Matthias Erzberger

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Matthias Erzberger

Matthias Erzberger (20 Eylül 1875, Buttenhausen, Württemberg - 26 Ağustos 1921, Baden, Almanya), Almanya'da, Merkez Partisi sol kanadının önderi. I. Dünya Savaşı sonunda, Almanya adına ateşkes imzalamıştır.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir zanaatçının oğlu olan Erzberger bir süre öğretmenlik yaptı. Daha sonra Merkez Partisi'nin yayın organı Deutsches Volksblatt'ta gazeteciliğe başladı. Württemberg'deki parti örgütü içinde kısa sürede yükseldi. 1903'te Reichstag'a (parlamento) seçildi ve zamanla partinin sol kanat önderi olarak kendini kabul ettirdi. Erzberger'in, Almanya'nın Afrika'daki sömürgelerinin içinde bulunduğu koşullar nedeniyle Bülow hükümetini sert bir dille kınaması, Reichstag'ın Aralık 1906'da dağılmasına yol açtı.

I. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Dünya Savaşı sırasında önceleri Almanya'nın yaygın ilhaklarda bulunmasını destekledi. Ama Reichstag'da, hiçbir toprak talebi öne sürülmeksizin barış görüşmelerine gidilmesi yolundaki 19 Temmuz 1917 tarihli kararında önemli etkisi oldu.Şansölye Theobald von Bethmann Hollweg'in istifasına yol açan olaylarda da payı vardı. Erzberger, Hollweg'in yerine Bülow'un geçmesinden yanaydı. Yeni Reichstag'taki çoğunluğun (Merkez, Sosyal Demokrat, İlerici partiler) önderi olarak demokratik anayasal reformları yapmaı amaçlıyordu. 1918 Brest-Litovsk Antlaşması'nı onaylamakla birlikte, Doğu Avrupa halklarına kendi kaderini tayin hakkı tanınmasını istedi. Savaş sonrasında bile, Der Völkerbund (1918; Milletler Cemiyeti) adlı kitabında, bir Milletler Cemiyeti kurulması düşüncesini desteklemişti. Fransa'da Compiégne'de toplanan Ateşkes Komisyonu'na, Alman delegasyonunun başkanı olarak katıldı. 11 Kasım 1918'de ateşkes imzalandı.

Erzberger, Almanya'nın ilk cumhuriyet hükümetini kuran Şansölye Philipp Scheidemann'ın hükümetinde görev aldı ve Versailles Antlaşması'nın (1919) kabul edilmesi için baskı yaptı.

Savaş sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Haziran 1919'dan Mart 1920'ye değin Şansölye Gustav Bauer'in yardımcılığını ve maliye bakanlığını yürüttü. Mali reformları hem eski mülk sahibi sınıflarca, hem de bu reformları merkezileştirmeye doğru atılan adımlar olarak gören federalistlerce tepkiyle karşılandı.

Cumhuriyetçi-demokratik sistemin savunucusu olarak Erzberger, aşırı sağın yürüttüğü bir iftira kampanyasının hedefi oldu. Mart 1920'de, onu siyasi konumunu kullanarak rüşvet almakla suçlayan Karl Helfferich'e karşı açtığı davayı kazandıysa da önemsiz bir tazminat aldı ve bakanlıktan istifa etti. Merkez Partisi bu saldırılar sırasında Erzberge'i yeterince desteklemedi. Erzberger istifa ettikten sonra da partiden ilgi görmedi. Kara Ormanlar'da tatildeyken milliyetçi bir örgütün üyelerince vurularak öldürüldü.