| Önce gelen: Alp Arslan |
Büyük Selçuklu Sultanı 1072 - 1092 |
Sonra gelen: I. Mahmud |
