Mansur Ali

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mansur Ali
Memlûk Sultanlığı
Hüküm süresi 1257-1259
Önce gelen Muiziddîn Aybeg
Sonra gelen Seyfeddin Kutuz
Tam adı El-Mansur Nureddin Ali Bin Aybeg
Doğum tarihi yak. 1246
Hanedan Bahri Hanedanı
Babası Muiziddîn Aybeg

Mansur Ali ya da tam adıyla El-Mansur Nureddin Ali Bin Aybeg (Arapça: المنصور نور الدين علي بن أيبك ) (d. yak. 1244 - ö. ? ) Mısır ve Suriye'de 1257-1259 döneminde hüküm sürmüş ikinci Kıpçak Türk asıllı Bahri hanedanından Memluk Sultanıdır. Babası Aybeg'in eşi Şecer-üd-Dürr'ün komplosu sonucu öldürülmesi üzerine 13 yaşındayken tahta çıkmış ve naip atabeği olan Seyfeddin Kutuz tarafından tahttan indirilmiştir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası Sultan Aybak'in bir komplo ile öldürülmesi ile Mansur Ali tahta çıktığında 11 yaşında bulunmaktaydı ve gerçek iktidar gücü atabek olan Seyfeddin Kutuz'un elindeydi. Bu komployu yapan Aybak'in eşi Şecer-üd-Dürr Seyfeddin Kutuz'un tavsiyesi ve gayretleri ile tutuklandı ve idam edildi.

Kasım 1257 ile Nisan 1258 döneminde (şimdi Ürdün'de bulunan) Karak kalesini eline geçiren Eyyubiler hanedanından Melik el-Migith'in tekrar Eyübbi devletini geri getirmek için Mısır'a hücumlara başladı. Bu hücumlarında Aybak'in hükümdarlığı sırasında Bahri Memlüklerin lideri olan "Fariseddin Aktay"'ın öldürülmesi dolayışyla Suriye kaçan ve sonra Karak'a geçen Bahri Memluklular da (bunlar arasında sonradan Memluk Sultanı olacak Baybars ve Kalavun da) bulunmaktaydı. Ayrıca Moğol istilasından sonra Mezepotaya'dan kaçan Saher zur Kürt'leri de Melik el-Migith'in hücumlarını desteklemekteydi. Tarihçi El-Makrizi'nin bildirdiğine göre Sahrzuriye Kürt'lerinin taraf değiştirmeleri dolayısıyla Seyfeddin Kutuz komutasındaki Memluklüler ordusu bu hücumları durdurmayı başardı.[1]

Şubat 1256'da Hülagû Han komutasındaki Moğol ordusu Bağdat'ı kuşattı; şehri aldıktan sonra yakıp yıkıp talan etti. Moğollar Abbası Halifesi Mustasım Billah'ı da öldürdüler. Moğol ordusu somra Suriye üzerine doğru yürümeye başladı. Suriye'de hükümette bulunan Eyyubiler Sultanı Nasır Yusuf "Hülagû Han"'dan çok tehdit edici bir mesaj aldı. Nasır Yusef hemen Mısır'a mektup yazarak Mısır'dan acil destek istedi. Memluklüler devletinin gerçek idarecileri olan Atabek Kutuz ve memluklüleri alarma geçtiler. Kutuz bütün Memluklu emirlerini acil bir toplantıya çağırdı. 15 yaşında olan Sultan Mansur Ali'nin sarayında yapılan bu toplantıda Seyfeddin Kutuz durumun çok ciddi olduğunu ve Mısır'ın Moğollara karşı direnebilecek yetenekli ve güçlü bir Sultan'ın hükümdarlığı altında olması gereğine işaret etti. 12 Kasım 1259 günü bu toplantıda Sultan Mansur Ali'nin tahtan indirilmesi ve yerine Seyfeddin Kutuz'un Memluklu Sultanı olmasına karar verildi. Seyfeddin Kutuz Moğolların mağlup edildikten sonra emirlerin diğer bir kişiyi de Memluklu Sultanı seçebileceklerini kabul etti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ El-Makrizi, (1996) al-Mawaiz wa al-'i'tibar bi dhikr al-khitat wa al-'athar, Kahire:Matabat aladab, ISBN 977-241-175-X. Cilt 1 say.500 (Arapça)

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
Aybeg
Memluk Sultanı
1257 - 1259
Sonra gelen:
Seyfeddin Kutuz