Medeba

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Medeba
(مادبا)
Ülke Ürdün Ürdün
İl Medeba
Yüz ölçümü
 - Kent 100 km2 (38,6 mi2)
Nüfus (2004)
 - Şehir 65.000
Zaman dilimi EEZ (+2)
İnternet sitesi: http://www.madabacity.gov.jo/

Medeba, Ürdün'ün ortabatı kesiminde kent. Deniz düzeyinden 760 m yükseklikte bir yaylada yer alır. Amman'ın 32 km güneyinde, Ürdün'ün güney kesimine giden ana karayolu üzerindedir. Ürdün'deki beşinci büyük yerleşim yeri olan Medeba, Medaba ilinin merkezidir.

Eski bir kent olan Medeba'nın adı Eski Ahit'te geçer. Buna göre, Musa'nın yönetimindeki İsrailoğulları Amori topraklarından geçmelerine izin vermeyince kenti yakıp yıkarlar (Sayılar 21). Kent daha sonra Yeşu tarafından Rubenoğullarına bırakılır (Yeşu 13:16). MÖ 9. yüzyılda da Moab kralı Meşa tarafından fethedilir. Haham metinlerinde halkının Yahudi olduğundan söz edilen kent Hıristiyanlığın yayılmasından sonra önemli bir Bizans merkezi oldu. 1880'de yıkıldıktan sonra el-Kerak ve çevresinde yaşayan Hıristiyan Araplar tarafından yeniden inşa edildi.

Günümüzde kenti çevreleyen verimli düzlüklerde buğday ve arpa yetiştirilir.

Medeba mozaik haritası[değiştir | kaynağı değiştir]

Medeba mozaik haritasından bir ayrıntı.

Kent, Kutsal Topraklar'ın bilinen en eski haritası olan Medeba mozaik haritası ile tanınır. Milattan sonra 6. yüzyıldan kalma, 21.5x7 cm boyutlarındaki bu harita eski Byblos'tan (bugün Cübeyl, Lübnan) Teb'e (Mısır) kadar uzanan bölgeyi kapsar. Harita Caesarea'lı (Horbat Kesari) Eusebios'un Onomastikon (Adlar Sözlüğü) adlı yapıtından yararlanılarak hazırlanmış, yer adları Yunanca olarak verilmiştir. Medeba haritası, Necef Çölünde bulunan ve başka kaynaklarda geçmeyen yerlerin adları ile ayrıntılı bir Kudüs haritası vermesi nedeniyle büyük önem taşır.

Eski yıkık kiliselerden birinin tabanında bulunan mozaik 1884'te ortaya çıkarılmıştır. 1896'da bilim adamlarının dikkatini çektiğinde büyük bölümü bozulmuş olan haritanın eldeki parçası antik Neapolis'ten (bugün Nablus) Mısır'a uzanan bölgeyi kapsar. Harita 1965-66 yıllarında Alman arkeologlar tarafından onarılmıştır.