Maçka, Trabzon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Maçka
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Ülke Türkiye
İl Trabzon
Coğrafî bölge Karadeniz
Yönetim
 - Kaymakam Alper Balcı[1]
 - Belediye başkanı Koray Koçhan (AK PARTİ)
Yüz ölçümü
 - Toplam 10.000 km2 (3.861 mi2)
Rakım 365 m (1.198 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 24,971
 - Kır -
 - Şehir 24,971
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 61750
İl alan kodu 0462
İl plaka kodu 61
İnternet sitesi: www.macka.bel.tr

Maçka (Rumca: Matsuka, Lazca: Maçxa), Trabzon iline bağlı bir ilçedir. Gümüşhane karayolu üzerinde ve Trabzon'a 29 km uzaklıktadır. Denizden yüksekliği 365 metre olan ilçenin yüzölçümü 1000 km²'dir. 2009 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi göre ilçe nüfusu 25.723 kişidir.

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Ladin ormanlarının ağırlıkta olduğu vadilerin ortasındaki bir dere yatağına kurulmuş olan ilçe merkezi, doğal güzellikler bakımından Trabzon'un en zengin yerlerindendir. İlçenin 17 km kadar güneyindeki Sümela Manastırı (Meryem ana), Trabzon ili ve Maçka ilçesinin turizm gelirleri bakımından önem arz etmektedir.

Tamamıyla yüksek dağlardan oluşan Maçka arazisi, 2000 metreye kadar ormanlarla, daha yükseklerde ise otlaklar ve dağ bitkileri ile kaplıdır. Yayla denilen bu yüksek yerler manzarası, temiz havası ve kaynak suları ile doğal güzellikler yönünden eşsizdir. Meşhur Zigana Geçidi de buradadır. Ünlü ve Trabzon ilinin turizm potansiyeli en yüksek yörelerinden biri olan Şolma Yaylası, turizm merkezi olarak ilan edilmiştir.

İlçenin Şolma Yaylası; merkeze 22 km uzaklıkta çam ormanları ile çevrilmiş, soğuk suyu düz çimenleri ve çeşitli kokulu çiçekleri ile görülmeye değer bir yayla konumundadır.

Maçka ilçesinde turistik değerlere sahip görülmeye değer birçok yayla vardır. Bunlardan bazıları; Kiraz Yaylası, Labazen Yaylası, Kulindağı Yaylası, Mağura Yaylası (her yıl ağustos ayının ilk pazarı mağura yayla şenliği olarak kutlanmaktadır.) , Figanoy Yaylası ve Lişer Yaylalarıdır. Lişer Yaylası (Ocaklı-ispela) her yıl 7 Temmuz günü çevre yaylalar ve köylerden gelen insarılarla "Soğuksu Şenlikleri"ni kutlamaktadır.

Tarihi eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Turizm bakımından Doğu Karadeniz'in ve Trabzon'un en önemli ilçelerinden olan Maçka'da birçok tarihi eser bulunuyor. İlçede bulunan tarihi eserler ise şunlardır:

Sümela Manastırı[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk olarak 4. yüzyıl'da Atinalı iki keşiş tarafından mevcut bir mağarayı genişleterek yapılan kilise, 6. ve 13. yüzyıllarda da genişletilmiştir. Meryem Ana'ya ithaf edilen manastır, bir iddiaya göre ismini Latincedeki "Panaghia Tou Menas" dan (Karadağın Bakiresi)almaktadır. 1461 yılında bölgenin Osmanlı egemenliğine girmesinden sonra da faaliyetlerine devam etmiştir.

Su kemerleri, kilise ayazma, mutfak, öğrenci odaları, kütüphane, erzak depoları ve mahzenler bulunan manastırdaki frensklerin bir bölümü tahrip edilmiştir. Trabzona 47 kilometre, Maçka'ya 17 kilometre uzaklıkta Altındere Milli Parkı içinde bulunan manastıra, Trabzon Maçka Sümela arası çalışan minibüslerle kolay, güvenli ve ucuz bir şekilde yaz, kış istediğiniz an gidebilmeniz mümkün.Bu araçlarımız, Trabzon Liman'ı karşısında bulunan Çömlekçi Minibüs Duraklarından her 15 dakikada bir hareket etmektedir.İster kişisel ,ister gruplar halin de Maçka Minibüs durağına gelip, araçlarımızla birlikte Sümela'yı ziyaret edebilirsiniz.

Vazelon Manastırı[değiştir | kaynağı değiştir]

Maçka'ya 8 kilometre uzaklıkta Gümüşhane karayolu üzerinde Kiremitli Köyü'nün çam ormanları arasında yer almaktadır. Manastırın ilk kurucusu ve yapım tarihi bilinmemektedir.Bununla birlikte bazı araştırmacılar MS 270 ve MS 317 tarihleri arasında kurulduğunu belirtiyorlar. Günümüze oldukça büyük değişiklerle gelebilen manastırı, imparotor Justinianus onartmıştır. Bugünkü görünümünde manastırın sağır duvarlı birinci katına batısına merdivenle çıkılmakta ve buradan da küçük bir hole ulaşılmaktadır.

Bu girişin iki yanındaki koridorlar ve çevresinde üçerden altı oda yer almaktadır. Son derece harap ve perişan durumdaki manastırda yalnızca yapı kalıntıları vardır. Manastır 1923 yılında terkedilmiştir. Tüm bunlara rağmen hâlen eski ihtişamının izlerini taşımaktadır. Vadi boyunca akan ırmakta kültür balıkçılıği manastıra yakın bir alanda yetiştirilmektedir. Manastıra günü birlik turlar acentelar tarafından düzenlenmektedir. Ayrıca Maçka Trabzon Sümela minibüs durağı günü birlik turlar düzenlenmektedir. Çömlekçi ve Maçka dan Sümelaya çok rahat bir şekilde ulaşıp ziyaret edilebilir.

Kuştul Manastırı[değiştir | kaynağı değiştir]

Maçka'nın Atasu (Galyan) Beldesi Kostoulantôn (Şimşirli) Köyü'nde bulunan manastır, vadiye hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur. Diğer manastırlar kadar tanınmış olmamakla birlikte gelen yabancı turistlerin büyük ilgisini çekmektedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 40.848 2.000 38.848
1970[4] 40.641 2.311 38.330
1975[5] 41.042 3.076 37.966
1980[6] 41.208 3.989 37.219
1985[7] 37.680 4.614 33.066
1990[8] 42.324 7.673 34.651
2000[9] 42.557 11.060 31.497
2007[10] 24.832 5.063 19.769
2008[11] 26.984 6.262 20.722
2009[12] 25.723 5.943 19.780
2010[13] 24.494 5.750 18.744
2011[14] 24.006 5.645 18.361

Köyler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akarsu Köyü-Larhan
  • Alaçam-Konga, Alataş-Mandiranyon,
  • Altındere-İstalita, Anayurt-Kransa,
  • Ardçlıyayla-İskopya, Arıkaya-Valena,
  • Armağan-Kok, Bağışlı-Konaka,
  • Bahçekaya-Olasa, Bakımlı-Ağursa
  • Bakırcılar-Kizera,
  • Barışlı-Zagena,
  • Başar-İstama, Çamkonak-Mesohor,
  • Çamlıdüz-Paparaza, Çıralı-Melanlı,
  • Çatak-Meksila, Çayırlar-Çayırlar,
  • Çeşmeler-Zenha, Cinali-Cinali,
  • Coşandere-Kosbitiyos, Arzonoz,
  • Duralı-Oksa, Ergin-Armanos,
  • Esiroğlu-Anbela, Gayretli-Hozari,
  • Günay-Sesara, Gürgenağaç-Yanakandoz,
  • Güzelce-Pontila, Güzelyayla-Ferğanlı,
  • Hamsiköy-Ciharlı, Kapıköy-Kapıköy,
  • Kaynarca-Limli, Kırankaş-Verana,
  • Kırantaş-Kudula, Kiremitli-Sersa,
  • Yeşilyurt-Hacevera, Yazılıtaş-Yanandoz
  • Yukarı Yeşilyurt-Sivoy
  • Ocaklı-İspela,
  • Ormanüstü-Kusera, Ormaniçi-Kodila
  • Ornekalan-Magura
  • Ortaköy-Hordokop
  • Yazlık-Livera
  • Mataracı- İlaksa
  • Sevinç-Soldoy
  • Sındıran-Mulaga
  • Taşalan-Mesailli
  • Oğulağaç-Kadrul
  • Zaferli-Zerfili
  • Akmescit-Zanoy
  • Su Kenarı - Hamurya
  • Aşağı Dikkaya - Zavera
  • Yukarı Dikkaya - Zeftil

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://trabzon.yerelnet.org.tr/il_ilce_kaymakamlik.php?iladi=TRABZON
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVRB1ez. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmTHT0A. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bto6q8OI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btr5w9EU. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv1weKA. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx8pWt9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtypffSp. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu11CjRq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2JngDv. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCHSqek. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEKYQ0B. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG05axP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHDdFkM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.