Maruni Kilisesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Maruniler sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Maruni
Toplam nüfus
3.198.600[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Lübnan Lübnan 1.062.000 [2]
Arjantin Arjantin 750.000 [2]
Brezilya Brezilya 550.000 [2]
Amerika Birleşik Devletleri ABD 215.000 [2]
Meksika Meksika 160.000 [2]
Avustralya Avustralya 160.000 [2]
Kanada Kanada 85.000 [2]
Suriye Suriye 52.100 [2]
Fransa Fransa 52.000 [2]
Venezuela Venezuela 25.000 [2]
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs 4.940[3]-10.000 [2]
Filistin Devleti Filistin 8.000 [2]
Almanya Almanya 5.400 [2]
Birleşik Krallık İngiltere 5.300 [2]
Mısır Mısır 5.000 [2]
Belçika Belçika 3.400 [2]
İtalya İtalya 2.500 [2]
İsveç İsveç 2.470 [2]
İsviçre İsviçre 2000 [2]
Ürdün Ürdün 1000 [2]
Diller

Arapça, Süryanice [4]

Din

Katolik

İlgili etnik gruplar

Aramiler, Süryaniler

Maruni Kilisesi, (Süryaniceܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܡܪܘܢܝܬܐ ܕܐܢܛܝܘܟܝܐ‎ ʿīṯo suryaiṯo māronaiṯo d'anṭiokia) 7. yüzyılda Süryani Ortodoks Kilisesi'nden ayrılan bir Katolik kilisesidir.[4]

Maruniler ise, bu kiliseye bağlı olan ve günümüzde Ortadoğu'da başta anayasal olarak cumhurbaşkanının Maruni olmasının zorunlu olduğu Lübnan[5] olmak üzere Kıbrıs ve Filistin-İsrail topraklarında yaşayan dinî topluluktur. Ayrıca Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Amerika ülkelerinde de göçmen kökenli önemli bir Maruni nüfus yaşamaktadır. Türkiye'de ise varlıkları bilinmekte ama kesin bir sayı tahmini yoktur.[6]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Maruni, adı M.S. 4-5yy'larda yaşamış Süryani kökenli hristiyan din adamı Aziz Maron (yada Maro)'a dayanır.[7]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans döneminde Katoliklikten Ortodoksluğa geçmişlerdir. Bizansın sindirme politikaları üzerine tekrar Katolik olmuşlardır. İslam devletinde varlıklarını koruyup geliştirmiştirler. 1517 yılında başlayan Osmanlı egemenliği ile ek haklar kazandılar. 1800 lü yıllara doğru Çarlık Rusyası'nın sürekli olarak Osmanlılara karşı kullanacağı bir koz oldular. 19 yy. boyunca birçok isyan çıkardılar.

I. Dünya Savaşı ile biten Osmanlı egemenliğinden sonra 20 yıl kadar Fransa yönetiminde kalan Lübnan ve Suriye'de eski haklarında yoksun bırakıldılar. Fransa çekildikten sonra yönetim Müslümanlara kalınca düşmanlıkları arttı. Silahlı gruplar oluşturdular. Yeryer şehir içinde çatışmalar çıktı ve iç savaş başladı bunun bir nedeni de Filistin'den gelen Müslüman Araplar, bundan 7 yıl sonra da 1982'de İsrail'in Lübnan'ı işgali ile Maruniler İsrail ordusuyla birlikte savaştı ve ülkedeki Filistin topluluklarının çoğunun kökünü kuruttu, Filistinlileri ülkenin kuzeyindeki ve güneyindeki mülteci kamplarına yolladılar ve böylece Lübnan'ın etnik yapısının değiştirilmesini engellemiş oldular.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Lübnan[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde Lübnan nüfusunun %22'si Marunilerden oluşmaktadır.[6]

Kıbrıs[değiştir | kaynağı değiştir]

Maruniler, adanın üçüncü büyük dini ve etnik grubunu oluştururlar. Nüfusları, farklı kaynaklarda 4.940(%0.6) ile 10.000 arasında gösterilir. Bu nüfusun büyük bölümü Güney Kıbrıs Rum Yönetimi topraklarında yaşar.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

1940 yılına kadar genellikle dağlarda yaşayan Maruniler bu zamandan sonra Anti-Lübnan dağlarında inerek başkent Beyrut'a yerleştiler. Bu nedenle kültürlerinde büyük bir yozlaşma oldu. Bir kısmı ise Beyrut'a geldikten sonra ABD' ye göç etti, bazıları da iç savaşta çoğu Latin Amerika ülkelerine göç etti. Genellikle avcılıkla, toplayıcılıkla ve nehir balıkçılığı ile geçinen bu topluluk şehre inince ticareti büyük oranda ele geçirdiler. Bazı konularda ticareti tekellerinde tutuyorlar[kaynak belirtilmeli].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]