Mantı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yemeğe hazır Mantı
Rumeli usulü üçgen mantı
Sivas Mantısı

Mantı, çeşitli baharatlarla çeşnilendirilen kıymanın, küçük hamur parçalarının içine konulması ve bu hamur parçalarının suda haşlanması ile yapılan yemek. Türk mutfağının olduğu kadar diğer Orta Asya mutfaklarının da bir parçası olan mantı, eski SSCB ülkelerinde de popüler bir yiyecektir. Orta Asya'dan Anadolu'ya göçebe Türkler tarafından getirilmiştir. Bazı yörelerde mantıya "tatar böreği" denilmesi, mantının göçebelikle olan ilişkisini doğrulamaktadır. Mantı, Uzak Doğu'da baozi (包子) ve mandu adları ile anılan etli/sebzeli hamur yemeklerine benzemektedir.

Kazak mutfağına mantı yapımı: Hamur parçalarının içine koyun ya da at eti kıyması konulur, buharda pişirilir, karabiber ekilir, doğranmış balkabağı eklenir. Üstüne tereyağı, ekşi krema ya da soğan sosu dökülerek servis yapılır.

Kırgız mutfağında mantı yapımı: Hamur parçalarının içine koyun eti,dana eti, patates ve balkabağı gibi malzemelerden biri ya da birkaçı konulur. Yağ eklenir. Eklenen yağ, mantıyı daha sulu ve lezzetli yapar. Buharda veya suda haşlanarak ya da yağda kızartılarak pişirilir. Üzerine genellikle tereyağ konur ve ekşi krema, özel domates sosu veya sirke ve karabiber ile lezzetlendirilen taze soğan halkaları ilave edilerek servis yapılır. Çocukların sevdiği bir yemektir. Pişirmesi zahmetli ve zaman alıcıdır. Mantı pişirmek, çocukların da dahil olduğı bir aile aktivitesidi.

Türk mutfağında mantı yapımı: Üzerine sarımsaklı yoğurt, salça ve erimiş tereyağı dökülerek ve sumak, kuru nane ve eğer iç kıymasına karıştırılmadı ise fesleğen ya da reyhan ekilerek servis yapılır. Türkiye'nin en güzel, en çok sevilen yöresel yemeklerinden biri olarak sunulmaktadır. Mantı Kayseri ile özdeşleştirilmiştir. Ayrıca Kırşehir, Adana, Aksaray, Çorum, Konya, Niğde, Sivas, Tokat, Yozgat, Ardahan gibi illerde geleneksel olarak yapılmaktadır. Son yıllarda Türkiye'nin her yerinde yapılmakta, hatta yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının özlem gidermek için yaptığı da bilinmektedir. Orijinal eti bol, hamuru az Türk mantısından farklı olarak, Kayseri'de minik boyda mantı yapılır. Kayseri'de (eskiden) gelin alınırken mantı yaptırılır ve bir yemek kaşığına en az 40 tane sığacak kadar küçük mantı yapamıyorsa yeterince nazik ve yetenekli olmadığının ispatı gibi düşünülürmüş. Günümüzde marketlerde hazır olarak da satışa sunulmaktadır.