2 Mart
Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Mart 2 sayfasından yönlendirildi)
 |
2 Mart günü gerçekleşen en önemli olayları Tarihte Bugün sayfalarına ekleyebilir ve Ana Sayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz. |
2 Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 61. (Artık yıllarda 62.) günüdür.
| Şubat – Mart – Nisan | ||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | ||||
Konu başlıkları |
[değiştir] Olaylar
- 1807 - Amerikan kongresi, herhangi bir yabancı krallık, yer veya ülkeden köle ithalatını yasakladı.
- 1836 - Teksas, Meksika'dan bağımsızlığını ilan etti.
- 1855 - II. Aleksander Rus Çarı oldu.
- 1888 - İngiltere, Almanya, Avusturya-Macaristan, İspanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Rusya ve Türkiye arasında İstanbul antlaşması (Convention of Constantinople) imzalandı. Buna göre, ilgili devletlerin gemileri hem savaş hem de barış zamanında Süveyş Kanalından geçebilecekler.
- 1918 - Rize'nin kurtuluşu.
- 1918 - Asker Ailelerine Yardımcı Hanımlar Cemiyeti Nuriye İsmail (Canbolat) Hanım başkanlığında kuruldu. Cemiyet, Enver Paşa'nın eşi Naciye Sultan'ın himayesindeydi. Dernek, bir yıl içinde 6247 kişiye yiyecek dağıttı.
- 1919 - İlk Komünist Enternasyonal Moskova'da toplandı.
- 1921 - Posof'un kurtuluşu
- 1924 - Halk Fırkası grup toplantısında, Şer'iye ve Evkaf Vekaletlerinin kaldırılmasına ve öğretimin birleştirilmesine karar verildi.
- 1933 - King Kong filmi New York'ta gösterime girdi.
- 1946 - Ho Chi Minh, Kuzey Vietnam başkanı seçildi.
- 1949 - Piyade mermisi, piyade havanı ve kapsül üreten Nuri Killigil'e ait İstanbul Sütlüce'deki mühimmat fabrikasında aralıklarla iki büyük patlama oldu. Yangının baruthaneye sıçramasıyla yerle bir olan fabrikada 6'sı itfaiye eri olmak üzere 35 kişi öldü. Ölenler içinde fabrikanın sahibi ve Enver Paşa'nın kardeşi olan Nuri Killigil de vardı. Killigil'in II. Dünya Savaşı yıllarında Almanlarla sıkı ilişkiler içinde olduğuna dair belgeler Uğur Mumcu'nun 40'ların Cadı Kazanı isimli kitabında yayımladı.O yıllarda Nuri Paşa'nın ırkçılık-turancılık düşleri ile Almanların Sovyetler Birliği'ni yıkma planları örtüşüyordu.
- 1950 - Van'ın Özalp ilçesinde hayvan kaçakçılığı yapan 33 kişiyi sorgulanmadan kurşuna dizdirmek suçundan yargılanan emekli orgeneral Mustafa Muğlalı'nın yargılanması sona erdi. Genelkurmay Askeri Mahkemesi Muğlalı'ya 20 yıl hapis cezası verdi.
- 1956 - Cumhurbaşkanına hakaretten sanık Ulus gazetesi yazarı Şinasi Nahit Berker 1 yıl hapse mahkum oldu.
- 1956 - Fas, Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
- 1958 - Yunanistan'da Konstantin Karamanlis başbakanlıktan istifa etti.
- 1960 - Necip Fazıl Kısakürek, Atatürk'ün hatırasına yayım yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle 18 ay hapis cezası daha aldı.
- 1960- İstanbul'da gece sessiz yürüyüş yapan 500 teknik okul öğrencisi polis tarafından dağıtıldı.
- 1961 - Türkiye demokratik özgürlükler konusunda Avrupa Konseyi'ne güvence verdi.
- 1962 - Burma'da General Ne Win önderliğindeki ordu yönetime el koydu.
- 1962 - Hindistan'da Nehru'nun Kongre Partisi seçimleri büyük bir oy farkıyla kazandı.
- 1969 - Concorde Fransa'da ilk test uçuşunu yaptı.
- 1970 - Rodezya, İngiltere ile ilişkilerini keserek bir cumhuriyet olduğunu ilan etti.
- 1972 - Pioneer 10 uzay sondası Florida'daki Cape Canaveral uzay üssünden fırlatıldı.
- 1973 - Türk basınını temsil eden dokuz kuruluş, "Fikir suçu çağ dışıdır" görüşünde birleşerek, yürürlükteki kanunlarda değişiklik yapılmasının zorunlu olduğunu açıkladılar ve basın suçlularının affedilmesini istediler.
- 1974 - Bazı gazeteler son zamların getirdiği yük nedeniyle sayfa sayısını azalttı, günlük eklerin yayımına son verdi.
- 1974 - TRT Televizyonu, çarşamba hariç haftada yedi gün yayın yapmaya başladı.
- 1977 - Türkan Şoray "Dünya Kadın Rejisörleri Festivali"ne katılmak için Belçika'ya gitti.
- 1979 - Adalet Partisi (AP) lideri Süleyman Demirel hükümetin kaybettiği prestiji orduya sığınarak toplamaya çalıştığını ileri sürerek "Ordunun gölgesinde iktidar olunmaz" dedi.
- 1983 - Kapatılan Adalet Partisi Samsun Milletvekili ve eski Ulaştıma Bakanı Hüseyin Özalp ile Sinop'un Erfelek ilçesi eski belediye başkanı Orhan Altay hakkında toplu silah kaçakçılığı yaptığı iddiasıyla dava açıldı.
- 1984 - ABD Kongresi, Kıbrıs sorununda ilerleme sağlanıncaya kadar Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Rum kesimine yapacağı yardımları askıya aldı.
- 1984 - DİSK'e bağlı Yeraltı Maden-İş sendikasının 25 yöneticisi hakkında İstanbul Sıkıyönetim Savcılığı tarafından dava açıldı.
- 1984 - Sıkıyönetim uygulamasının kaldırıldığı 13 ilden 8'inde olağanüstü hal uygulaması TBMM'de kabul edildi. Olağanüstü halin askeri idareden sivil idareye geçiş olduğunu söyleyen İçişleri Bakanı Ali Tanrıyar, "Olağanüstü hal ile valilere geniş hak tanınmıştır. Bu yetkilerin vatandaşın temel hak ve özgürlüklerini gözetir biçimde uygulanacağı tabiidir. Olağanüstü uygulanacak illerde hareket tarzı valilere bir genelgeyle duyurulacaktır" dedi.
- 1985 - Anavatan Partisi Genel Başkanı Turgut Özal, partisinin İzmir Kongresi'nde yenilgiye uğradı. Turgut Özal'ın açık destek verdiği Atilla Yurtçu İzmir il başkanlığı seçimini, liberallerin adayı Şükrü Okurer karşısında18 oy farkla kaybetti.
- 1985 - Orly katliamı davasında karar açıklandı. ASALA örgütü militanı Varujan Garbisyan müebbet, Soner Nayır 15, Ohannes Semerciyan 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 15 Temmuz 1983 yılında Fransa'nın Orly Havaalanı'nda ikisi Türk 7 kişinin ölümüne yol açan bombalı saldırının sanıklarına verilen bu cezalarla ASALA ilk defa ağır bir cezaya çarptırılmış oldu.
- 1987 - Chrysler, American Motors şirketini satın aldı.
- 1988 - Azerbaycan'da Ermenilerle Azerilerin çatışmalarından sonra Sovyetler Birliği Azerbaycan'a askeri birlikler yolladı, sokağa çıkma yasağı kondu.
- 1988 - İzmir Buca Cezaevi'nde ayaklanma çıktı.
- 1989 - 12 AB üyesi ülkede, yüzyılın sonuna dek, tüm CFC'lerin (kloro-fluoro-carbon) üretiminin yasaklanmasını kararlaştırıldı.
- 1990 - Yıldız Üniversitesi'nde öğrenciler 3,5 saat işgal eylemi yaptı, eylemden sonra 200 öğrenci gözaltına alındı.
- 1990 - Nelson Mandela, Afrika Milli Kongresi başkanlığına seçildi.
- 1992 - Özbekistan ve Moldovya, Birleşmiş Milletler üyesi oldu.
- 1994 - TBMM genel kurulu'nda DEP'li Leyla Zana, Ahmet Türk, Orhan Doğan, Hatip Dicle ve Sırrı Sakık ile bağımsız Mahmut Alınak'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı. Genel Başkan Hatip Dicle ve Orhan Doğan gözaltına alındı.
- 1995 - Yahoo! kuruldu.
- 1998 - Galileo uzay sondasından gelen bilgilere göre Jupiter'in Ay'ı Europa'nın kalın buzla kaplı yüzeyinin altında sıvı bir okyanus var.
- 2000 - İngiltere, 16 aydır Londra'da ev hapsinde tutulan eski Şili diktatörü Pinochet'in salıverilmesine karar verdi.
- 2000 - Pendik Kaymakamlığı, Nobel ödüllü İtalyan yazar Dario Fo'nun "Kabin Oyunları" adlı tek kişilik tiyatro oyunun sahnelenmesine erkekleri tecavüze kışkırttığı gerekçesiyle izin vermedi.
- 2004 - Birleşmiş Milletler'in yayımladığı rapora göre Irak'ta kitle imha silahları yok.
- 2004 - İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün büyük oğlu Ömer İnönü 80 yaşında İstanbul'da vefat etti.
[değiştir] Doğumlar
- 1316 - II. Robert, İskoç kralı (ö. 1390)
- 1409 - II. John Alençon, Fransız asker (ö. 1476)
- 1459 - VI. Adrian, Hollandalı Papa (ö. 1523)
- 1545 - Thomas Bodley, İngilizce diplomat and kütüphane kurucusu (ö. 1613)
- 1578 - George Sandys, İngiliz kolonici ve şair (ö. 1644)
- 1705 - William Murray, İskoç hakim ve politikacı (ö. 1793)
- 1770 - Louis Gabriel Suchet, Fransız mareşal (ö. 1826)
- 1779 - Joel Roberts Poinsett, ABD’li devlet adamı ve botanist (ö. 1851)
- 1793 - Sam Houston, ABD'li politikacı, Texas Cumhuriyeti başkanı (ö. 1863)
- 1800 - Evgeny Baratynsky, Rus şair (ö. 1844)
- 1810 - XIII. Leo, İtalyan Papa (ö. 1903)
- 1820 - Multatuli, Hollandalı yazar (ö. 1887)
- 1824 - Bedřich Smetana, Çek besteci (ö. 1884)
- 1829 - Carl Schurz, Alman devrimci ve devlet adamı (ö. 1906)
- 1849 - Robert Means Thompson, ABD'li asker (ö. 1930)
- 1859 - Sholom Aleichem, Rus romancı (ö. 1916)
- 1860 - Susanna M. Salter, ABD'li politikacı (ö. 1961)
- 1862 - Boris Borisovich Galitzine, Rus fizikçi (ö. 1916)
- 1875 - Oszkár Jászi, Macar sosyal bilimci ve siyasetçi (ö. 1957)
- 1876 - XII. Pius, İtalyan Papa(ö. 1958)
- 1878 - William Kissam Vanderbilt II, ABD'li motor yarışı tutkunu (ö. 1944)
- 1886 - Willis O'Brien, ABD’li özel efekt sanatçısı (ö. 1962)
- 1900 - Kurt Weill, Alman besteci (ö. 1950)
- 1902 - Moe Berg, ABD'li beyzbolcu ve casus (ö. 1972)
- 1904 - Dr. Seuss, ABD’li yazar (ö. 1991)
- 1908 - Walter Bruch, Alman mühendis (ö. 1990)
- 1909 - Mel Ott, beyzbolcu (ö. 1958)
- 1913 - Godfried Bomans, Hollandalı yazar ve televizyoncu (ö. 1971)
- 1913 - Celedonio Romero, İspanyol gitarist (ö. 1996)
- 1913 - Mort Cooper, ABD'li beyzbolcu (ö. 1958)
- 1914 - Martin Ritt, ABD’li yönetmen (ö. 1990)
- 1917 - Desi Arnaz, Kübalı-ABD'li oyuncu, bando lideri ve müzisyen (ö. 1986)
- 1917 - Jim Konstanty, Amerikalı beyzbolcu (ö. 1976)
- 1919 - Jennifer Jones, ABD’li oyuncu
- 1923 - Robert H. Michel, ABD’li politikacı
- 1926 - Murray Rothbard, ABD’li ekonomist (ö. 1995)
- 1927 - Roger Walkowiak, Fransız bisikletçi
- 1930 - John Cullum, ABD’li oyuncu ve şarkıcı
- 1931 - Mihail Gorbaçov, Sovyet politikacı, devlet başkanı, Nobel Ödülü sahibi
- 1931 - Tom Wolfe, ABD’li yazar
- 1935 - Al Waxman, Kanadalı oyuncu (ö. 2001)
- 1937 - Abdülaziz Buteflika, Cezayirli politikacı, devlet başkanı
- 1938 - Ricardo Lagos, Şilili politikacı, devlet başkanı
- 1940 - Tony Croatto, Porto Rikolu şarkıcı ve besteci (ö. 2005)
- 1940 - Aydın Ilgaz, yazar ve yayıncı, Rıfat Ilgaz'ın oğlu.
- 1941 - David Satcher, ABD'li asker
- 1942 - John Irving, ABD’li yazar
- 1942 - Lou Reed, ABD’li şarkıcı ve gitarist
- 1942 - Peter Guber, ABD’li film yapımcısı
- 1943 - Peter Straub, ABD’li yazar
- 1943 - Zygfryd Blaut, Polonyalı futbolcu
- 1944 - Uschi Glas, Alman oyuncu
- 1948 - Rory Gallagher, İrlandalı gitarist (ö. 1995)
- 1948 - Jeff Kennett, Avustralyalı politikacı
- 1949 - Eddie Money, ABD'li şarkıcı ve polis memuru
- 1949 - JPR Williams, Galli rugby oyuncusu
- 1949 - Gates McFadden, ABD’li oyuncu
- 1950 - Karen Carpenter, ABD’li şarkıcı ve davulcu (ö. 1983)
- 1952 - Mark Evanier, ABD’li yazar
- 1952 - Laraine Newman, ABD’li oyuncu ve komedyen
- 1953 - Russ Feingold, ABD’li politikacı
- 1955 - Shoko Asahara, Japon dini lider
- 1956 - Mark Evans, Avustralyalı bas gitarist, AC/DC üyesi
- 1958 - Ian Woosnam, Galli golfçü
- 1961 - Simone Young, Avustralyalı orkestra şefi
- 1962 - Morioka Hiroyuki, Japon yazar
- 1962 - Jon Bon Jovi, ABD’li şarkıcı, şarkı yazarı ve oyuncu
- 1962 - Raimo Summanen, Finli buz hokeyi oyuncusu ve koçu
- 1963 - Tuff Hedeman, ABD'li boğa binicisi
- 1964 - Megan Leigh, ABD’li porno oyuncusu (ö. 1990)
- 1964 - Mike Von Erich, ABD'li güreşçi
- 1965 - Ron Gant, ABD'li beyzbolcu
- 1968 - Daniel Craig, İngiliz oyuncu
- 1972 - Amber Smith, ABD’li oyuncu and model
- 1973 - Trevor Sinclair, İngiliz futbolcu
- 1974 - Monika Niederstätter, İtalyan atlet
- 1977 - Chris Martin, İngiliz müzisyen, Coldplay üyesi
- 1977 - Heather McComb, ABD’li oyuncu
- 1977 - Andrew Strauss, İngiliz kriketçi
- 1978 - Claudio Sanchez, ABD’li müzisyen, Coheed and Cambria üyesi
- 1979 - Damien Duff, İrlandalı futbolcu
- 1980 - Édson Nobre, Angolalı futbolcu
- 1981 - Bryce Dallas Howard, ABD’li oyuncu
- 1981 - Lance Cade, ABD'li güreşçi
- 1982 - Kevin Kurányi, Alman futbolcu
- 1982 - Henrik Lundqvist, İsveçli buz hokeyi oyuncusu
- 1982 - Ben Roethlisberger, ABD’li Amerikan futbolu oyuncusu
- 1982 - Corey Webster, ABD’li Amerikan futbolu oyuncusu
- 1983 - Lisandro López, Arjantinli futbolcu
- 1985 - Robert Iler, ABD’li oyuncu
- 1985 - Reggie Bush, ABD’li Amerikan futbolu oyuncusu
- 1989 - Will Makar, ABD’li şarkıcı
[değiştir] Ölümler
- 855 - I. Lothar, Frenk ve Roma kralı (d. 795)
- 1316 - Marjorie Bruce, I. Robert'ın kızı (d. 1296)
- 1572 - Mem de Sá, Portekizli asker, Brezilya vali-generali (d. 1500 civarı)
- 1589 - Alessandro Cardinal Farnese, İtalyan kardinal (d. 1520)
- 1729 - Francesco Bianchini, İtalyan filozof ve bilim adamı (d. 1662)
- 1730 - XIII. Benedikt, İtalyan Papa (d. 1649)
- 1755 - Louis de Rouvroy, Fransız oyuncu (d. 1675)
- 1758 - Pierre Guérin de Tencin, Fransız kardinal (d. 1679)
- 1791 - John Wesley, İngiliz rahip, Metodizm'in kurucusu (d. 1703)
- 1793 - Carl Gustaf Pilo, İsveçli ressam (d. 1711)
- 1797 - Horace Walpole, İngiliz politikacı ve oyuncu (d. 1717)
- 1830 - Samuel Thomas von Sömmering, Alman doktor (d. 1755)
- 1835 - II. Francis, Roma-Cermen imparatoru (d. 1768)
- 1840 - Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers, Alman gökbilimci (d. 1758)
- 1865 - Carl Sylvius Völkner, Alman misyoner (d. 1819)
- 1880 - John MacNeill, İrlandalı inşaat mühendisi (d. 1790)
- 1895 - Berthe Morisot, Fransız ressam (d. 1841)
- 1895 - İsmail Paşa, Osmanlı Mısır valisi (d. 1830)
- 1921 - I. Nikola, Sırp kralı (d. 1841)
- 1930 - D. H. Lawrence, İngiliz şair, yazar (d. 1885)
- 1938 - Ben Harney, ABD’li besteci ve piyanist (d. 1871)
- 1939 - Howard Carter, İngiliz arkeolog (d. 1874)
- 1946 - Fidél Pálffy, Macar soylusu, Nazi taraftarı (d. 1895)
- 1953 - Jim Lightbody, ABD’li koşucu (d. 1882)
- 1957 - Selim Sırrı Tarcan, Türk sporcu, eğitmen (d. 1874)
- 1959 - Eric Blore, İngiliz oyuncu (d. 1887)
- 1960 - Stanisław Taczak, Polonyalı asker, genelkurmay başkanı (d. 1874)
- 1962 - Charles Jean de la Vallée-Poussin, Belçikalı matematikçi (d. 1866)
- 1974 - Salvador Puig Antich, İspanyol anarşist(d. 1948)
- 1975 - Josiah Mwangi Kariuki, Kenyalı politikacı (d. 1929)
- 1982 - Philip K. Dick, ABD’li yazar (d. 1928)
- 1987 - Randolph Scott, ABD’li oyuncu ve yönetmen (d. 1898)
- 1991 - Serge Gainsbourg, Fransız şarkıcı (d. 1928)
- 1992 - Sandy Dennis, ABD’li oyuncu (d. 1937)
- 1994 - Bilge Olgaç, Türkiye'nin ilk ve en çok film çeken kadın yönetmeni.
- 1997 - Bloodshed, ABD’li rapçi 1975)
- 1999 - Dusty Springfield, İngiliz şarkıcı (d. 1939)
- 2000 - Özay Gönlüm, Türk saz sanatçısı (d. 1940)
- 2001 - John Diamond, İngiliz gazeteci (d. 1953)
- 2003 - Hank Ballard, ABD’li müzisyen (d. 1927)
- 2003 - Malcolm Williamson, Avustralyalı besteci, (d. 1931)
- 2004 - Ömer İnönü, Türk iş adamı (d. 1924)
- 2004 - Mercedes McCambridge, ABD’li oyuncu (d. 1916)
- 2004 - Marge Schott, ABD'li iş kadını (d. 1928)
- 2005 - Rick Mahler, ABD'li beyzbolcu (d. 1953)
- 2006 - Milton Katims, ABD’li viyolacı ve orkestra şefi (d. 1909)
- 2008 - Jeff Healey, Rock - Blues sanatçısı (d. 1966)
