M4 hattı

M4 hattı
İstanbul raylı sistemler haritasında hattın yeri
Hat aralığı	Kadıköy-Kartal-Kaynarca
Açılış tarihi	17 Ağustos 2012 (Kadıköy-Kartal)
Türü	Metro
Uzunluğu	26,5 km
Durak sayısı	19 (4'ü hâlâ inşa hâlinde)
Depolar	Maltepe
Günlük yolcu	100.000 Yolcu
Ort. ist. aralığı	1,30 km
Bağlantılar	Marmaray (Ayrılıkçeşme) Metrobüs (Uzunçayır) T3 hattı T3 (Kadıköy)

M4 Hattı (İstanbul)
Lejant Kadıköy Ayrılıkçeşme Acıbadem Ünalan / Uzunçayır Göztepe Yenisahra Kozyatağı Bostancı Küçükyalı Maltepe Depo Sahası Maltepe Huzurevi Gülsuyu Esenkent Hastane - Adliye Soğanlık Kartal Yakacık, Kartal Pendik Kaynarca

Kadıköy-Kartal Metrosu ya da Anadoluray, İstanbul'un Anadolu yakasında, ilk durağı Kadıköy son durağı ise Kartal olan bir ağır metrodur. Sistem 17 Ağustos 2012'de hizmete girmiştir.

Anadoluray E-5 güzergâhında ve ağır metro sınıfında inşaa edilmiş olup ortalama olarak yerin 40 metre altından geçmektedir. Saatte (tek yön) 70 bin kişi taşıma kapasitelidir. Ekim 2010'da kazı çalışmaları bitmiş, raylar döşenmeye başlanmış ve metroyu Marmaray'a bağlayacak istasyon olan Ayrılıkçeşme İstasyonu'nun inşaatı da başlamıştır. Kartal-Kaynarca uzatması için Mart ayında ihaleye çıkılmıştır. Proje tamamlandığında toplam 26,5 kilometre ile İstanbul'un en uzun metrosu ünvanına sahip olacaktır.

Tarihi

Başlangıçta Harem-Tuzla hafif raylı sistemi (LRT) olarak düşünülmesine rağmen Marmaray projesiyle bütünleştirilmesinin daha uygun olacağı düşünülerek başlangıç noktası Kadıköy’e kaydırılmıştır. Projeye göre Acıbadem–Kadıköy arası delme tünel, Acıbadem’den Kartal köprüsüne kadar olan kısmın ise hemzemin olarak inşa edilmesi kararlaştırılmıştır. Yıllarca İBB ve Karayolları arasında süren mülkiyet problemleri yüzünden hayata geçirilemeyen proje için 2002′de iki kurum arasında bir protokol imzalanarak, Harem-Tuzla arasında E-5 karayolunun orta refüjü İBB’ye devredilmiştir.

Ocak 2005′te Yapı Merkezi-Doğuş-Yüksel-Yenigün-Belen inşaat ortak girişimi yani Anadoluray grubu ile sözleşme imzalanmış ve 29 Ocak 2005′te de temel atılmıştır.

Çalışmalara başlandıktan sonra, yapılan analizlerde D 100 (E-5) aksında yaşanan yoğunluğun enerji maliyetinin yıllık yaklaşık 80 milyon dolar olduğu, zaman kaybının ise yaklaşık 120 milyon dolar olduğu, inşaat maliyetleri çevresel faktörler ve artacak yoğunluk da göz önünde bulundurulduğunda kısa sürede (yaklaşık 6,5 yıl) kendini amorti edeceği ortaya çıkmıştır. İnşaat aşamasında D 100 (E-5) karayolunun kısmen trafiğe kapatılacak olması, raylı sisteme ayrılacak bölüm dolayısı ile yolun kalıcı olarak daralacak olması, hafif raylı sistemin ihtiyaca tam olarak cevap veremeyecek olması gibi etkenler de göz önüne alınarak İTÜ görüşü, İETT önerisi ve UKOME kararıyla 2005 yılı Temmuz ayında dizgenin tamamen yer altında ve metro standartları ile inşasına karar verilmiştir.

Hattın metro olarak inşa edilmesi kararından sonra projeler gözden geçirilip Ocak 2008′de ikmal işleri Avrasya Metro Grubuna (Astaldi–Makyol–Gülermak) ihale edilmiş ve Mart’ta yer teslimi yapılmıştır.

Kadıköy–Kaynarca metrosunda kullanılacak araçlarla ilgili olarak da aranılan niteliklerde en uygun teklifi sunan İspanyol CAF firması ile Eylül 2009′da sözleşme imzalanmış ve vagon üretimleri başlatılmıştır. İlk vagonlar da 2011 Ocak'ta gelmiştir.

Kadıköy, Ayrılıkçeşme, Ünalan ve Göztepe istasyonları deniz seviyesinin altındadır. İstasyonlar arası mesafe ortalama olarak 1300 metre olup, birbirine en yakın istasyonlar Maltepe ve Huzurevi (800 metre), en uzak istasyonlar ise Bostancı ve Küçükyalı (2300 metre)’dir. Metro hattının komuta merkezi Esenkent istasyonunda, deposu ise Maltepe'de konumlandırılmıştır, projeye sonradan dâhil edilen Kaynarca’da ise depo sahası bulunacaktır. 180-90 saniye aralıklarla sefer yapılacaktır.

8′li metro dizilerine (2600 kişi) göre tasarlanan peronlara sahip metroda kullanılan araçlar enerji temininde rijit katener sistemini kullanmaktadır.

Tüm istasyonlarda yürüyen merdivenli giriş-çıkışların yanı sıra engeli asansörü de bulunmaktadır, E-5 karayolu güzergâhındaki tüm istasyonlarda kuzey ve güney taraflarda giriş-çıkışlar ve bu giriş-çıkışlar arasında alt geçitler de bulunmaktadır.

Ulaşım Süreleri (Aktarma süreleri hariç)

• Kartal - Hacıosman = 79 dakika
• Kartal - Taksim = 55 dakika
• Kartal - Kadıköy = 32 dakika
• Kartal - Üsküdar = 35 dakika
• Kartal - Yenikapı = 47 dakika
• Kartal - Atatürk Havalimanı = 79 dakika
• Kartal - Atatürk Olimpiyat Stadı = 89 dakika

Sayılarla Kadıköy-Kaynarca Metrosu

Çift hatta toplam tünel uzunluğu: 53 km

Toplam tünel uzunluğu: 65.136 m (bağlantı tünelleri, şaftlar, merdiven tünelleri dâhil)

Toplam proje maliyeti Kaynarca uzatması ve vagonlar dâhil 3 milyar 100 milyon Türk Lirası.

Hat için 120 vagon alındı. Kaynarca kararı üzerine sipariş sayısı 144'e çıkarıldı.

5.350 ton ray kullanıldı.

Rayları birleştirmek için 5.500 kaynak yapıldı.

Ray altına uygulanan ve titreşimleri önleyen elastomer mesnet malzemesi, Türkiye’de kullanılan en kalın ve en fazla titreşim önleyen yastık.

Dizgede toplam 52 giriş, 315 turnike, 70 asansör ve 264 yürüyen merdiven var.

Vagonların özellikleri

• Önceki vagonlardan farklı olarak bu hatta trenler istendiğinde vatmansız olarak kullanılabilecek, bu sayede vagonların parklanma, tamir-bakım atölyesi gibi yerlere erişimi kontrol merkezinden sağlanabilecektir.
• Vagonlar arası geçiş sayesinde yolcular homojen olarak dağılabilecektir.
• Isıtma, soğutma, havalandırma, kamera sistemi, dinamik yol göstergesi ve LCD ekranlar mevcuttur.
• Titreşim ve ses izolasyonu yapılmıştır.

Görseller

• 

  Vagonun fabrikadan çıkış tarihini gösteren imzalı etiket.

• 

  M4 İstasyon bilgilendirmesi.

• 

  CAF marka vagonlarının iç görünümü.

• 

  M4 Transfer listesi.

• 

  Vagonun vatman kabini.

• 

  Kadıköy Meydanı'nda M4 vagonları.

• 

  Kadıköy'de istasyonları gösteren pano.

• 

  Kadıköy, Beşiktaş İskelesi tarafı.

• 

  Kadıköy "M" logosu.

• 

  Kadıköy istasyonunda pano çalışması.

• 

  Kadıköy'de henüz hazır olmayan bir asansör.

• 

  Acıbadem istasyonu peron çıkışı.

• 

  Ünalan istasyonu.

• 

  Ünalan istasyonunda pano çalışması

• 

  Yenisahra istasyonu.

• 

  Kozyatağı engelli asansörü.

• 

  Kozyatağı: Girişlerden biri.

• 

  Üç peronlu Bostancı istasyonu.

• 

  Bostancı'da bir alt geçit.

• 

  Hastane - Adliye istasyonunda hazır olan yürüyen bant yerleri.

Kaynakça

Wikimedia Commons'ta

M4 hattı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

• [2]