Mansur Ali
Mansur Ali ya da tam adıyla El-Mansur Nureddin Ali Bin Aybeg (Arapça: المنصور نور الدين علي بن أيبك ) (d. yak. 1244 - ö. ? ) Mısır ve Suriye'de 1257-1259 döneminde hüküm sürmüş ikinci Kıpçak Türk asıllı Bahri hanedanından Memluk Sultanıdır. Babası Aybeg'in eşi Şecer-üd-Dürr'un komplosu sonucu öldürülmesi üzerine 13 yaşındayken tahta çıkmış ve naip atabegi olan Kutuz tarafından tahttan indirilmiştir.
Yaşamı [değiştir]
Babası Sultan Aybeg'in bir komplo ile öldürülmesi ile Ali Mansur tahta çıktığında 11 yaşında bulunmaktaydı ve gerçek iktidar gücü atabek olan Kutuz'un elindeydi. Bu komployu Aybeg'in eşi Şecer-üd-Dürr Kutuz'un tavsiyesi ve gayretleri ile tutuklandı ve idam edildi.
Kasim 1257 ile Nisan 1258 doneminde (simdi Ürdün'de bulunan) Karak kalesini eline geciren Eyyubiler hanedanindan Melik el-Migith'in tekrar Eyubbi devletini geri getirmek icin Misir'a hucumlara basladi. Bu hucumlarinda Aybeg'in hukumdarligi sirasinda Bahari Memluklerin lideri olan "Fariseddin Aktay"'in oldurulmesi dolayisyla Suriye kacan ve sonra Karak'a gecen Bahari Memluklular da (bunlar arasinda sonradan Memluk Sultani olacak I. Baybars ve Kalavun da) bulunmaktaydi. Ayrica Mogol istilasindan sonra Mezepotaya'dan kacan Sahrzuriye Kurt'leri de Melik el-Migith'in hucumlarini desteklemekteydi. Tarihci El-Mekrizi'nin bildirdigine gore Sahrzuriye Kurt'lerinin taraf degistirmeleri dolayisiyla Kutuz komutasindaki Memlukluler ordusu bu hucumlari durdurmayi basardi.[1]
Subat 1256'da Hulagü komutasindaki Mogol ordusu Bağdat'i kusatti; sehri aldiktan sonra yakip yıkıp talan etti. Moğollar Abbasi Halifesi Mustasım Billah'i da oldurduler. Mogol ordusu somra Suriye uzerine dogru yurumeye basladi. Suriye'de hukumette bulunan Eyyubiler Sulatani Nasir Yusuf Hulagu'dan cok tehdit edici bir mesaj aldi. Nasir Yusef hemen Misir'a mektup yazarak Mısır'dan acil destek istedi. Memlukluler devletinin gercek idarecileri olan Atabek Kutuz ve memlukluleri alarma gectiler. Kutuz butun Memluklu emirlerini acil bir toplantiya cagirdi. 15 yasinda olan Sultan Mansur Ali'nin sarayinda yapilan bu toplantida Kutuz durumun cok ciddi oldugunu ve Misir'in Mogollara karsi direnebilecek yetenekli ve guclu bir Sultan'in hukumdarligi altinda olmasi geregine isaret etti. 12 Kasim 1259 gunu bu toplantida Sultan Mansur Ali'nin tahtan indirilmesi ve yerine Kutuz'un Memluklu Sultani olmasina karar verildi. Kutuz Mogolların maglup edildikten sonra emirlerin diger bir kisiyi de Memluklu Sultani secebileceklerini kabul etti.
Kaynakça [değiştir]
- ^ Al-Maqrizi, (1996) al-Mawaiz wa al-'i'tibar bi dhikr al-khitat wa al-'athar, Kahire:Matabat aladab, ISBN 977-241-175-X. Cilt 1 say.500 (Arapça)
Dış kaynaklar [değiştir]
- Türk Ansiklopedisi, Memlukler (Mısır) maddesi
- Fransızca Wikipedia "Al-Mansur_Nur_ad-Dîn_Ali_ben_Aybak" maddesi (Fransızca) (Erişim:2.7.2010).
- Clot, André
- (çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 975-331-772-7.
- (2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2 (Fransızca)
| Resmî olarak sahip olunan unvanlar | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Aybeg |
Memluk Sultanı 1257 - 1259 |
Sonra gelen: Kutuz |
|
||||||||
 |
Türk tarihi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Bir Türk'ün biyografisi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
