Maxwell denklemleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Maxwell denklemleri, James Clerk Maxwell' in toparladığı dört denklemli, elektrik ve manyetik özelliklerle bu alanların maddeyle etkileşimlerini açıklayan bir settir. Bu dört denklem sırasıyla, elektrik alanın elektrik yükler tarafından oluşturulduğunu (Gauss Yasası), manyetik alanın kaynağının, manyetik yükün olmadığını, yüklerin ve değişken elektrik alanların manyetik alan ürettiğini (Ampere-Maxwell Yasası) ve değişken manyetik alanın elektrik alan ürettiğini (Faraday' ın İndüksiyon Yasası) gösterir.

Mekanik olayların analizinde Newton yasalarının önemiyle, elektromanyetizmada Maxwell denklemlerinin önemi eşdeğerdir. Maxwell denklemleri, elektromanyetizmayla ilgili o yıllara kadar yapılmış çalışmaların tümünü biraraya getirmesinin yanında bu denklemler ışık hızıyla (c=1/√μ0ε0) hareket eden elektromanyetik dalgaların varlığını öngörür. Ayrıca, bu teori böyle dalgaların, ivmeli yükler tarafından yayınlandığını gösterir.

Konu başlıkları

Denklemler [değiştir]

Yasa Adı Diferansiyel biçim İntegral biçim
Gauss Yasası: \nabla \cdot \mathbf{D} = \rho \oint_S  \mathbf{E} \cdot d\mathbf{A} =\frac {Q} {\epsilon_0}
Manyetizma için Gauss yasası
(manyetik alanın kaynağı yoktur):
\nabla \cdot \mathbf{B} = 0 \oint_S \mathbf{B} \cdot d\mathbf{A} = 0
Faraday' ın indüksiyon yasası: \nabla \times \mathbf{E} = -\frac{\partial \mathbf{B}} {\partial t} \oint \mathbf{E} \cdot d\mathbf{l} = - \frac { d \mathbf{\Phi_B} } {dt}
Ampère Yasası
(Maxwell'in eklemesiyle):
\nabla \times \mathbf{H} = \mathbf{J}_i + \frac{\partial \mathbf{D}} {\partial t} \oint \mathbf{B} \cdot d\mathbf{l} = \mu_0 I+ \epsilon_0 \mu_0 \frac {d\Phi_E} {dt}

Bu tablodaki semboller ve onlara karşılık gelen SI birimleri:

Sembol Anlamı SI Birimi
\mathbf{E} Elektrik alanı volt/metre
\mathbf{H} Manyetik Alan
ampere/metre
\mathbf{D} elektrik yerdeğiştirme alanı
veya elektrik akı yoğunluğu
coulomb/metrekare
\mathbf{B} manyetik akı yoğunluğu
veya manyetik indüksiyon
veya manyetik alan
tesla, veya eşdeğeri,
weber/metrekare
\ \rho_ \ serbest elektrik yük yoğunluğu,
bağlı yükleri içermez
coulomb/metreküp
\mathbf{J}_i iletkenlik akım yoğunluğu,
kutuplanma ve manyetizasyon içermez
ampere/metrekare
d\mathbf{A} sonsuz küçük A yüzeyinin diferensiyal vektör elemanı

S yüzeyinin küçük yöne ve boya sahip yüzey normali

metrekare
 dV \  S yüzeyini kapatan diferansiyel V hacmi metreküp
 d \mathbf{l} S yüzeyini çevreleyen C kontürünün teğetsel diferensiyal vektör elemanı metre
\nabla \cdot diverjans operatörü 1/metre
\nabla \times rotasyon operatorü 1/metre
\epsilon_0 Serbest uzayın elektrik geçirgenliği 8,854187817 x 10-12 C2N-1m-2
\mu_0 Serbest uzayın manyetik geçirgenliği 4π x 10-7 NA-2


\mathbf{D} = \varepsilon \mathbf{E}
\mathbf{B} = \mu \mathbf{H}

Fiziksel anlamlar [değiştir]

Gauss yasası [değiştir]

Bu yasa herhangi bir kapalı yüzeyden geçen toplam elektrik akısının bu yüzey içindeki net yükün ε0'a bölümüne eşit olduğunu ve elektrik alanını, bu elektrik alanını meydana getiren, yük dağılımına bağlar.

Manyetizma için Gauss yasası [değiştir]

Bu denklem kaplı bir yüzeyden geçen net manyetik akının sıfır olduğunu ifade eder. Yani, kapalı bir hacme giren manyetik alan çizgilerinin sayısı, bu hacmi terkedenlerin sayısına eşittit. Bu, manyetik alan çizgilerinin herhangi bir noktada başlamayacağını ve sonlanmayacağını gösterir.

Faraday yasası [değiştir]

Bu yasa, herhangi bir kapalı yol boyunca elektrik alanının çizgi integrali olan emk'nin bu kapalı yol boyunca sınırlanan yüzey alanından geçen manyetik akının değişim hızına eşit olduğunu açıklar.

Ampère yasası [değiştir]

Bu yasa Ampere yasası olarak bilinmesine rağmen aslında Ampere yasasının daha genelleştirilmiş biçimidir. Değişen elektrik alanı ve elektrik akımları tarafından oluşturalan manyetik alanın oluşumunu tanımlar.