Maliyet muhasebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Maliyet Muhasebesi sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Maliyet muhasebesinin amaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Üretilen mal ve hizmetlerin birim maliyetlerini ölçmek
  • Stokların değerlerini hesaplamak
  • Geleceğe yönelik planların (bütçelerin) yapılmasına yardım etmek
  • Giderlerin kontrolünü ve kalite standartlarını korumak koşulu ile, olanaklar ölçüsünde maliyetlerin düşürülmesini sağlayacak yöntemleri geliştirmek
  • Seçenekler arasında karar vermek durumunda olan yöneticilere maliyetlerle ilgili düzenli, etkili ve güvenilir bilgiler vermek

Maliyet Muhasebesine Olan İhtiyaç[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ürettiğiniz hangi mamulleri daha fazla üretip satmalı, hangi mamullerin üretimini sona erdirmelisiniz ?
  • Çok sayıda mamul üretip satıyor ama hangisinden %kaç kar ettiğinizden emin değil misiniz ?
  • Maliyet sisteminiz gereksiz yere çok karmaşık veya ihtiyacınızı görmeyecek düzeyde çok mu ilkel ?
  • Maliyet dağıtımlarınız götürü usulde yapılıyor bu yüzden bir mamulünüz haketmediği halde daha yüksek kar ediyor görülürken diğer mamulünüz zarar mı ediyor görülüyor ?
  • Maliyet dağıtımlarınız götürü usulde yapıldığından, bazı mamullerde transfer fiyatlaması riski ile mi karşılaşıyorsunuz ?
  • Maliyet merkezi sayınız çok mu fazla yoksa çok mu az ? Hangi maliyet merkezinde rekabet avantajınız var ? Zarar eden maliyet merkeziniz var mı ? Faaliyet tabanlı maliyetleme sizin için bir lüks mü yoksa bir ihtiyaç mı ?
  • Genel Üretim Giderleri'nin toplam maliyet içindeki payı çok yüksek olduğundan, bu giderlerin mamul bazında dağıtımını doğru bir şekilde yaptığınızdan emin değil misiniz ?
  • Muhasebe kayıt sisteminizden sağlanan veriler, maliyet muhasebesinin ihtiyaçları için yeterli ve doğru mu ?
  • 700'lü hesaplarla birlikte 800'lü hesapların kullanılması durumda, maliyetlerinizin hem fonksiyon hem de çeşit esasına göre izlenmesinin avantajları ne ?
  • Bütçeleme çalışmalarında elde ettiğiniz veriler ne kadar ayrıntılı ?
  • Yeni makine almak mı, kullanılmış makine almak mı yoksa makine kiralamak mı daha karlı ?
  • Amortisman dağıtımlarında, gerçek ömür süresi daha uzun olmak kaydıyla, standart yayınlanmış faydalı ömür sürelerine göre mi, yoksa gerçek ömür sürelerine göre mi dağıtım yapıyorsunuz ?
  • Hızlandırılmış amortisman yöntemlerini kullanıp ilk yıllarda daha fazla kar etmek ile normal amortisman yöntemlerini kullanıp her yıl eşit oranda kar etmek yönündeki tercihiniz ne ?
  • Sabit kıymetlerinizi ne zaman aktifleştiriyorsunuz ? Aktifleştirme sonrası oluşan giderleri doğrudan gider mi yazıyorsunuz ?
  • Peşin ödediğiniz giderler ile peşin tahsil edilen gelirlerinizi gelecek aylara yayarak mı muhasebeleştiriyorsunuz, yoksa cari ayda tek seferde mi muhasebeleştiriyorsunuz ?
  • Sınai kar marjınız ve ticari kar marjınızı mamul bazında tespit edebiliyor musunuz ?
  • Maliyetlerinizi sabit ve değişken olarak ayırıp, mamul bazında başabaş noktalarınızı ve katkı paylarınızı biliyor musunuz ? Kara geçmek için en az kaç adet üretip satmanız gerekli ?
  • Yeni kurulmuş bir işletmesiniz, boş kapasiteniz mevcut, "çalışmayan kısım gider ve zararları" hesabını kullanıyor musunuz ?
  • Kapasite kullanım oranınızı biliyor musunuz ? Boş kapasiteniz var mı ?
  • Sermaye maliyeti, kıdem tazminatı karşılıkları veya kanunen kabul edilmeyen giderleri, yönetimsel maliyet muhasebesi kapsamında ayrı olarak birim maliyet hesaplamasında görmek ister misiniz ?
  • Yarımamuller'inizin üretimin hangi aşamasında olduğunu bilmenin, doğru maliyetlemedeki önemini biliyor musunuz ? Sisteminiz buna müsait mi ?
  • Stok denge tablonuz denk mi ? Yoksa fire ve kayıpları farkedemeyerek bunları mamul maliyetine mi ilave ediyorsunuz ?

Maliyet Sistemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1- Üretim Sistemlerine Dönük Olarak Belirlenen Sistemler

  • Kapasite Kullanım Oranına Göre,
  • Gerçek Parti Maliyetine Göre,
  • Ortalama Yönteme Göre,

2- Maliyetlemede Esas Alınan Kapsama Göre Belirlenen Sistemler

  • Tam Maliyetleme
  • Değişken Maliyetleme
  • Normal Maliyetleme
  • Direkt (Asal) Maliyetleme

3- Maliyetlemede Esas Alınan Rakamlara Göre Belirlenen Sistemler

  • Fiili Maliyetleme
  • Tahmini Maliyetleme
  • Standart Maliyetleme

4- Maliyet Dağıtımında Esas Alınan Baza Göre Belirlenen Sistemler

  • Hacim Tabanlı Maliyetleme
  • Faaliyet Tabanlı Maliyetleme

5- Küresel Rekabet Amacına Yönelik Sistemler

  • Mamul Yaşam Dönemince Maliyetleme
  • Hedef Maliyetleme
  • Kaizen Maliyetleme

Maliyet Dağıtım Yöntemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Dağıtım: Maliyetlerin esas ve yardımcı maliyet merkezlerine dağıtımıdır.

2. Dağıtım: Yardımcı maliyet merkezlerinde biriken maliyetlerin esas maliyet merkezlerine dağıtımıdır.

  • Doğrudan Dağıtım
  • Kademeli Dağıtım
  • Planlı Dağıtım
  • Matematiksel Dağıtım
  • Çapraz Dağıtım

3. Dağıtım: Esas maliyet merkezlerinde biriken maliyetlerin mamullere dağıtımıdır.

Stok Kayıt Yöntemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aralıklı Denkleştirme Yöntemi
  • Sürekli Denkleştirme Yöntemi

Stok Değerleme Yöntemleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Ortalama Fiyatla Değerleme

  • Yıllık Ortalama Fiyat Yöntemi
  • Basit Aritmetik Ortalama Fiyat Yöntemi
  • Tartılı Ortalama Fiyat Yöntemi
  • Yürüyen Ortalama Fiyat Yöntemi

2. Standart Fiyatla Değerleme

3. Saymaca Parti Fiyatı İle Değerleme

  • İlk Giren İlk Çıkar (FIFO)
  • Son Giren İlk Çıkar (LIFO)
  • İlk Gelecek Olan İlk Çıkarmm (NIFO)

4. Gerçek Parti Fiyatı İle Değerleme

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

[1]